تیتر دو
پربازدیدهای سرای تاریخ
پرونده‌های ویژه
ادامه اخبار سرای تاریخ
-
پیروزی شکننده دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا؛ بازگشت اعتماد یا اعتراض به جمهوری‌خواهان؟
حوزه/ روزنامه «آیندگان» در ۱۶ آبان ۱۳۵۳، نتایج انتخابات کنگره آمریکا را در فضای پس از رسوایی واترگیت و استعفای ریچارد نیکسون بازتاب داد؛ انتخاباتی که با تقویت موقعیت دموکرات‌ها و شکست جمهوری‌خواهان…
-
کارشناس تاریخ اسلام مطرح کرد:
از شکست سپاه شام تا حکمیت قرآن؛ عمروعاص چگونه با قرآن بر نیزه، مسیر جنگ صفین را تغییر داد؟
حوزه/ در واپسین مراحل نبرد صفین، هنگامی که سپاه معاویه در آستانه شکست قرار گرفت، عمروعاص پیشنهاد برافراشتن قرآن‌ها بر نیزه‌ها را مطرح کرد؛ نیرنگی که با دعوت به حکمیت قرآن، سپاه امیرالمؤمنین(ع)…
-
از تفرش تا خامنه؛ روایت تاریخی پیوند سادات حسینی با خاندان قائم‌مقام و سلسله رهبران
حوزه / سلسله سادات حسینی در منطقه فراهان، آشتیان و تفرش، ریشه‌ای کهن در تاریخ و فرهنگ این خطه دارد؛ دودمانی ریشه‌دار که بزرگان آن قرن‌ها در این منطقه زیسته و شاخه‌های پربار آن، از جمله خاندان…
-
یادداشت رسیده؛
شبکه مفاهیم؛ چگونه آیات و مفاهیم به یکدیگر متصل می‌شوند؟
حوزه / قرآن مجموعه‌ای از مفاهیم پراکنده نیست، بلکه شبکه‌ای منسجم و منظومه‌ای توحیدمحور است؛ شبکه‌ای که فهم دقیق آن نیازمند کشف روش‌مندِ روابط میان آیات و پرهیز از تحمیل پیش‌فرض‌هاست تا بتواند…
-
آبان ۱۳۵۷ | پایان رؤیای هسته‌ای شاه:
حقایق پهلوی | آیا پهلوی دوم به‌دنبال ساخت بمب اتم بود؟
حوزه/ خاطرات دو تن از کارگزاران رژیم پهلوی، ابعاد کمترشناخته‌شده برنامه هسته‌ای ایران در واپسین ماه‌های سلطنت محمدرضا شاه را روایت می‌کند؛ از پیشنهاد دفن پسماندهای اتمی اروپا در کویر لوت تا طرح…
-
آنچه در خطبه فدکیه فراتر از مطالبه فدک است؛ بازخوانی ابعاد سیاسی سخنان حضرت زهرا(س)
حوزه/ خطبه فدکیه حضرت فاطمه زهرا (س)، فراتر از یک دادخواهی حقوقی، مانیفستِ دفاع از حقیقت، افشای نفاق و مهندسیِ اصیلِ ولایت در تاریخ اسلام است؛ اثری سترگ که نقشه راه بصیرت و صیانت از خط امامت…
-
استراتژی ایالات متحده و توهم زور:
ویلیام اچ. مک‌ریو | محدودیت‌های قدرت آمریکا؛ از ویتنام تا ایران
حوزه/ جنگ در ایران به هیچ وجه اولین باری نیست که سیاست‌گذاران آمریکایی محدودیت‌های قدرت آمریکا را درک نکرده‌اند. سرهنگ هری سامرز، عضو هیئت نمایندگی ایالات متحده که به مسائل پس از جنگ در ویتنام…
-
خطبه فدکیه چگونه در متون کهن شیعه و اهل‌سنت تثبیت شد؟
حوزه/ بررسی کهن‌ترین مصادر شیعه و اهل‌سنت نشان می‌دهد تقطیع خطبه فدکیه در برخی منابع، به معنای کوتاهی اصل آن نبوده؛ بلکه ثبت طرق متعدد و نقل‌های مستقل، اصالت، استناد و تفصیل کلام حضرت زهرا (س)…
-
چرا «خطبه فاطمیه» سند مشترک فریقین و الگوی کنشگری سیاسی زن است؟
حوزه/خطبه حضرت زهرا (س) در مسجد پیامبر (ص)، برخلاف نام رایج «فدکیه»، نه یک مطالبه صرفاً اقتصادی، که بیانیه‌ای بنیادین در نقد ساختار قدرت و تبیین معارف ناب اسلامی است؛ سندی سترگ که با وثاقت کامل…
-
رازهای پشت پرده نیابت در عصر غیبت؛ حسین بن روح چگونه امین امام زمان (عج) شد؟
حوزه/ حسین بن روح نوبختی، سومین نایب خاص امام مهدی(عج)، با تدبیر، امانت‌داری و رازداری، در روزگار دشوار غیبت صغرا مسئولیت ارتباط با شیعیان را بر عهده داشت. گزارش‌های تاریخی درباره دوران نیابت…
-
مروری تاریخی بر دو جنبش اعتراضی در فرانسه
از مطالبات دانشجویی تا نارضایتی اقتصادی؛ بازخوانی تاریخی اعتراضات فرانسه
حوزه/ اعتراضات فرانسه از مه ۱۹۶۸ تا اکتبر ۲۰۲۶، از منظر تحول مطالبات اجتماعی و سیاسی قابل بررسی است؛ مقایسه‌ای تاریخی که نسبت میان نقد اقتدار، نارضایتی اقتصادی، کیفیت خدمات عمومی و نگرانی نسل…
-
عهدنامه مودت؛ از محمدرضا پهلوی تا ترامپ
حوزه/ عهدنامه مودت ایران و آمریکا در سال ۱۳۳۴ روابط اقتصادی، تجاری و کنسولی دو کشور را تنظیم می‌کرد. این توافق پس از انقلاب مبنای دعاوی در دیوان بین‌المللی دادگستری بود تا آمریکا در سال ۱۳۹۷…
-
اسلام در هیچ جنگی شکست نخورد
حوزه/ آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی با تأکید بر پیروزی اسلام در همه جنگ‌ها، حتی جنگ اُحد، توضیح می‌دهد که نصرت الهی همواره برقرار بوده است؛ هرچند گاهی به‌صورت کامل و گاهی در مرتبه‌ای کمتر از پیروزی…
-
هنرمندان و تجربه مواجهه با سازمان مجاهدین خلق
حوزه/ سازمان مجاهدین خلق پس از پایان جنگ تحمیلی هشت‌ساله، برای تقویت تصویر اجتماعی و سیاسی خود به سراغ هنرمندان شناخته‌شده رفت؛ برخی همچون مرضیه تا پایان همراه سازمان ماندند، گروهی مانند الهه…
-
نخستین آپارتمان نشینی در جهان + فیلم
حوزه/ معماری ایران در دوره ساسانی، نمونه‌ای شگفت‌انگیز از دانش و خلاقیت ایرانیان است؛ دژ ایزدخواست در فارس، روایتی ۱۸۰۰ ساله از زندگی آپارتمانی و شهرسازی در تاریخ ایران را پیش چشم می‌گذارد.
-
چرا حضرت زینب (س) با وجود همهٔ مصائب فرمود: «جز زیبایی چیزی ندیدم»؟
حوزه / سخن مشهور حضرت زینب کبری (س) که فرمود: «ما رَأَیْتُ إِلّا جَمیلاً»، پاسخی به پرسش عبیدالله بن زیاد است که پرسید: «رفتار خدا با برادرت را چگونه دیدی؟» این پرسش از بستر فکری بنی‌امیه و…
-
حقایق پهلوی | وضعیت جامعه مدنی در ایران دوره پهلوی
حوزه/ پهلوی با تمرکزگرایی افراطی و اتکا به درآمدهای نفتی، هرگونه کنش مستقل اجتماعی را تهدیدی امنیتی قلمداد می‌کرد. از احزاب دست‌نشانده گرفته تا مطبوعات سانسورشده، همگی در خدمت تثبیت اراده شخص…
-
در واکنش به سخنان مارک روبیو در آتن: چرا وزیر خارجه آمریکا به جنگ‌های ایران و یونان متوسل شد؟
حوزه/ ارجاع مارک روبیو به جنگ‌های ایران و یونان در آتن، بار دیگر نقش تاریخ ایران را در گفتمان سیاسی آمریکا برجسته کرد؛ نقشی که از تعریف هویت تمدنی غرب تا بازنمایی جمهوری اسلامی به‌عنوان تهدید…
-
اسناد محرمانه CIA از فشار اقتصادی آمریکا بر ایران در ۱۹۷۹
حوزه/ اسناد محرمانه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا از دسامبر ۱۹۷۹ نشان می‌دهد مسدودسازی دارایی‌های ایران و اختلال در نظام بانکی و حمل‌ونقل، واردات کالاهای ضروری را کاهش داد و با تشدید کمبودها، فشار…
-
آغاز مهاجرت امام خمینی از عراق به فرانسه؛ از مرز صفوان تا نوفل‌لوشاتو
حوزه/ خروج امام خمینی(ره) از عراق در مهر ۱۳۵۷، پس از ممانعت دولت کویت از ورود ایشان، مسیر تازه‌ای پیش روی نهضت اسلامی ایران گشود؛ هجرتی که سرانجام به استقرار در نوفل‌لوشاتو و افزایش چشمگیر بازتاب…
-
حقایق پهلوی: محمدرضا پهلوی: در طول تاریخ؛ زنان هیچ چیز بزرگی تولید نکرده‌اند و همۀ آنها شرور هستند!
حوزه/ محمدرضا شاه پهلوی در گفت‌وگویی با اوریانا فالاچی در سال ۱۳۵۲، ضمن اشاره به حقوق زنان در دوره سلطنت خود، دیدگاهش درباره برابری زنان، توانایی آنان در عرصه‌های مختلف و حضورشان در قدرت سیاسی…
-
شجاعت علوی و فتح میدان‌ها؛ در سیره نظامی امیرالمؤمنین (ع) مرگ مایه انس و پیروزی است
حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی صادقی کاشانی در سخنانی با اشاره به سیره نظامی امیرالمؤمنین علی (ع) و فرازی از خطبه پنجم نهج‌البلاغه، انس آن حضرت با مرگ را به دلبستگی کودک به مادر تشبیه کرد…
-
حقایق پهلوی | از قمارخانه تا وزارت دادگستری؛ دستگاه قضایی پهلوی در دست باندی فاسد
حوزه/ گزارشی از ساواک در پنجم مهر ۱۳۴۳، تصویری جنجالی از وضعیت دادگستری ایران ارائه می‌کند؛ گزارشی که در آن از باندبازی، انتصابات رابطه‌ای، کنار گذاشتن قضات شریف و اتهامات مالی علیه وزیر دادگستری…
-
عرب جاهلی از چه زمانی و چرا دختران خود را زنده‌به‌گور می‌کرد؟
حوزه/ رسم «وَأد؛ زنده به گور کردن» یکی از تلخ‌ترین رفتارهای منسوب به دوران جاهلیت است؛ اما درباره چرایی شکل‌گیری، میزان رواج و گستره آن، روایت‌ها و دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد که نیازمند بررسی…
-
در گفتگو با پژوهشگر تاریخ:
هجرت تمدن‌ساز؛ چگونه حضرت معصومه (س) قم را به قلب جهانِ تشیع تبدیل کرد؟
حوزه/ هجرت حضرت معصومه (س) به ایران، کنشی راهبردی در دل خفقان عباسی بود. ایشان با همراهی کاروان علویان و به دعوت امام رضا (ع)، مسیر اصلی را انتخاب کردند تا نقاب تزویر مأمون را کنار بزنند. سرکوب…
-
اصحاب امام حسن عسکری(ع) در حفظ میراث فرهنگی شیعه چه نقشی داشتند؟
حوزه/ اصحاب امام حسن عسکری(ع) برای حفظ میراث فرهنگی شیعه اقدام به نوشتن کتاب در زمینه های مختلفی از جمله عقاید، تاریخ اسلام و رد بر فرق و یا در موضوعات فقهی کرده اند. «حسین بن اشکیب سمرقندی»…
-
به مناسبت سالروز سقوط پهلوی اول:
روایتی از برکشیدن تا تبعید و مرگ رضاخان/ آناتومی صعود و سقوط انگلیسی پهلوی اول
حوزه/ پهلوی اول، سه سال پس از کناره‌گیری از سلطنت، در حالی که دوران تبعید خود را در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی سپری می‌کرد، در ۶۶ سالگی مرد. او که هیچ سابقه سیاسی نداشت و به دلیل فرمان‌پذیری همراه…
-
خاطراتی از سفر هیئت ایرانی به یمن در سال ۱۳۵۹
روایتی از ارادت شیعیان یمن به ایرانی‌ها/ وقتی عکس امام در مسجد صنعا دست‌به‌دست می‌شد
حوزه/ خاطرات محمدجواد صاحبی از سفر هیئت ایرانی به یمن در سال ۱۳۵۹، تصویری از استقبال پرشور زیدی‌ها از انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) ارائه می‌دهد؛ سفری که در آن دیدارهایی با شیخ زباره، اخوان‌المسلمین…
-
پیشینه حملات آمریکا به مراسم‌های عروسی؛ عروسی‌های خونین؛ از کاکرک تا کوهستک
حوزه/ از کاکرک افغانستان تا کوهستک ایران، طی بیش از دو دهه موارد متعددی از کشته‌شدن غیرنظامیان در مراسم‌های عروسی در جریان حملات نیروهای آمریکایی یا ائتلاف‌های تحت حمایت آمریکا گزارش شده است؛…
-
به‌روایت اسناد آرشیو امنیت ملی آمریکا
تحلیل سازمان سیا از اوضاع ایران در آستانه ۱۷ شهریور ۱۳۵۷
حوزه/ سندی که در پی آمده است، پیش‌نویس گزارش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا که حدوداً سپتامبر ۱۹۷۸ (شهریور ۱۳۵۷) تهیه شده، تصویری مسئله‌مند از وضعیت ایران در یکی از حساس‌ترین برهه‌های در بردارنده…
-
جایگاه علمی و معنوی ایران؛ از مکتب حضرت معصومه (س) تا صعود در آمارهای جهانی
حوزه / پیشرفت‌های علمی و تاب‌آوری سیاسی ایران، تنها یک دستاورد مادی نیست، بلکه ثمره مستقیم پیوند میان «علم» و «ایمان» است؛ پیوندی که از همان آغاز با حضور حضرت فاطمه معصومه (س) در قم، زیربنای…
-
ورود حضرت معصومه(س) به شهر مقدسه قم؛ هجرتی که برای نصرت امامت بود
حوزه/ هجرت حضرت معصومه(س) از مدینه به سوی ایران، تنها سفر خواهری مشتاق دیدار برادر نیست؛ بلکه حرکتی آگاهانه در مسیر یاری امام رضا(ع) و مقابله با نقشه دستگاه عباسی برای منزوی‌کردن امام است.
