جمعه ۲۶ مهر ۱۳۹۸ |١٨ صفر ١٤٤١ | Oct 18, 2019
طلا و جواهر

حوزه/ پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری به انتشار احکام شرعی صنف های گوناگون، مطابق با نظرات آیت الله العظمی خامنه ای می پردازد که «حوزه نیوز» این احکام را منتشر خواهد کرد.

به گزارش خبرگزاری حوزه،  پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری در بخشی از فعالیت های رسانه ای خود به انتشار احکام شرعی صنف های گوناگون، مطابق با نظرات آیت الله العظمی خامنه ای می پردازد که در شماره های گوناگون تقدیم حضور علاقمندان می گردد.

* احکام تعمیرات طلا و جواهر

کم شدن وزن طلا

س۱۲۲. در هنگام تعمیر طلا (برّاق کردن، کوچک کردن و ...) عموماً تعمیرکاران از دستگاه پرداخت یا فرز یا فرچه و یا سوهان استفاده می‌کنند و این کار باعث ریزش مقداری از طلای مشتری می‌شود، حکم چنین تعمیری چیست؟ آیا اطلاع داشتن یا نداشتن مشتری از این مساله، تفاوتی در حکم می‌کند؟

ج. تعمیر فی نفسه اشکال ندارد؛ ولی بُراده  آن را باید به صاحبش برگردانید، و یا از او اجازه تصرف بگیرید.

س۱۲۳. در تعمیرات طلا، ذرات ریز طلا جمع می‌شود، آیا تعمیرکار می‌تواند آن‌ها را بازیابی کرده و مورد استفاده قرار دهد؟

ج. بدون اجازه صاحبان آنها جایز نیست، و اگر صاحبان آنها را نمی‌شناسد یا به آنها دسترسی ندارد، حکم مجهول المالک را دارد.

س۱۲۴. اگر تعمیرکار به مشتری بگوید که در زمان تعمیر، مقداری اندکی از طلا ریزش خواهد کرد، و او قبول کند و یا بگوید اشکالی ندارد، آیا این مقدار برای رفع ضمان و استفاده از براده طلا کافی است؟

ج. مجرّد آنچه ذکر شد برای رفع ضمان کافی نیست، مگر این که قصد مشتری، اعراض از براده طلا باشد.

س۱۲۵. اگر تعمیرکار طلا در تابلوی مغازه خود عبارتی به این صورت بنویسد «قابل توجه مشتریان عزیز، چون در زمان تعمیر مقداری از طلا ریزش دارد لذا مشتریان حلال کنند» آیا رفع ضمان از تعمیرکار می‌کند؟

ج. وجود تابلوی مذکور، رافع ضمان نیست.

س۱۲۶. اگر تعمیرکار طلا هنگام ساییدن و برّاق کردن طلا، اشتباهاً بیش از حدّ معمول، طلا را بساید و این کار باعث ریزش بیشتر طلا شود، آیا ضامن است، و باید به مشتری اعلام کند؟

ج. ضامن است، و باید به مشتری اعلام کند.

شکستن طلا یا نگین در زمان تعمیر

س۱۲۷. اگر هنگام تعمیر نگین یا طلا، به آن خسارتی وارد شود، آیا تعمیرکار ضامن خواهد بود؟

ج. تعمیرکار ضامن است، هرچند دقت و احتیاط را در انجام کار مراعات کرده باشد.

س۱۲۸. آیا تعمیرکار می‌تواند با مشتری شرط کند که در صورت شکستن یا هر نوع خسارتی به طلا یا نگین، ضامن نخواهد بود؟

ج. اشکال ندارد.

تعیین نکردن أجرت در تعمیر طلا

س۱۲۹. چنانچه قبل از ساخت و یا تعمیر طلا، اجرت ساخت یا تعمیر مشخص نشود، و بعد از انجام کار، مشتری أجرت تعیین شده را نپذیرد، و ادّعا کند که گران است، چه باید کرد؟

ج. اگر در عقد إجاره، اجرت مشخص نشود، اجیر مستحق اجرت المثل خواهد بود. (۱)

پایین بودن عیار لحیم در تعمیر طلا

س۱۳۰. اگر تعمیرکاری برای جوش دادن طلا از لحیم طلا استفاده کند؛ اگر عیارِ لحیمِ طلا پایین‌تر از عیار خود طلا باشد، آیا این کار اشکال دارد؟

ج. اگر عرفاً غش بر آن صدق نمی‌کند، اشکال ندارد.

استفاده از لحیم طلا در پلاتین

س۱۳۱. گاهی تعمیرکار به علت نداشتن لحیم پلاتین، برای کوچک کردن حلقه ازدواج مردانه که از جنس پلاتین است، از لحیم طلا استفاده می‌کند، حکم استفاده از این حلقه برای مرد و عمل تعمیرکار از نظر شرعی چه حکمی دارد؟

ج. اگر میزان طلای استفاده شده در حلقه پلاتین (به جهت لحیم طلا) به حدّی کم است که عرفاً پوشیدن یا زینت به طلا برای مرد صدق نمی‌کند، اشکال ندارد.

تأخیر در پرداخت أجرت تعمیر

س۱۳۲. اگر مشتری در پرداخت هزینه تعمیر طلا، تأخیر کند، آیا تعمیرکار می‌تواند جنس را فروخته و اجرتش را از آن بردارد؟

ج. اگر نسبت به هزینه، بین مشتری و تعمیرکار اختلاف است، تعمیرکار حق ندارد مال مشتری را بفروشد، اما اگر اختلافی نیست، و در پرداخت هزینه کوتاهی می‌کند، تعمیرکار می‌تواند اجرتش را از جنس بردارد.

گم شدن طلای مشتری نزد تعمیرکار

س۱۳۳.

الف) اگر طلا یا نقره‌ای که مشتری نزد تعمیرکار گذاشته است، گم شود و یا دزیده شود، آیا تعمیرکار ضامن است؟

ب) در صورتی که وزن طلا مشخص نباشد، تکلیف چیست؟

ج.

الف) در صورتی که تلف شدن به جهت افراط و تفریط تعمیرکار نباشد، و یا شرط ضمان بر او نشده باشد، ضامن نیست.

ب) در فرض ضمان تعمیرکار، آن مقداری را که یقین دارد، بدهکار است. مثلاً اگر شک دارد طلا ۴ گرم بود یا ۵ گرم، تنها ضامن قیمت ۴ گرم است.

س۱۳۴. اگر تعمیرکار طلای مشتری را گم کند، وظیفه دارد قیمت آن را بدهد، یا مثل آن را؟ اگر بخواهد قیمت آن را بدهد قیمت روزی که گم شده ملاک است یا قیمت روزی که می‌خواهد پول طلا را به مشتری بدهد؟

ج. در صورتی که مفقود شدن طلا به جهت افراط و تفریط تعمیرکار نباشد، و یا شرط ضمان بر او نشده باشد، ضامن نیست. و در فرض ضمان اگر طلای مذکور، قیمی باشد تنها ضامن قیمت آن با خصوصیاتی که دارد، می‌باشد. و احتیاط آن است که اگر قیمت متفاوت شده است، مصالحه نمایند.

س۱۳۵. در محاسبه ی قیمت طلای گم شده آیا فقط قیمت وزن طلا محاسبه می‌شود یا قیمتی(۲) که می‌توان طلای مشابه آن را از زرگر خرید؟

ج. اگر طلای مذکور، قیمی است، تنها ضامن قیمت همان طلا با خصوصیاتی که دارد، می‌باشد. و اگر مثلی است، ضامن مثل آن طلا است، و باید مثلش را بدهد.

س۱۳۶. اگر طلایی نزد تعمیرکار مفقود شود، و مثل آن در بازار موجود نباشد، آیا مشتری می‌تواند بگوید که باید مثل همان طلا به صورت سفارشی برای من ساخته شود؟

ج. در صورتی که مفقود شدن طلا به جهت افراط و تفریط تعمیرکار نباشد، و یا شرط ضمان بر او نشده باشد، ضامن نیست. و در صورت ضمان هم اگر طلای مذکور، قیمی باشد، تنها ضامن قیمت آن با خصوصیاتی که داشته، می‌باشد. و مشتری نمی‌تواند تعمیرکار را ملزم به ساخت همان طلا به صورت سفارشی نماید.

واسطه گری در تعمیر

س۱۳۷. تعمیرکار بعد از قبول سفارش از مشتری، آن را به تعمیرکار دیگری داده تا مورد سفارش را تعمیر کند، در حالی که نصف اجرت تعیین شده را به او داده و نصف دیگر را خودش برداشته، این در حالی است که تعمیرکار، اول هیچ کاری در مورد تعمیر طلا (مورد سفارش) انجام نداده است؛ آیا این کار شرعاً جایز است؟

ج. تعمیرکارِ اول، نمی‌تواند اجرتی برای خود بردارد، مگر این که قسمتی از کار را، هر چند کم باشد، خودش انجام داده باشد.

س۱۳۸. اگر تمامی مراحل تعمیر طلا توسط شاگردِ تعمیرکار انجام بگیرد، این کار شرعاً چه حکمی دارد؟

ج. اگر شرط نشده باشد که تعمیر طلا توسط خود استادکار انجام شود، و تعمیر هم به صورت صحیح انجام شود، اشکال ندارد.

تعمیر طلای مردانه

س۱۳۹. اگر مشتری انگشتر طلای مردانه جهت تعمیر بیاورد، آیا جایز است که تعمیرکار آن را تعمیر نماید؟ اجرتی که در مقابل این کار می‌گیرد، چه حکمی دارد؟

ج. تعمیر آن اگر به منظور استفاده مردان باشد، جایز نیست. و اجرتی که در مقابل آن گرفته می‌شود، حرام است.

----------------------

پی نوشت ها:

۱. اگر بعد از عمل معلوم شود اجاره باطل بوده است‌، اجیر برای کارش استحقاق اجرة المثل را دارد و همچنین است اگر اجاره به خاطر مغبون شدن یا غیر آن فسخ شود.

۲. قیمت طلا + اجرت ساخت + سود زرگر

برچسب‌ها

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =