به گزارش خبرگزاری حوزه، یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی روحانیت در طول تاریخ، ارتباط نزدیک و بیواسطه با مردم بوده است؛ ارتباطی که تنها به منبر و مسجد محدود نمیشود، بلکه در حضور میان مردم، شنیدن دغدغهها و همراهی با آنان در فراز و نشیبهای زندگی معنا پیدا میکند.
امروز که جامعه با مسائل و چالشهای متنوع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است، بیش از هر زمان دیگری ضرورت تقویت این ارتباط احساس میشود. مردم در کنار نیازهای مادی، با پرسشها، شبهات و دغدغههای فکری و روحی متعددی نیز روبهرو هستند و روحانیت میتواند با حضور مؤثر و مسئولانه در متن جامعه، بخشی از این نیازها را پاسخ دهد.
تجربه شخصیتهایی همچون شهید آیتالله آلهاشم، امام جمعه تبریز نشان میدهد که مردمیبودن زمانی اثرگذار است که از شعار فراتر رفته و به یک رفتار مستمر تبدیل شود؛ حضور در میان اقشار مختلف، سرکشی به خانوادهها، گفتوگو با جوانان، دانشجویان و حتی گروههایی که ارتباط کمتری با حوزه دارند، میتواند فاصلههای اجتماعی را کاهش دهد.
از سوی دیگر، ارتباط با مردم تنها یک وظیفه اجتماعی نیست، بلکه فرصتی برای شناخت دقیقتر مسائل جامعه و انتقال آن به بدنه حوزه است. روحانیتی که مردم را میشنود، بهتر میتواند نیازهای واقعی جامعه را بشناسد و برای پاسخگویی به آنها برنامهریزی کند.
بنابراین، تقویت ارتباط مردمی باید یکی از اولویتهای جدی حوزههای علمیه و روحانیت در شرایط امروز باشد؛ ارتباطی صمیمی، مستمر و بیواسطه که اعتماد اجتماعی را تقویت و جایگاه روحانیت را در متن زندگی مردم مستحکمتر کند.
در این راستا و همچنین تشریح اقدامات مجمع طلاب آذربایجان شرقی در این عرصه، گفتگویی انجام داده ایم با حجتالاسلام والمسلمین علیرضا غیبی، رئیس مجمع طلاب و فضلای استان آذربایجان شرقی تقدیم خوانندگان گرامی می گردد:
سؤال: در ابتدای گفتوگو، میخواهم مستقیماً به فعالیتهای شما در مجمع طلاب و نمایندگان استان آذربایجان شرقی بپردازیم. در سالهای اخیر، مهمترین فعالیتهای شما چه بوده است و در ادامه نیز بفرمایید که برنامههای امسال و سالهای آینده و رویکرد اصلی مجمع، بر چه محوری خواهد بود؟
بسمالله الرحمن الرحیم. از خداوند سبحان علو درجات شهدای گرانقدر و بهویژه سیدالشهدای انقلاب اسلامی، امام خامنهای، را مسئلت میکنیم.
مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه، از یادگارهای حضرت امام خمینی(قدسسره) است. این مجمع از زمان حضرت امام(ره) تشکیل شد و ما نیز تاکنون دو بار به محضر مقام معظم رهبری رسیدهایم و ایشان نیز برنامههای مجمع را بسیار مورد تأیید قرار دادهاند.
مجمع نمایندگان طلاب در حوزههای علمیه در قم، جلسات هفتگی و کمیسیونهای مختلف دارد و فعالیتهایی را انجام میدهد که در حوزه علمیه قم، لوایح و طرحهای مربوطه جمعبندی و تصویب شده و سپس برای شورای عالی حوزههای علمیه ارسال میشود. شورای عالی نیز پس از بررسی و تصویب، این مصوبات را برای اجرا ابلاغ میکند.
در کنار این مجموعه، مجامع استانی نمایندگان طلاب نیز تشکیل شده است. همانطور که اشاره کردید، هر استان یک مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه دارد که اعضای آن، رئیس، نایبرئیس و منشی خود را انتخاب میکنند و به انجام فعالیتهای استانی میپردازند. این مجامع ارتباط تنگاتنگی با طلاب و فضلای استان خود دارند.
* آذربایجان شرقی؛ خاستگاه علمای بزرگ و ظرفیتهای برجسته حوزوی
اگر اجازه بدهید، خلاصهای از فعالیتهای مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان آذربایجان شرقی را عرض کنم. البته پیش از ورود به این موضوع، خود شما نیز بهخوبی مستحضر هستید که استان آذربایجان شرقی از استانهای بسیار مهم کشور، بهویژه از نظر پیشینه حوزوی، است و در طول تاریخ، علما، آیات عظام و استادان بزرگی در این منطقه حضور داشتهاند.
حتی حضرت امام خمینی(ره) در ابتدای نهضت و در سال ۱۳۴۲، خطاب به علما فرمودند: «ای علمای قم، ای علمای نجف، ای علمای تبریز، به پا خیزید.»
حضرت امام(ره) همچنین در طول دوران زندگی خود دو بار به آذربایجان سفر کردند و مهمان مردم این منطقه بودند. ایشان علاقه خاصی به آذربایجان و علمای آذربایجان داشتند و ارتباط بسیار خوبی با آنان برقرار کرده بودند.
البته ما متأسفانه شاهد این مسئله هستیم که امروز تعداد علمای بسیار برجسته، نهتنها در سطح استان، بلکه در سایر مناطق نیز نسبت به گذشته کاهش یافته است. با این حال، باید تلاش کنیم که انشاءالله جای آن بزرگان را پر کنیم و با تشویق نخبگان، بزرگان و فضلای حوزه، زمینه رشد و شکوفایی ظرفیتهای حوزوی استان را فراهم کنیم.
* راهاندازی مرکز اسکان ۳۰۰ طلبه در قم
الحمدلله، ما یکی از مجامع پیشرو در این زمینه بودهایم. در همین راستا، یک ساختمان بسیار مناسب را در ابتدای منطقه نیروگاه خریداری کردیم که با کمک مرحوم آیتالله شبستری تهیه شد. این ساختمان در ابتدا دو طبقه داشت و ما نیز حدود پنج سال پیش یک طبقه دیگر به آن اضافه کردیم.
این مجموعه در حال حاضر ظرفیت اسکان حدود ۳۰۰ نفر طلبه را دارد و نزدیک به ۶۰۰ مترمربع زیربنا دارد. ما این ساختمان را بهطور کامل تجهیز کردهایم.
در حال حاضر، طلابی که از سراسر شمالغرب کشور برای شرکت در امتحانات یا انجام امور حوزوی به قم مراجعه میکنند، میتوانند در این مجموعه اسکان پیدا کنند. بهویژه طلاب سه استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل از این ظرفیت استفاده میکنند و در این محل اسکان مییابند.
البته طلاب دیگری نیز از سایر استانها، کموبیش، پذیرش میشوند؛ اما تمرکز اصلی مجموعه بر طلاب منطقه شمالغرب کشور است.
این مجموعه را بهطور کامل تجهیز کردهایم؛ از امکانات مربوط به مفروش بودن ساختمان گرفته تا سیستمهای سرمایشی و سایر تجهیزات مورد نیاز، همه فراهم شده است.
در ایام اربعین و مناسبتهای مختلف نیز این مجموعه ظرفیت پذیرش زائران را دارد. برای نمونه، زائرانی که از کشورهای آذربایجان و جمهوری آذربایجان به قم سفر میکنند، در این مجموعه اسکان داده میشوند. امسال نیز بیش از ۳۰۰ نفر از زائران آذریزبان جمهوری آذربایجان را در این محل، برای دو تا سه شب، اسکان دادیم و خدمات لازم را به آنان ارائه کردیم.
این ساختمان را در سال ۱۳۸۹ خریداری کردیم و تاکنون نیز همچنان مورد استفاده قرار دارد و بسیار مفید بوده است. با وجود این ظرفیت، طلابی که برای انجام امور مختلف به قم مراجعه میکنند، دیگر سرگردان نمیمانند که کجا اسکان پیدا کنند؛ بلکه به این مجموعه مراجعه میکنند و ضمن بهرهمندی از پذیرایی مختصر، بهراحتی در آنجا اسکان مییابند.
* شناسایی ۳۵۰ نخبه حوزوی آذربایجان شرقی در قم
موضوع دومی که در این زمینه اهمیت زیادی دارد و آقای بوشهری نیز به آن اشاره کردند، ظرفیت علمی و نخبگانی تبریز و آذربایجان است. در همین راستا، ما «بنیاد نخبگان و فرهیختگان آذربایجان شرقی» را تشکیل دادیم.
همانطور که مستحضر هستید، بیش از سه هزار و دویست طلبه از استان آذربایجان شرقی در قم حضور دارند که تعدادی از آنان نیز ساکن قم هستند. ما از میان این طلاب، نخبگان، فرهیختگان و علمای متخصص را شناسایی کردیم و یک تشکل برای آنان تشکیل دادیم. این مجموعه را بهصورت رسمی نیز به ثبت دولتی رساندیم.
زمانی که خدمت آیت الله بوشهری رسیدیم، ایشان از این اقدام بسیار استقبال کردند و گفتند که این کار بسیار خوب و ارزشمند است.
ما تاکنون حدود ۳۵۰ نفر از نخبگان و فرهیختگان آذربایجان شرقی را شناسایی کردهایم که در میان آنان مفسران بسیار خوبی حضور دارند، فقهای برجسته، مدرسان توانمند و استادان خوبی در رشتههای مختلف نیز داریم. همچنین در سایر رشتههای حوزوی نیز افراد متخصص و توانمندی در میان این مجموعه حضور دارند و حتی روانشناسان خوبی نیز در میان آنان شناسایی شدهاند.
مؤسسان مؤسسه روانشناسی صدرا نیز همگی از آذربایجان هستند و دکتر جمشیدی، دکتر احکام و دیگران نیز در همین مجموعه حضور دارند. بنابراین، این شناسایی ظرفیتها و نخبگان، اقدام بسیار خوبی بود و مورد استقبال حوزویان، آقای اعرافی و آقای بوشهری قرار گرفت. آنان نیز ما را به ادامه این کار تشویق کردند.
ما هر سال جلسات عمومی و سالانه بنیاد را برگزار میکنیم و علاوه بر آن، هیئت امنا و هیئتمدیره بنیاد نیز هر هفته جلساتی برای پیگیری امور و پیشبرد فعالیتهای بنیاد دارند. این جلسات نیز در همان ساختمان برگزار میشود و ما یک طبقه و چند اتاق را در اختیار آنان قرار دادهایم تا فعالیتهای بنیاد در آنجا انجام شود.
* تقویت ارتباط مجمع با مسئولان و نخبگان آذربایجان
ارتباط بسیار خوبی نیز با استان داریم. با شهید آیتالله آلهاشم، امام جمعه فقید تبریز، ارتباط داشتیم و ایشان نیز طی حدود دو سال و نیم که در این مسئولیت حضور داشتند، کمکهای بسیار خوبی به ما کردند. پس از ایشان نیز آقای مطهری آمدند و با ایشان نیز ارتباط داریم.
از زمانی که آقای مطهری در این مسئولیت حضور پیدا کردهاند، دو بار، یعنی هر سال یکبار، جلسه نخبگانی برگزار کردهایم. علاوه بر آن، یک جلسه عمومی و کلی برای آذربایجان نیز تشکیل دادیم که چند صد نفر در آن حضور پیدا کردند و این تشکل را نیز همانطور که عرض کردم، راهاندازی و فعال کردیم.
* پرداخت ۸ میلیارد تومان وام به ۳۳۰ طلبه آذربایجان شرقی
موضوع سوم، تشکیل صندوق خدماتی است که به نظر من اقدام بسیار خوب و مؤثری بوده است. ما یک صندوق تشکیل دادیم که تاکنون حدود هشت میلیارد تومان گردش وام داشته و به حدود ۳۳۰ نفر از طلاب استان آذربایجان شرقی وام پرداخت کردهایم.
در حال حاضر مبلغ وامهای ما به ۴۰ میلیون تومان رسیده است. پیش از این، مبلغ وامها ۱۰ و ۲۰ میلیون تومان بود، اما با توجه به شرایط تورمی، مبلغ آن را افزایش دادیم.
حدود دو میلیارد و نیم تومان آقای مطهری و آقای آلهاشم به این صندوق کمک کردند و بخشی از منابع را نیز از سایر محلها جذب کردیم. البته وقتی میگویم هشت میلیارد تومان گردش وام داشتهایم، منظور این است که حدود سه میلیارد تومان منابع و بودجه در اختیار داریم و این مبلغ در صندوق گردش دارد.
مرکز خدمات حوزههای علمیه نیز به ما کمک کرده است. به این صورت که مبلغی را که ما در اختیار صندوق قرار میدهیم، آنان نیز به آن کمک میکنند و معمولاً با توجه به منابعی که در صندوق قرار میگیرد، امکان پرداخت وام بیشتری فراهم میشود. به این ترتیب، منابع صندوق افزایش پیدا میکند و وامهای بیشتری در اختیار طلاب قرار میگیرد.
همچنین برای مواقع ضروری و افرادی که نیاز فوری به تسهیلات دارند، از طریق دفتر تبلیغات اسلامی نیز یک صندوق راهاندازی کردهایم که به نام استان تبریز فعالیت میکند و از آن محل نیز به طلاب کمک میشود.
* معرفی ۱۵۰ طلبه مستعد قضاوت به قوه قضائیه
موضوع چهارم، ارتباط با قوه قضائیه است؛ قوه قضائیه با ما ارتباط برقرار کرد و از ما درخواست شد افرادی را که قابلیت و توانایی لازم برای تصدی مسئولیت قضایی و قاضی شدن دارند، شناسایی و معرفی کنیم. در همین راستا، حدود ۱۵۰ نفر را به قوه قضائیه معرفی کردیم که جذب این قوه شدند.
در منطقه شمالغرب کشور، با کمبود نیرو مواجه بودند و با توجه به اینکه بخشی از نیروهای موجود نیز از خدمت خارج میشوند یا به مرحله بازنشستگی میرسند، نیاز به نیروهای جدید وجود داشت. ما نیز در همین راستا حدود ۱۵۰ نفر از نیروهای مستعد را شناسایی و معرفی کردیم.
* برگزاری مستمر جلسات استانی و ارتباط با ۳۴ امام جمعه
موضوع پنجم، برگزاری جلسات استانی و شهرستانی است. ؛ ما جلسات استانی و شهرستانی را بهصورت ماهانه، فصلی و سالانه برگزار میکنیم. بخشی از این جلسات در قم برگزار میشود و در شهرستانها و استان آذربایجان شرقی نیز جلسات مختلفی داریم و با علما و بزرگان استان ارتباط برقرار میکنیم.
همچنین با ائمه جمعه استان ارتباط بسیار خوبی داریم. در استان آذربایجان شرقی ۳۴ امام جمعه داریم و با همه آنان در ارتباط هستیم.
نکته جالب این است که برخی از ائمه جمعه استان هنگامی که به قم میآیند، در ساختمان ما اسکان پیدا میکنند. البته برخی از آنان در قم منزل دارند، اما افرادی که محل اسکان مستقلی ندارند، در این ساختمان اسکان داده میشوند و مدتی در آنجا حضور دارند.
این موضوع باعث شده است ارتباط صمیمی و نزدیکی با ائمه جمعه داشته باشیم. آنان نیز در برنامهها و فعالیتها به ما کمک میکنند و حتی جلسات شهرستانی خود را در همان ساختمان برگزار میکنند.
بنابراین، یکی از برنامههای ما در این ساختمان، ایجاد همین ظرفیت برای ارتباط و تعامل با ائمه جمعه و علمای استان است.
* حمایت از طلاب نیازمند؛ از دوران کرونا تا ایام اربعین
موضوع دیگری که باید عرض کنم، مربوط به دوران شیوع کرونا است. در ایام کرونا موفق شدیم با تقریباً تمامی طلاب آذربایجان شرقی ارتباط برقرار کنیم. حتی به سراغ طلاب معمر و سالمند رفتیم و به منازل آنان مراجعه کردیم تا از وضعیتشان مطلع شویم و در حد توان به آنان کمک کنیم.
در آن دوره، بستههای حمایتی نیز از سوی استان برای ما ارسال شد. برای مثال، در طول این دو سال، بیش از ۱۰۰ بسته ۱۰ میلیون تومانی برای ما ارسال شد که آنها را در اختیار طلاب نیازمند، طلاب فقیر، مستأجران و افرادی که مشکلات معیشتی داشتند، قرار دادیم.
امسال نیز پیش از فرارسیدن ایام اربعین، بیش از ۱۰۰ بسته برای ما ارسال شد. این بستهها بسیار مناسب و دارای محتویات خوبی بود و میان افراد نیازمند توزیع شد.
گاهی نیز این کمکها از سوی ائمه جمعه محترم ارسال میشود و ما آنها را در اختیار طلاب قرار میدهیم. همچنین از خیران استان نیز کمکهایی جذب میکنیم و این منابع را برای حمایت از طلابی که با مشکلات معیشتی مواجه هستند، بهویژه طلاب مستأجر و طلاب دارای فرزند، اختصاص میدهیم.
در این زمینه، کمکهای بلاعوض و مقطعی نیز داریم که از سوی ائمه جمعه یا خیران استان تأمین میشود و ما این کمکها را به طلاب نیازمند اختصاص میدهیم. این نیز یکی از فعالیتهای ما در حمایت از طلاب است.
* اعزام صدها طلبه آذربایجانی به مناطق مختلف برای تبلیغ
در حوزه تبلیغ نیز ارتباط خوبی با استان داریم. از طریق دفتر تبلیغات اسلامی و همچنین معاونت تبلیغ حوزه علمیه قم، صدها نفر از طلاب برای انجام فعالیتهای تبلیغی در ایام تبلیغ اعزام میشوند.
این طلاب به روستاها و شهرهای کوچک اعزام میشوند و در آن مناطق به فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی میپردازند.
همچنین اردوهای تبلیغی نیز برگزار میکنیم. در این اردوها، گروهی از طلاب بهصورت جمعی به مناطق مختلف اعزام میشوند و در روستاها مستقر شده و فعالیتهای تبلیغی مناسبی انجام میدهند.
این موارد، در مجموع، مقدمه و بخشی از شش فعالیت اصلی ما در استان آذربایجان شرقی است که در حال حاضر در این زمینهها در حال انجام است.
سؤال: الحمدلله مجمع طلاب استان آذربایجان شرقی ارتباط خوبی با مراکز حوزوی و تشکلهای مختلف دارد؛ از دفتر تبلیغات اسلامی و مرکز خدمات گرفته تا سایر مجموعهها و بهویژه ارتباط با استان، ائمه جمعه و نمایندگان عقیدتی ـ سیاسی در مجموعههای مختلف. به نظر شما، تحکیم و تقویت این ارتباطات حوزوی تا چه اندازه میتواند جایگاه مجمع را در تحول حوزههای علمیه درخشانتر و مؤثرتر کند؟ با توجه به اینکه شما تجربیات زیادی در این زمینه دارید و هم در مرکز مدیریت حوزههای علمیه حضور داشتهاید و هم سالها در عرصه تبلیغ بینالملل فعالیت کردهاید، پیشنهاد شما برای اینکه جایگاه مجمع واقعاً جایگاهی شایسته تر باشد، چیست؟
مرکز مدیریت حوزههای علمیه امروز یک مرکز بسیار قوی است و بهویژه با مدیریت آیت الله اعرافی، کارهای خوبی در حال انجام است. برنامهها و ساختارهای بزرگی نیز در رشتههای مختلف و در حوزههای آموزشی، پژوهشی، تبلیغی و سایر عرصهها در حال طراحی و اجراست.
* مجمع نمایندگان طلاب؛ تشکلی برخاسته از متن حوزه
مجمع نمایندگان طلاب، یک تشکل برخاسته از متن حوزه است. یعنی از بالا و خارج از بدنه حوزه تشکیل نشده، بلکه از درون حوزه جوشیده و با خود طلاب ارتباط مستقیم دارد؛ حتی با طلبههایی که از پایههای اول و دوم وارد حوزه میشوند.
ما زمانی که به شهرستانها میرویم، با حوزههای علمیه شهرستانها ارتباط پیدا میکنیم و با طلاب و مجموعههای حوزوی ارتباط مستقیم داریم. به تعبیری میتوان گفت که مجمع، مجموعهای حوزوی و در عین حال مردمی است که از متن حوزههای علمیه شکل گرفته است؛ چه حوزه علمیه قم و چه حوزههای علمیه شهرستانها.
ما با حوزههای شهرستانها نیز ارتباط داریم و هنگامی که به تبریز و دیگر شهرستانها میرویم، با طلاب ارتباط برقرار میکنیم. طلبهها نیز بدون استثنا با ما ارتباط دارند. حتی ساختمان مجمع نیز محلی برای همین ارتباط است. امروز، برای مثال، حدود هفت نفر از طلاب از بناب و حوزههای دیگر آمده بودند و ما با آنان نشستیم، صحبت کردیم و از مسائل و مشکلاتشان مطلع شدیم.
* انتقال مطالبات طلاب به مراکز تصمیمگیر حوزوی
البته فرمایش شما بسیار مهم و درست است که ما باید این مسائل را منتقل کنیم؛ یعنی مشکلات، مطالبات و خواستههای طلاب را به مرکز مدیریت حوزههای علمیه، شورای عالی حوزهها و جامعه مدرسین منتقل کنیم. ما نیز ارتباط بسیار صمیمی با این مجموعهها داریم و هر زمان با آقای بوشهری یا آقای اعرافی تماس میگرفتیم، بلافاصله پاسخ میدادند و ما نیز مسائل و مطالبات طلاب را سریع منتقل میکردیم. نامه مینوشتیم و پاسخ دریافت میکردیم، پیام میدادیم و پاسخ میگرفتیم.
ما مشورتها و دیدگاههای مطرحشده را جمعبندی میکنیم و آنها را در قالب لایحه به جامعه مدرسین ارسال میکنیم. اگر این موارد در جامعه مدرسین تصویب شود، به شورای عالی حوزهها ارسال میشود و یا در موارد دیگر، حسب موضوع، به مجموعههای مرتبط ارجاع داده خواهد شد.
* لزوم توجه به مشکلات معیشتی طلاب؛
واقعیت این است که امروز طلاب هم مانند دیگر اقشار با مشکلات اقتصادی زیادی مواجه هستند. شرایط اقتصادی امروز بسیار دشوار شده است؛ بهویژه برای طلابی که مستأجر هستند. خودتان در جریان هستید که وضعیت اجاره مسکن بسیار سخت و هزینهها واقعاً وحشتناک شده است. طلبهای که حتی هشت یا ۱۰ میلیون تومان شهریه، اعم از شهریه تکمیلی و غیرتکمیلی، دریافت میکند و حتی برای تبلیغ نیز اعزام میشود، باز هم نمیتواند با توجه به شرایط تورمی، مشکلات و نیازهای اقتصادی خود را بهطور کامل جبران کند. بنابراین، این مسائل نیازمند توجه بیشتر است.
* ضرورت حمایت از نخبگان
از سوی دیگر، ما خواهشی جدی داریم و آن اینکه از طلبههای مستعد و نخبه بیشتر حمایت شود. ما برای آینده به نیروهای نخبه و توانمند نیاز بسیار زیادی داریم. باید این نخبگان شناسایی شوند، نخبهپروری صورت گیرد و از این افراد حمایت شود. پس از شناسایی و حمایت، زمینه اعزام این نیروها به شهرستانها نیز فراهم شود تا شهرستانها از وجود چنین نیروهایی خالی نشوند.
* لزوم حضور روحانیون توانمند در شهرستانها برای پاسخ به شبهات جوانان
ما در این زمینه مقداری از وضعیت شهرستانهای خودمان گلایه داریم؛ چراکه در برخی شهرستانها، روحانیون تراز اول و نیروهای توانمندی که بتوانند پاسخگوی مسائل و شبهات جوانان باشند، به اندازه کافی حضور ندارند.
امروز شبهاتی که از طریق فضای مجازی منتشر میشود، ذهن و فکر جوانان را بهشدت تحت تأثیر قرار میدهد. این همان جنگ ترکیبی است و یکی از مصادیق مهم آن نیز همین عرصه فکری و فرهنگی است. دشمن در فکر، ذائقه و حتی هوش جوانان ما اثرگذاری میکند.
در چنین شرایطی، باید افرادی حضور داشته باشند که بتوانند به شبهات پاسخ دهند، مسائل را برای جوانان تبیین کنند و از آنان در این جنگ حمایت کنند. باید بتوانیم شبهات را از ذهن جوانان برطرف کنیم و اجازه ندهیم این شبهات در ذهن و فکر آنان باقی بماند.
این مسئله بسیار ضروری است و حوزههای علمیه باید در این زمینه نقش جدیتری ایفا کنند. ما نیز در استان، در همین زمینه یک برنامهای داریم.
* تلاش برای تشکیل شورای تخصصی مشاوره مسائل جوانان
پیشنهادی را مطرح کردهایم که امام جمعه محترم نیز آن را پذیرفتهاند. بر اساس این پیشنهاد، برنامهای برای تشکیل یک شورای مشورتی در حوزه روانشناسی و مشاوره، بهویژه در زمینه مسائل جوانان طراحی کردهایم.
در حال حاضر، فعالیتهایی در این زمینه بهصورت جزیرهای و پراکنده در چند نقطه انجام میشود، اما در نظر داریم این ظرفیت را به یک مجموعه مرکزی تبدیل کنیم که دارای یک هیئت امنای مرکزی و همچنین شورای مشورتی در حوزه طلاق، روانشناسی و مسائل جوانان باشد.
* تأکید بر بهرهگیری از ظرفیتهای اسلامی در مشاوره و روانشناسی
همانطور که میدانید، در بسیاری از موارد، مشاوران غیرمتخصص یا مشاورانی که مبانی اسلامی را در نظر نمیگیرند، میتوانند بر ذهن و فکر جوانان تأثیر منفی بگذارند و حتی دستورالعملها و راهکارهایی ارائه کنند که با مبانی اسلامی سازگار نیست؛ در حالی که اسلام در زمینه مشورت، روانشناسی و شناخت ابعاد روحی و روانی انسان، برنامهها و آموزههای بسیار گسترده و ارزشمندی دارد.
* پیشنهاد توسعه الگوی مشاوره حوزوی برای پیشگیری از طلاق
اگر بتوانیم این شورای مشورتی و روانشناسی را در سطح کشور توسعه دهیم و این الگو را در استانهای مختلف راهاندازی کنیم، میتوانیم تا حد زیادی از بروز این مشکلات جلوگیری کنیم و از فروپاشی بسیاری از خانوادهها پیشگیری کنیم.
سؤال: یکی از دغدغههای جدی که همواره وجود داشته، مسئله محبوبیت روحانیت در میان مردم است. واقعاً جا دارد در اینجا یادی کنیم از شهید بزرگوار آیتالله آلهاشم و خاطره ماندگاری که از ایشان برای ما باقی مانده است. خبرگزاری حوزه نیز در زمان حیات این بزرگوار، مستندی درباره ایشان با عنوان «یک روز با آقای امام جمعه» تهیه و منتشر کرد. شاید آن مستند را دیده باشید؟؛ شما هم در عرصه بینالملل فعالیت داشتهاید و هم در استان و در سطح کشور فعالیت میکنید. به نظر شما راز محبوبیت علمایی مانند شهید آیتالله آلهاشم چیست؟ تبریز و خطه آذربایجان، بهعنوان یکی از مناطق مهم ایران، بزرگانی همچون علامه طباطبایی، علامه امینی و شهید مدنی را در دامان خود پرورش داده است که هرکدام از آنان افتخاری برای حوزه و کشور هستند. به نظر شما برای حفظ و تقویت این جایگاه چه باید کرد؟ الگوهایی مانند شهید آیتالله آلهاشم که واقعاً در هر جایی که حضور پیدا میکردند و با هر طیفی از مردم ارتباط داشتند، با محبت و استقبال مردم مواجه میشدند، چه ویژگیهایی داشتند؟ راز این محبوبیت چه بود و توصیه شما به طلبههای جوان چیست؟
من با تمام این ائمه جمعه ارتباط بسیار صمیمی داشتم. از مرحوم شهید قاضی نیز خاطرات زیادی دارم. در دوران انقلاب، ما به منزل ایشان میرفتیم و ایشان نقش بسیار بزرگی در نهضت داشتند. حضرت امام راحل نیز علاقه بسیار زیادی به ایشان داشتند.
پس از ایشان، برای اینکه جایگاه امام جمعه تبریز خالی نماند، آیتالله شیخ علی آقای مشکینی برای چند هفته، حدود چهار یا پنج هفته، به تبریز تشریف آوردند. ایشان نیز واقعاً مرد بزرگواری بودند. بعد از ایشان، آیتالله مدنی آمدند و حقیقتاً باید گفت که این بزرگواران ویژگیهای مشترک بسیار زیادی داشتند.
* مردمیبودن؛ وجه مشترک ائمه جمعه برجسته تبریز
اگر بخواهم ویژگی مشترک این سه بزرگوار را در یک جمله بیان کنم، باید بگویم که مردمی بودن و ارتباط بسیار قوی با مردم، ویژگی برجسته آنان بود.
پس از آیتالله مدنی، آیتالله ملکوتی به تبریز آمدند و حدود ۱۴ سال در این مسئولیت حضور داشتند. ایشان نیز از نظر علمی در سطح بالایی قرار داشتند و ارتباطات خوبی هم با مردم داشتند. پس از آیتالله ملکوتی، آیتالله شبستری به این مسئولیت رسیدند. ایشان نیز ارتباط خوبی با مردم داشتند. خداوند همه آن پنج بزرگوار را رحمت کند.
* شهید آیتالله آلهاشم؛ الگویی از ارتباط صمیمی و بیواسطه با مردم
پس از ایشان، آیتالله آلهاشم به تبریز آمدند و ما با ایشان ارتباط بسیار صمیمی و خانوادگی داشتیم. هر زمان که به قم میآمدند، معمولاً ابتدا به منزل ما تشریف میآوردند و گاهی در خدمت ایشان صبحانه، ناهار یا شام بودیم. ارتباط بسیار صمیمی و نزدیکی با این شهید عزیز داشتیم.
به نظر من، رمز موفقیت ایشان، ارتباط بسیار نزدیک و تنگاتنگ با مردم بود. با اقشار مختلف جامعه ارتباط داشتند و این ارتباط را محدود به یک قشر خاص نمیکردند.
ایشان میفرمودند که ما از طرف مقام معظم رهبری امام جمعه یک قشر خاص نیستیم؛ بلکه امام جمعه همه مردم هستیم. حتی میگفتند که برای ارامنه نیز ما امام جمعه هستیم و امام جمعه کل مردم هستیم. معتقد بودند هر فردی که در استان زندگی میکند و هر مشکلی دارد، باید بتواند آن را با امام جمعه در میان بگذارد.
* از ورزشکاران و هنرمندان تا سربازان و دانشجویان؛ ارتباط با همه اقشار
با فوتبالیستها ارتباط داشتند، با هنرمندان ارتباط داشتند، با خبرنگاران ارتباط داشتند و با همه اقشار جامعه با صمیمیت و از صمیم قلب رفتار میکردند. به سربازخانهها میرفتند و با سربازها ارتباط برقرار میکردند. به دانشگاه میرفتند و حتی به خوابگاههای دانشجویی سر میزدند و با دانشجویان، فردبهفرد، صحبت میکردند.
ارتباطات گستردهای با شهرستانها داشتند و بهطور مستمر با مردم شهرستانها در ارتباط بودند. حتی به روستاها نیز میرفتند و با مردم روستاها ارتباط برقرار میکردند. ایشان واقعاً مردمی بودند.
* شهید آیتالله آلهاشم نردههای میان امام جمعه و مردم را برداشت
حتی در ابتدای حضورشان در تبریز، برای نماز جمعه مقداری محدودیت و موانع ایجاد شده بود. ایشان بلافاصله دستور دادند نردهها و موانعی را که ایجاد شده بود، جمع کنند.
نکته بسیار جالب دیگری که خودم دیدم که ایشان هیچوقت از یک درِ مخصوص وارد نمیشدند تا به محل برگزاری خطبهها و نماز برسند. بلکه از میان مردم حرکت میکردند و به جایگاه میرفتند.
پس از پایان نماز نیز همینطور، از میان مردم عبور میکردند و خارج میشدند. مردم نیز اگر مشکلی داشتند یا میخواستند مطلبی را مطرح کنند، همانجا بهصورت سرپایی با ایشان صحبت میکردند.
* محبوبیت شهید آیتالله آلهاشم؛ نتیجه مردمیبودن واقعی و بیتکلف
این مردمی بودن ایشان شعاری نبود؛ واقعاً مردمی بودند. به همین دلیل، جایگاه بسیار ویژهای در میان مردم پیدا کردند.
حتی در انتخابات مجلس خبرگان رهبری نیز بیشترین رأی را به دست آوردند بیش از ۸۳۰ هزار رأی کسب کردند. این میزان رأی در چنین شرایطی و در این فضای انتخاباتی، بسیار قابل توجه است و نشان میدهد که مردم واقعاً علاقه بسیار زیادی به ایشان داشتند.
* حوزویان ارتباط خود را با مردم تقویت کنند
ما از فرمایشات اخیر شما استفاده میکنیم و این مطالب را حوزویان نیز مطالعه خواهند کرد. اگر موفق شویم، باید حوزویان در هر نقطهای که حضور دارند، ارتباط مردمی خود را بیشتر و قویتر کنند.
حتی اگر روحانی نتواند مشکل فردی را برطرف کند، همین که به سخنان او گوش دهد و اجازه دهد فرد مشکلات و ناراحتیهای خود را بیان کند و از نظر روحی تخلیه شود، خود یک موفقیت است. فردی که دچار گرفتاری شده است، اگر بداند میتواند به روحانی مراجعه کند و مشکل خود را مطرح کند، ممکن است روحانی بتواند آن مشکل را برطرف کند یا راهکاری برای آن ارائه دهد.
اگر هم امکان برطرف کردن مشکل وجود نداشت، باز همین که روحانی به حرفهای او گوش داده و مشکلاتش را شنیده است، موجب تخلیه روحی او میشود و ارتباط میان مردم و روحانیت را محکمتر میکند. این مسئله بسیار مهمی است و ما نیز در تجربههای خودمان این موضوع را بهخوبی مشاهده کردهایم.
* روایت یک تجربه تبلیغی؛ جذب ۸۰ دانشآموز با مراجعه به خانههای مردم
برای نمونه، من در یکی از کشورهای خارجی فعالیت میکردم. یکبار بازرس آمد و دید کلاسم بسیار شلوغ است و حدود ۸۰ دانشآموز در کلاس حضور دارند. پرسید: «این دانشآموزان را از کجا جمع کردهای؟» گفتم: «این بچهها را از کوچه و خیابان جمع کردهام.» پرسید چگونه این کار را انجام دادهام. توضیح دادم که یکییکی به سراغ آنها رفتهام و به خانههایشان مراجعه کردهام. با خانوادهها سلام و احوالپرسی کردهام و از آنها پرسیدهام: «بچه شما کجاست؟ اجازه بدهید ما به او قرآن یاد بدهیم.»
به این ترتیب، با مردم ارتباط برقرار کردم و بچهها را به کلاس قرآن آوردم. حتی به آنها قرآن آموزش میدادیم و برایشان سند و گواهی نیز صادر میکردیم. بنابراین، ارتباط فرهنگی و ارتباط مستقیم با مردم، تأثیر بسیار زیادی دارد و بسیاری از مشکلات را برطرف سازد.
سؤال: اگر نکته پایانی دارید که بنده به آن اشاره نکردهام، مطرح بفرمایید.
بسیار متشکرم از شما که این برنامه را راهاندازی کردهاید. ما همواره برنامههای خبرگزاری حوزه را دنبال میکنیم و انصافاً خبرهای بسیار خوبی منتشر میکنند. بهنظر من، در شرایط کنونی باید فعالیتهای شما بیش از پیش گسترش پیدا کند تا انشاءالله بتوانید برنامهها و محتواهای خوب و ارزشمند بیشتری تولید و منتشر کنید.
امیدواریم فعالیتهای این رسانه روزبهروز بیشتر شود تا همه حوزویان بتوانند از این ظرفیت استفاده کنند. همچنین افق حوزه که برای ما ارسال میشود، انصافاً مطالب و برنامههای خوبی دارد و ما از برنامهها و مطالب مختلف آن استفاده میکنیم.
در پایان نیز از شما و مجموعه خبرگزاری حوزه و دستاندرکاران این مجموعه صمیمانه تشکر میکنم. از برنامه و تشکیلات شما سپاسگزارم و از خداوند متعال مسئلت دارم توفیقات شما را روزافزون و بیشتر کند تا انشاءالله بتوانیم در خدمت اسلام، انقلاب اسلامی، شهدا، حضرت امام و شهیدان باشیم.
نظر شما