به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی در نشست نقش مراجع تقلید شیعه و علما در پیروزی انقلاب اسلامی که در خبرگزاری حوزه علمیه برگزار شد بیان کرد: یکی از مسائلی که همواره مورد سؤال و شبهه بوده است نقش علمای طراز اول و مراجع تقلید در مسائل سیاسی به ویژه نهضت امامخمینی(ره) و انقلاباسلامی بوده است.
وی افزود: با بررسی اسناد تاریخی به این نتیجه میرسیم که در طول دوران نهضت از سال ۱۳۴۱ تا پیروزی انقلاباسلامی در سال ۱۳۵۷ تقریبا عموم مراجع تقلید در قم و نجف با تشکیل جلسات مشورتی، صدور اطلاعیه و بیانیه، ارسال تلگراف به مسؤولین حکومتی، پاسخ به استفتاءهای مختلف سیاسی و حضور در برخی تحصنها و تجمعهای سیاسی به درجات مختلف در پیشبرد و حمایت از نهضت امامخمینی وانقلاباسلامی نقش داشتند.
این پژوهشگر حوزوی ادامه داد: هرچند اختلاف سلیقه در روشها و حدود مقابله با رژیم شاهنشاهی کم و بیش در میان آنها وجود دارد، اما نمیتوان به هیچیک از این مراجع عناوینی مثل «غیرسیاسی بودن» یا «طرفدار جدایی دین از سیاست» و یا «مخالفت با تشکیل حکومت اسلامی» را نسبت داد.
چالشهای ایران و آمریکا از دیدگاه ایلان برمن
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی به هجمههای متعدد علیه روحانیت و نقش آنان در نهضت اسلامی و انقلاب اشاره کرد و بیان داشت: در سالهای اخیر شاهد بودهایم که فضای گستردهای علیه علما و روحانیت شکل گرفته است. این هجمهها تلاش دارند تا نقش مؤثر روحانیون را هم در آغاز نهضت و هم در دوران پس از انقلاب کمرنگ جلوه دهند.
وی در ادامه به کتاب «تهران رایزینگ» نوشته ایلان برمن، یکی از اندیشمندان آمریکایی، اشاره کرد که در سال ۲۰۰۵ منتشر شده است. این کتاب چالشهای روابط ایران و ایالات متحده را مورد بررسی قرار میدهد. به گفته ابوطالبی، برمن در این کتاب اشاره کرده است که پس از بیست و پنج سال از آغاز چالشها میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، به این نتیجه رسیدهاند که "تنها راه براندازی جمهوری اسلامی تقویت نهادهای دینی و مراجع دینی مخالف جمهوری اسلامی است."
تحریف نقش علما در نهضت اسلامی و انقلاب
حجتالاسلام ابوطالبی افزود: این تحلیل نشاندهنده شکلگیری جریانی است که قصد دارد نقش علما و روحانیت را در انقلاب اسلامی به حاشیه براند. در سالهای اخیر حتی شاهد مطرح شدن برخی شبهات از سوی عدهای از افراد به اصطلاح حوزوی بودهایم که میگویند علما و مراجع عمومی با نهضت امام خمینی(ره) موافق نبودهاند و تنها امام و برخی از شاگردانش بودند که در پی انقلاب بودند. این دیدگاهها در تلاشاند تا یک فاصلهگذاری مصنوعی میان حوزه و علما از یک سو، و انقلاب و نظام از سوی دیگر ایجاد کنند.
وی به جریانات اخیر در فضای حوزه اشاره کرد که به دنبال ترسیم یک تصویر فردی و محدود از انقلاب اسلامی و نهضت امام خمینی(ره) هستند و گفت: برخی حتی معتقدند که امام خمینی باید علما و حوزه را با خود همراه میکرد، بهویژه در دورهای که برخی به شبهاتی مانند "علمای شیعه اهل قیام و حرکتهای خشن نیستند" پرداختهاند.
سابقه و عملکرد سیاسی علمای شیعه در تاریخ معاصر
حجتالاسلام ابوطالبی با اشاره به تاریخ علمای شیعه در قرون اخیر اظهار داشت: واقعیت این است که اگر تاریخ را بررسی کنیم، به وضوح میبینیم که علمای شیعه در سدههای اخیر همواره در مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حضور فعال داشتهاند. در طول تاریخ، علما هم در سطح نظری و هم در عمل، به مسائل حاکمیت و سیاست توجه کرده و در موارد مختلف دخالت کردهاند. این دخالتها شامل صدور احکام سیاسی، بیانیهها و واکنشهای مختلف بوده که نشاندهنده تعهد آنها به مسائل اجتماعی و سیاسی بوده است.
حضور مراجع و علمای تراز اول در نهضتهای معاصر ایران
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی با اشاره به نقش مراجع و علمای تراز اول در نهضتهای معاصر ایران، گفت: در دو قرن اخیر که کشور ما با پدیدههای استعمار و استبداد بهطور جدی مواجه بوده است، شاهد شکلگیری و رهبری نهضتهای مختلفی در تاریخ معاصر ایران بودهایم که همواره در راس این نهضتها علمای بزرگ دین قرار داشتهاند.
وی در ادامه به برخی از این نهضتها اشاره کرد و افزود: برای مثال، نهضت تحریم تنباکو که تحت رهبری آیتالله میرزای شیرازی، نهضت مشروطیت با هدایت آیتالله آخوند خراسانی و علمای برجسته دیگر، نهضت ملی شدن نفت با رهبری آیتالله کاشانی و دیگر علمای بلاد، و همچنین قیامهای مختلف در دوران رضا شاه نظیر قیام حاج آقا نورالله اصفهانی و قیام گوهرشاد در مشهد، همه توسط علمای بزرگ هدایت میشدند.
تفاوت میزان حضور علما در وقایع سیاسی و اجتماعی ایران
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی با اشاره به قیامهای دوران رژیم پهلوی، به نقش برجسته علمای شهرهای مختلف همچون آیتالله حسین قمی و آیتالله یونس اردبیلی در قیامها اشاره کرد و گفت: در تمام این نهضتها، علما نهتنها در صحنههای سیاسی حضور داشتند، بلکه در مواقعی نیز با مواضع قاطع و شدید در برابر ظلم و استبداد قیام کردند.
عدم مخالفت صریح علمای تراز اول با نهضت امام خمینی(ره)
وی در بخش دیگری از سخنانش به نهضت انقلاب اسلامی ایران و نقش علمای دینی در آن اشاره کرد و گفت: در انقلاب اسلامی ایران هم هیچگونه مخالفت صریح و رسمی از سوی مراجع و علمای تراز اول نداشتیم. این واقعیت را باید مورد توجه قرار داد که حتی اسناد و بیانیههای تاریخی موجود که توسط محققین نهضت امام خمینی(ره) جمعآوری شدهاند، نشان میدهند که بیش از دو سوم این اسناد متعلق به علما و مراجع بزرگ دینی است.
این پژوهشگر حوزوی در ادامه تاکید کرد: هرچند که میزان حضور علما در وقایع سیاسی و اجتماعی مختلف متفاوت بوده است، اما همیشه در فراز و فرودهای این نهضتها، علمای دینی نقش بیبدیل و موثری ایفا کردهاند.
نقش و حضور علمای تراز اول در نهضت امام خمینی (ره)؛ بررسی تعداد اعلامیهها و تأثیرگذاریهای آنان
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی به بررسی حضور علمای برجسته در نهضت امام خمینی(ره) و نقش آنها در حمایت از قیام اسلامی پرداخت و گفت: در دورهی نهضت امام، علمای بسیاری در قم، تهران، مشهد و نجف حضور داشتند که هر کدام به نوعی از نهضت امام خمینی(ره) حمایت کردهاند.
وی افزود: اگر بخواهیم از علمای برجستهی آن زمان یاد کنیم، در قم باید از مراجع بزرگی چون آیتالله گلپایگانی، آیتالله مرعشی نجفی، و آیتالله شریعتمداری یاد کنیم. اینها از جمله علمای تراز اول و مراجع عالیقدر بودند که در کنار علمای دیگری همچون مرحوم آیتالله شیخ مرتضی حائری، مرحوم آیتالله داماد، مرحوم آیتالله میرز هاشمی آملی، علامه طباطبایی، سیدصادق روحانی و آیتالله اراکی در نهضت امام نقش داشتهاند.
نقش علمای تهران، مشهد و نجف؛ حمایت بیوقفه از قیام اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی به علمای برجسته دیگر مناطق نیز اشاره کرد و ادامه داد: در تهران، علمایی چون مرحوم آیتالله خوانساری، آیتالله محمدی آملی، و مرحوم آیتالله تنکابنی از حمایتگران اصلی نهضت بودند. در مشهد نیز مراجع بزرگی همچون آیتالله میلانی، آیتالله حسن قمی، آیتالله فقیه سبزواری و آیتالله سیدعبدالله شیرازی، نقش کلیدی داشتند.
وی افزود: در نجف نیز آیات عظامی همچون آیتالله خوئی، آیتالله حکیم، آیتالله سید و آیتالله شاهرودی به عنوان مراجع و بزرگان دینی همواره در حمایت از نهضت امام خمینی (ره) فعال بودند و هیچکدام از این بزرگان هیچگاه با اصل نهضت مخالفت نکردند.
تعداد اعلامیههای علمای تراز اول؛ نشانگر میزان مشارکت و تاثیرگذاری
حجتالاسلام ابوطالبی در ادامه به تعداد اعلامیههای صادر شده توسط علمای مختلف اشاره کرد و گفت: علمای بزرگ در طی سالهای نهضت امام خمینی(ره) با صدور اعلامیههایی به حمایت از قیام اسلامی پرداختهاند. برای مثال، مرحوم آیتالله گلپایگانی در طول این سالها حدود ۷۰ اعلامیه صادر کردند. همچنین آیتالله مرعشی نجفی ۵۰ اعلامیه، آیتالله عبدالله شیرازی ۴۵ اعلامیه، و آیتالله میلانی ۳۳ اعلامیه صادر کردند.
وی تصریح کرد: در کنار این بزرگان، آیتالله خوئی ۱۸ اعلامیه، آیتالله حکیم ۹ اعلامیه، آیتالله خویی ۷ اعلامیه، و آیتالله سید محمود شاهرودی ۶ اعلامیه صادر کردند. آیتالله حاج آقا حسن قمی نیز بیش از ۳۰ تا ۴۰ اعلامیه در این مقطع زمانی به چاپ رساند.
حمایتهای مستمر علمای دینی از نهضت امامخمینی(ره)
حجتالاسلام ابوطالبی در ادامه تأکید کرد: همه این علمای بزرگ با وجود فراز و فرودهایی که ممکن بود در جریان نهضت پیش آید، همواره از اصل نهضت امام خمینی(ره) حمایت کردند و در تمامی مراحل و مقاطع مختلف از جمله صدور اعلامیهها، حضور فعال و تاثیرگذاری داشتند. این همراهی نشاندهندهی همدلی و هماهنگی علمای بزرگ در حمایت از نهضت امام خمینی(ره) در برابر ظلم و استبداد رژیم پهلوی بود.
حضور فعال علمای دینی در سالهای اولیه پس از تبعید امامخمینی(ره)
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی در ادامه اظهار داشت: در دو یا سه سال اول نهضت، یعنی از سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۳ هجری شمسی که امام خمینی(ره) در تبعید به سر میبردند، حضور علما و مراجع دینی بهطور چشمگیری پررنگ و گسترده بود. در این دوره، بسیاری از علما فعالیتهای سیاسی و اجتماعی خود را برای حمایت از نهضت امام افزایش دادند.
وی افزود: یکی از علما که در این مقطع نقش قابل توجهی ایفا کرد، مرحوم آیتالله خویی بود. ایشان در اعلامیههای خود بهویژه در رابطه با لوایح و قوانینی که رژیم شاه در نظر داشت، واکنشهای شدیدی نشان دادند. در یکی از این اعلامیهها، آیتالله خویی تهدید کرد که اگر این قوانین لغو نشوند، آخرین وظیفه خود را انجام خواهند داد و مسئول حوادث ناشی از آن را شخص شاه دانستند. این مواضع نشاندهنده مخالفت شدید ایشان با رژیم پهلوی بود. همچنین، آیتالله خویی در این اعلامیهها، با تأکید بر وعده الهی در قرآن مبنی بر پیروزی مؤمنین، به سرنوشت محتوم قدرتهای ظلم و طغیان اشاره کرد و از مردم خواست تا با شجاعت و در عین حال با رعایت موازین شرعی، از علمای دینی پیروی کنند.
وی خاطرنشان کرد: اما در مقابل برخی دیگر از علما مانند مرحوم آیتالله حکیم و آیتالله خویی، با رویکردی متفاوت به شرایط انقلاب نگاه میکردند. به عنوان مثال، در پی کشتارهای ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ که رژیم پهلوی علیه مردم معترض دست زد، برخی از علما نظرشان بر این بود که با توجه به تعداد زیاد کشتهشدگان و شرایط حساس، باید بهطور موقت از شدت اعتراضات کاسته شود. این موضعگیری از نظر برخی علما بهویژه آیتالله حکیم به معنای اتخاذ استراتژی تقیه و حفظ جان افراد بود. آیتالله حکیم در این برهه به دلیل شرایط بحرانی که به وجود آمده بود، معتقد بود که هنوز زمان مناسب برای شدت عمل فرا نرسیده است.
عضو هیئت علمی موسسه امامخمینی(ره) ادامه داد: اما امام خمینی(ره) با چنین رویکردی مخالف بود. ایشان در سال ۱۳۴۲ در سخنرانی معروف خود که به "علمای اسلام به داد اسلام برسید" مشهور است، اعلام کردند که اصل دین به خطر افتاده و در چنین شرایطی تقیه جایز نیست. امام تأکید داشتند که باید به مبارزه ادامه داد و مردم نیز از این حرکت حمایت خواهند کرد.
حجتالاسلام ابوطالبی اضافه کرد: این اختلافنظرها میان علما در روش مبارزه با رژیم شاه، نشاندهنده تفاوتهای فکری و استراتژیک در رویکردهای مختلف به شرایط بحرانی انقلاب اسلامی بود. در حالی که برخی مانند آیتالله حکیم در تلاش بودند تا شرایط را آرامتر کنند و از اقدامات تند بپرهیزند، امام خمینی(ره) معتقد بودند که اکنون وقت اقدام و حرکت جدی است، زیرا خطر از دست رفتن اصل دین وجود دارد.
نقد برخی دیدگاهها در خصوص قیام در عصر غیبت
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی به نقد برخی دیدگاهها در خصوص قیام در عصر غیبت پرداخت و تأکید کرد: هیچ فقیه معتبر از گذشته نظری مبنی بر حرام بودن قیام در این دوران نداشته است.
وی با اشاره به برخی اظهارنظرها در این زمینه اظهار داشت: در حال حاضر برخی میگویند قیام در عصر غیبت حرام است، اما باید پرسید این دیدگاه از کدام فقیه معتبر و در چه زمانی مطرح شده است؟ هیچ یک از فقهای گذشته چنین دیدگاهی نداشتهاند و حتی امام خمینی(ره) که به عنوان رهبری اسلامی در مسیر قیام و تشکیل حکومت اسلامی قدم گذاشت، هیچگاه به چنین استنادی اشاره نکرده است.
حمایت علما از قیام و تشکیل حکومت اسلامی
حجتالاسلام ابوطالبی تأکید کرد: بیشتر علما و مراجع تقلید با اصل قیام و تشکیل حکومت اسلامی موافق بودند، اگرچه در برخی مقاطع حساس و خاص، برخی از آنان سکوت کرده یا نظرات خود را به شکل محتاطانهای بیان کردهاند.
نقش آیتالله میلانی در حمایت از نهضت و آزادی امام خمینی(ره)
وی به ویژه به مرحوم آیتالله میلانی اشاره کرد که تا سالهای ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ در کنار نهضت امام خمینی قرار داشت و در آن دوران نقش فعالی در مبارزات علیه رژیم پهلوی ایفا میکرد.
وی توضیح داد: آیتالله میلانی، علیرغم اینکه پیش از امام خمینی(ره) به عنوان مرجع تقلید شناخته شده بود، در روزهای حساس نهضت، حتی وقتی امام خمینی(ره) دستگیر شدند، اقدام به سفر به تهران برای تحصن در حمایت از آزادی امام کردند. در اسناد ساواک آمده است که آیتالله میلانی در این دوران رهبری علما را در فعالیتها برای آزادی امام بر عهده داشت.
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی در ادامه به نقش آیتالله میلانی در حمایت از نهضت امام خمینی و نشان دادن ارادت و پشتیبانی وی از امام اشاره کرد و گفت: آیتالله میلانی بهویژه در شرایطی که امام خمینی در تبعید بودند، نه تنها در کنار نهضت امام قرار گرفت، بلکه در برخی مراسمهای مذهبی حتی رساله امام خمینی را به جای رساله خود توزیع میکرد. این عمل بهویژه برای طلاب و حوزویان بسیار معنادار بود، چراکه نشاندهنده حمایت عملی آیتالله میلانی از امام خمینی و تقویت جایگاه ایشان به عنوان رهبر نهضت بود.
وی همچنین افزود: این نوع اقدامات در شرایط حساس آن روزگار، گواهی بر این است که آیتالله میلانی و دیگر مراجع بزرگوار، حتی زمانی که برخی شرایط دشوار سیاسی و اجتماعی برقرار بود، بهطور قوی از قیام امام خمینی(ره) حمایت میکردند و هیچگاه در برابر حرکتهای اصلی علیه رژیم شاهنشاهی سکوت نکردند.
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی در ادامه سخنان خود تأکید کرد: بسیاری از علما و مراجع تقلید، چه در گذشته و چه در حال حاضر، با اصل قیام و تشکیل حکومت اسلامی موافق بودند و حتی اگر در برخی مقاطع زمانی نظرات متفاوتی ابراز شده است، این بههیچوجه به معنای مخالفت با نهضت امام خمینی(رع) نبوده است. نگاههای مختلف فقهی و سیاسی نباید مانع از درک صحیح از نقش مراجع و علما در پشتیبانی از انقلاب اسلامی و تشکیل جمهوری اسلامی ایران گردد.
حضور فعال و جمعی علما در نهضت امام خمینی (ره) و مخالفت با رژیم شاه
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی افزود: امام خمینی(ره) از همان آغاز نهضت تاکید داشتند که علمای دین باید به همراه علم و دانش در این مسیر حرکت کنند. امام خمینی(ره) از همان ابتدا با علمای بزرگ کشور ارتباط نزدیک داشتند و در اولین گام، جلسهای با حضور علمای برجسته برگزار کردند. یکی از مهمترین اقدامات امام، دعوت از علمای مختلف و برگزاری جلسات مشترک در منزل آیتالله حائری بود که در آن، موضوعات مختلف پیرامون لایحه انجمنهای ایالتی و دولتی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
تجمعات علما و تهدید حکومت شاه از سوی آیتالله مرعشی و دیگر مراجع
حجتالاسلام ابوطالبی به اقداماتی که در پی دستگیری امام خمینی(ره) رخ داد اشاره کرد و گفت: پس از دستگیری امام، علمای بزرگی همچون آیتالله شبیری زنجانی و آیتالله هاشم آملی، در منزل خود جلساتی برگزار کردند و حتی در یکی از این تجمعات، آیتالله مرعشی از بلندگو برای آزادی امام سخن گفت.
عضو هیئت علمی موسسه امامخمینی(ره) همچنین به تجمعات دیگر علما اشاره کرد و گفت: در مشهد نیز علمای بزرگ، همچون آیتالله میلانی، آیتالله قمی، آیتالله کفایی، آیتالله فقیه سبزواری در اعتراض به اقدامات شاه و استاندار مشهد، به طور جمعی موضع گرفتند و این نشاندهنده همبستگی و حرکت متحد علمای دین علیه رژیم پهلوی بود.
نقش ارسال نامههای امام خمینی(ره) به علمای بلاد در گسترش نهضت
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی در ادامه به نقش بیبدیل امام خمینی(ره) در هدایت نهضت اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: امام خمینی(ره) در همان ابتدا، ۱۵۰ نامه به علمای مختلف ارسال کردند و آنان را به همکاری و همراهی در نهضت دعوت کردند. این اقدام امام در حقیقت گامی موثر در جذب حمایتهای علمای بلاد و تقویت حرکت جمعی در برابر رژیم پهلوی بود.
وی در ادامه با تاکید بر حضور پررنگ علما در نهضت امام خمینی (ره)، تصریح کرد: علمای دین نه تنها در قالب یک جریان متحد در حمایت از امام خمینی(ره) حرکت میکردند، بلکه در بسیاری از مراحل حساس تاریخ انقلاب اسلامی، نقشی تعیینکننده در پیشبرد اهداف نهضت ایفا کردند.
این استاد حوزه علمیه گفت: حضور فعال و جمعی علما در نهضت امام خمینی(ره) یکی از ارکان اصلی انقلاب اسلامی ایران بود که در کنار رهبری امام، نقشی حیاتی در مقابله با رژیم پهلوی ایفا کرد. این اقدامات و تحرکات هماهنگ نشاندهنده اتحاد و همبستگی علما در دفاع از اصول اسلامی و آزادی مردم ایران بود.
پشتیبانی بیوقفه علمای تراز اول از نهضت اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی با اشاره به حمایت مستمر علما از نهضت اسلامی و انقلاب ایران گفت: هیچگاه علما مخالف اصل انقلاب و نهضت نبودهاند و همواره در مراحل مختلف از این حرکتها حمایت کردهاند.
وی با تاکید بر نقش محوری علما در پیروزی انقلاب اسلامی و تثبیت نظام جمهوری اسلامی ایران، افزود: در تمامی مراحل انقلاب، از جمله دورانهایی که برخی از افراد به دلایل مختلف کمکار یا منفعل بودند، همچنان حضور برجسته و پررنگ بسیاری از علما وجود داشته است.
پشتیبانی بیوقفه علمای تراز اول از نهضت اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی به ذکر برخی از نامهای بزرگ علما و مراجع که در کنار انقلاب اسلامی ایستادند، اشاره کرد و گفت: آیتالله گلپایگانی، آیتالله مرعشی نجفی و آیتالله قمی از جمله علما و مراجع برجستهای بودند که تا سالهای پس از پیروزی انقلاب نیز همواره در کنار نظام و انقلاب بودند.
وی افزود: حتی در مواردی که برخی از علما نظرات متفاوتی داشتند یا در مسائل خاصی کمتر وارد میشدند، این اختلافات در حد محدودی بود و هیچگاه مخالفت با اصل نهضت و انقلاب مشاهده نشد.
نقش برجسته مراجع در تدوین قانون اساسی و مسائل پس از انقلاب
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی به حضور فعال مراجع در تدوین قانون اساسی اشاره کرد و گفت: از جمله شخصیتهای برجستهای که در این مقطع نقش داشتند، میتوان به آیتالله حائری، آیتالله صافیگلپایگانی، آیتالله مکارمشیرازی، آیتالله فاضللنکرانی و دیگر علما اشاره کرد که به عنوان اعضای اصلی در مجلس تدوین قانون اساسی حضور داشتند. این مراجع بعد از پیروزی انقلاب در حوزههای مختلف از جمله حمایت از پیشنویس قانون اساسی و انتخابات مختلف نظام جمهوری اسلامی مشارکت کردند.
حمایتهای معنوی علما از نظام و رهبر معظم انقلاب
این پژوهشگر حوزوی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش حمایت معنوی علمای دین از نظام جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: آیتالله بهجت همواره از امام خمینی(ره) و نظام حمایت میکرد و در انتخابات مختلف، به مردم توصیه میکرد که در انتخابات شرکت کنند. این حمایتها نه تنها در عرصههای سیاسی بلکه در حمایت از مقام معظم رهبری نیز ادامه داشته و در مواقع حساس، حتی علما به صدور بیانیههایی در دفاع از جان و مقام رهبری پرداختند.
حضور فعال روحانیون در تمامی عرصههای اجتماعی و سیاسی
حجتالاسلام ابوطالبی در ادامه به فعالیتهای اجتماعی و سیاسی روحانیون در عرصههای مختلف اشاره کرد و گفت: روحانیون و علما همواره در تمامی حوزههای اجتماعی، از جمله دفاع از فلسطین، مقابله با اسرائیل و مسائل امنیتی و سیاسی داخلی کشور، نقش فعال و تعیینکنندهای داشتهاند.
حضور فعال روحانیون در دفاع مقدس
این استاد حوزوی در ادامه گفت: حضور فعال روحانیون در دفاع مقدس و دیگر عرصههای حساس کشور، از جمله شهدای روحانی که در جنگ تحمیلی، مدافعین حرم و دیگر رخدادهای مهم به شهادت رسیدند، نشاندهنده عزم راسخ آنها در حمایت از نظام و انقلاب است.
حجتالاسلام والمسلمین ابوطالبی در پایان با تاکید بر اهمیت نقش علمای دین در تحقق اهداف انقلاب اسلامی و تثبیت نظام جمهوری اسلامی گفت: این حمایتها و مشارکتهای مستمر، چه از سوی مراجع و چه از سوی علمای دیگر، باعث شده است که روحیه انقلابی و دینی در میان مردم همچنان پابرجا بماند و نظام جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات داخلی و خارجی مقاوم بماند.
انتهای پیام/
نظر شما