یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۱
جایگاه علمی و معنوی ایران؛ از مکتب حضرت معصومه (س) تا صعود در آمارهای جهانی

حوزه / پیشرفت‌های علمی و تاب‌آوری سیاسی ایران، تنها یک دستاورد مادی نیست، بلکه ثمره مستقیم پیوند میان «علم» و «ایمان» است؛ پیوندی که از همان آغاز با حضور حضرت فاطمه معصومه (س) در قم، زیربنای شکوفایی تمدن علمی و معنوی این سرزمین شد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، امروز ۲۴ ربیع‌الاول، روزی است که با ورود پرنور حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) به شهر قم، خورشید علم و معنویت در این دیار طلوع کرد. حضرت معصومه (س)، بانوی مجتهده و محدثه که جایگاه علمی ایشان در تاریخ اسلام بی‌نظیر است، کانونِ تجمع عالمان و منبع الهام دانشمندان بوده است. در این روز مبارک، سخنان حجت‌الاسلام و المسلمین محمد علی مروجی طبسی عضو هیأت علمی دانشگاه حضرت معصومه (س)، در تبیین جایگاه این بانوی بزرگوار و پیوند این جایگاه با عزت و اقتدار امروز ملت ایران، پیشکش نگاهتان می‌گردد.

*کریمه اهل‌بیت (س)؛ سرچشمه طهارت، شفاعت و دانش

در راستای شناخت مقام والای حضرت معصومه (س) این بانوی بزرگوار، تنها ذکر چند عبارت از معصومین (علیهم‌السلام)، چه در زیارت‌نامه‌ها و چه در روایات مربوط به پاداش و ثواب زیارت ایشان برای درک جایگاه رفیع ایشان کفایت می‌کند.

در روایتی از امام رضا (علیه‌السلام) که توسط علامه مجلسی نقل شده، آمده است که هر کس برای زیارت حضرت معصومه (سلام‌الله علیها) به قم مشرف شود و خود را به مرقد ایشان برساند... در این روایت امام رضا( ع) آداب زیارت حضرت معصومه (س) را بیان میکند.

نکته قابل توجه در این روایت این است که لقب «معصومه» بر اساس کلام امام رضا (علیه‌السلام) به خواهر بزرگوارشان اطلاق شده است؛ لقبی که بر معنای پاکیزگی، طهارت و دوری از گناه دلالت دارد و نشان‌دهنده مقام والای ایشان است.

همچنین در روایات دیگر از امام رضا (علیه‌السلام) نقل شده است که پاداش زیارت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) برای هر زیارت‌کننده، بهشت خواهد بود («فَلَهُ الْجَنَّةُ»).

در زیارت‌نامه ایشان نیز که از امام رضا (علیه‌السلام) به ما رسیده، چنین می‌خوانیم:

«یا فاطمه اشفعی لی فی الجنه فإنّ لک عند الله شأن من شأن»

این عبارت گویای آن است که حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) از مقام والای شفاعت برخوردارند.

مقام شفاعت در روز قیامت و در صحرای محشر، مشروط به داشتن ایمان و عمل صالح است؛ این جایگاه ویژه، تنها به کسانی اعطا می‌شود که در اوجِ ایمان و عمل صالح قرار داشته باشند. حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) در این دو ویژگی، در بالاترین مرتبه قرار دارند.

اگر بخواهیم با نگاهی اجمالی، دو ویژگی برجسته این بانوی بزرگوار را تبیین کنیم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

نخست، «ایمان و عمل صالح»:

این ویژگی چنان در شخصیت ایشان متبلور است که از زیارت‌نامه‌ای که از امام رضا (علیه‌السلام) به ما رسیده، به وضوح و شکوه تمام مشهود است.

دوم، «جایگاه علمی»حضرت فاطمه معصومه (س):

او از محدثان برجسته بوده و با احادیث پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) و احکام شرعی کاملاً آشناست. چنان که روایت شده، در غیاب پدرشان، حضرت موسی بن جعفر (علیه‌السلام)، مردم برای پرسش‌های خود به ایشان مراجعه می‌کردند و ایشان پاسخگوی نیازهای علمی آنان بود.

* قم؛ کانونِ تمدن‌ساز و مرکزِ جوششِ عالمان

این جایگاه علمی و معنوی، از همان آغاز، حیات علمیِ شهر قم را دگرگون ساخت؛ چنان‌که از همان ابتدا، عالمان همچون شیخ صدوق و ابن‌بابویه، گردِ محورِ حضور ایشان گرد آمدند. این پیوندِ میانِ علم و معنویت، با ورود امام رضا (علیه‌السلام) به خاک ایران و دفن شدن ایشان در این دیار، دوچندان شد.ایران اسلامی به برکت حضور اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و به ویژه با محوریت حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) و امام رضا (علیه‌السلام)، شاهد تحولات بنیادین و عمیقی در عرصه‌های علم و ایمان بوده است. این جایگاهِ محوری، زیربنای شکوفاییِ تمدن علمی و ایمانی در این سرزمین گشته است.

شایان ذکر است که جایگاه معنوی این بانوی بزرگوار، حتی برای دانشمندان بزرگ نیز منبع الهام بوده است؛ چنان‌که شخصیت عظیمی همچون «ملاصدرا» برای گشودن گره‌های علمی و حل معضلات فکری خود، به توسل به حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) روی می‌آورد.

به برکت ورود حضرت معصومه (سلام‌الله علیها) به قم و حضور فرزانه امام رضا (علیه‌السلام)، ایرانیان از همان آغاز، در دو عرصه «علم» و «ایمان» پیشرو و سرآمد بودند.

من امروز، در همین روز مبارک و در فضای معنوی «دانشگاه حضرت معصومه (س)»، می‌خواهم به شواهدی اشاره کنم که نشان می‌دهد مردم ایران، به برکت اسلام و ولایت اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، قله‌های دانش و معنویت را فتح کرده‌اند.

این بزرگان، در واقع همان پرچمدارانِ توحید و یکتاپرستی هستند؛ همان کسانی که ما نیز امروز با افتخار، پرچم‌های آنان را در خیابان‌ها برافراشته‌ایم. ما با این ایستادگی می‌خواهیم به جهانیان نشان دهیم که اراده کرده‌ایم تا آخرین نفس، پرچم توحید را بر والاترین نقاط کشور عزیزمان ایران، سربلند و استوار نگاه داریم.

* نویدهای نبوی برای «قوم فارس»؛ دستیابی به علم در ثریا

اکنون دو یا سه حدیث را به عنوان مژدگانی پیشکش حضورتان کنم.

در ذیل آیه ۳۸ سوره مبارکه محمد (صلی‌الله علیه و آله)، خداوند متعال خطاب به مسلمانانی که در ایمان و تقوا ضعف داشتند، می‌فرماید:

هَا أَنْتُمْ هَٰؤُلَاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَمِنْکُمْ مَنْ یَبْخَلُ ۖ وَمَنْ یَبْخَلْ فَإِنَّمَا یَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ ۚ وَاللَّهُ الْغَنِیُّ وَأَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ ۚ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُوا أَمْثَالَکُمْ

یعنی اگر از دین و ایمان و تقوا روی برگردانید، خداوند گروهی دیگر را جایگزین شما می‌کند که مانند شما نخواهند بود؛ گروهی که در ایمان و تقوا، از شما برتر خواهند بود.

در روایات فراوانی که هم از شیعه و هم از سنی نقل شده، آمده است که وقتی این پرسش مطرح شد که «این قوم که برتر از ما هستند، چه کسانی‌اند؟»، در حضور رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) که سلمان فارسی (رضی‌الله‌عنه) نیز در آن محضر حضور داشت، پیامبر اکرم (ص) اشاره کردند که: «این‌ها قوم فارس هستند».

در روایتی دیگر، وقتی از ایشان پرسیدند که این برترین‌ها چه کسانی هستند، پیامبر اکرم (ص) بر شانه سلمان دست گذاردند و فرمودند: «این مرد و قوم او هستند». و در ادامه، به سوگند یاد کردند و فرمودند: «سوگند به آن کسی که جان من در دست اوست، اگر ایمان در ثریا (در دورترین نقاط آسمان) باشد، مردانی از فارس به آن دست خواهند یافت» (لو کـان الایمان فی الثریا لتناوله رجالٌ من فارس).

در روایت دیگری آمده است اگر دین در ثریا باشد .....

و در روایتی دیگر فرمودند: «لو کان العلم فی الثریا...» (اگر علم در ثریا باشد...) که مردانی از فارس به آن دست خواهند یافت.

بنابراین، عزیزان، ما باید قدر خود را بدانیم؛ چرا که ایمان و معرفت، میراثی است که خداوند از طریق اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به این قوم عطا کرده است.

جایگاه علمی و معنوی ایران؛ از مکتب حضرت معصومه (س) تا صعود در آمارهای جهانی

* ایرانِ مقتدر؛ پرچمدارِ توحید و جهاد در عصرِ کنونی

در ذیل آیه شریفه:

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَیُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّةٍ عَلَی الْکَافِرِینَ یُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلَا یَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِکَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَنْ یَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ»

خداوند متعال خطاب به مؤمنان زمان پیامبر می‌فرماید: اگر هر کدام از شما از دین خود بازگردد، خداوند به‌زودی گروهی را می‌آورد که او آنان را دوست دارد و آنان نیز عاشق خدا هستند.

نشانه عشق ورزی به خدا این است: «إن کنتم تحبون الله فاتبعونی»؛ یعنی مطیع خدا باشند. سپس می‌فرماید: «أذلة علی المؤمنین»؛ یعنی نسبت به مؤمنان فروتن و خاشع هستند، و «أعزة علی الکافرین»؛ یعنی نسبت به کافران، مشرکان، آمریکا، اسرائیل و منافقین، شکست‌ناپذیر و سرسخت هستند.

پرچمداران توحید! کجا نشسته‌اید؟ خوب بشنوید؛ در ذیل این آیه شریفه، خداوند چه می‌فرماید...

در جای دیگری از آیه قرآن می‌خوانیم که این گروه، سرسخت و قدرتمندند، پیوسته در راه خدا جهاد می‌کنند و از سرزنش هیچ سرزنش‌کننده‌ای هراسی ندارند.

وقتی از پیامبر اکرم (ص) پرسیده شد که این‌ها چه قومی هستند که اگر ما مرتد شویم، در آینده چنین کسانی خواهند آمد؟ در حالی که سلمان فارسی در آنجا حضور داشت، پیامبر اکرم (ص) دست بر شانه سلمان گذاردند و فرمودند: «او و قومش هستند»؛ یعنی سلمان و قوم او هستند.

فرمودند: «لو کان الدین معلق بالثریا لتناوله رجال من فارس» (اگر دین به ثریا معلق باشد، مردانی از فارس به آن دست خواهند یافت).

عزیزان، این را به ذهن بسپارید که تعریف و تمجید پیامبر اکرم (ص)، در چارچوب ویژگی‌های کسانی است که در آخرالزمان خواهند آمد؛ کسانی که عاشق خدا و مطیع او هستند، در برابر مؤمنان تواضع دارند و در برابر کفار، سرسخت و بدون سازش هستند. این‌ها دقیقاً همان شعارهایی است که در این روزها، در بیش از چهل و پنجاه روز پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، مطرح می‌شود و همچنان پابرجاست: «جهاد در راه خدا و عدم هراس از هیچ‌کس»؛ موضوعی که روایات در این زمینه درباره آن بسیار فراوان است.

این‌ها مژده‌ها و اخبار غیبی رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) هستند و ما شادمانیم که در این دوره از حیات اسلامی زندگی می‌کنیم.

اگر به آمارهای جهانی را ببینیم که به برکت انقلاب اسلامی، که آغاز آن در کنار حرم حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله علیها) و با برافراشتن پرچم توحید و مبارزه با طاغوت در قم رقم خورد، ایران جایگاه ویژه‌ای یافته است. در کتاب ارزشمند «صعود چهل ساله» اثر آقای راجی، جداول و آمارهای جهانی آمده است که نشان می‌دهد ایران از نظر معنویت در صدر جدول قرار دارد.

همچنین در تاب‌آوری‌ای که در جنگ‌های اخیر (مانند جنگ ۴۰ روزه) از خود نشان دادیم، باید پرسید این توانمندی از کجا برخاست؟ منشأ این تاب‌آوری، همین اعتکاف‌ها، دعاهای ماه رمضان، شب‌های قدر، اجتماعات مذهبی و مراسم عزاداری برای سیدالشهدا (علیه‌السلام) است. این‌ها سرمایه اصلی ما هستند. همین عزاداری برای سیدالشهداست که به ما شجاعت می‌دهد و باعث می‌شود بگوییم: «نه سازش می‌کنیم، نه تسلیم می‌شویم و از نبرد و جنگ نیز هیچ هراسی نداریم.

آمارهای جهانی نشان می‌دهند که ایران تا سال ۲۰۱۶، رتبه اول تولید علم در منطقه را در رشته‌های مختلفی چون نانوتکنولوژی، بیولوژی، سلول‌های بنیادی و بسیاری از حوزه‌های دیگر ثبت کرده است. این دستاوردها در واقع مؤید همان اخبار غیبی قرآن و نویدهایی است که رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) به ما داده بودند.

امیدواریم کشورهای منطقه، به‌ویژه برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس، خود را به «قافله ثریا نشینان» برسانند؛ امیدواریم از این پیشرفت‌ها درس عبرت گرفته باشند و به جای تکیه بر ستمکاران و مستکبران، به این قافله علم بازگردند؛ به ایرانیانی که به برکت جهاد، ایمان، توحید و مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، در اوجِ دانش قرار دارند.

در پایان، با تضرع و عاجزانه از خدای متعال مسئلت داریم که ما را عاقبت‌به‌خیر گرداند و همه ما را تا آخرین نفس در مسیر ولایت اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و در مقام اطاعت از ایشان که سرآمدِ عصمت و طهارت هستند، استوار بدارد. ان‌شاءالله خداوند این لیاقت را به ما عطا کند که شاهد ظهور امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) باشیم و از یاران و یاوران خاص ایشان قرار بگیریم.

به برکت صلوات بر محمد و آل محمد. السلام علیکم.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha