خبرگزاری حوزه| تبلیغ در حوزههای علمیه، فراتر از بیان معارف دینی و هدایت فردی، رسالتی اجتماعی است که در تقویت همبستگی جامعه، گسترش فرهنگ اهلبیت(ع) و تحکیم وحدت میان مسلمانان نقشی تعیینکننده ایفا می کند.
تجربه حضور طلاب و روحانیون در مناطق سیلزده استان گلستان، نمونهای روشن از این رویکرد است؛ جایی که خدمترسانی به خانوادههای آسیبدیده، پاکسازی خانهها و کمک به ایجاد موانع در برابر سیلاب، در کنار ارتباط با عالمان اهلسنت، زمینهای برای تقویت اعتماد و همدلی میان پیروان مذاهب اسلامی فراهم کرد. در چنین تجربههایی، تبلیغ نهفقط در کلام، بلکه در رفتار و خدمت صادقانه تجلی مییابد.
حوزههای علمیه برای ایفای این نقش، باید ظرفیتهای تبلیغی خود را با نیازهای واقعی جامعه پیوند بزنند و با هماهنگی نهادهای فرهنگی و اجتماعی، زمینه حضور مؤثرتر مبلغان را در مناطق مختلف فراهم کنند. همچنین توجه به مسائل مشترک مسلمانان و پرهیز از دامنزدن به اختلافات، ضرورتی انکارناپذیر است.
در گفت و گو با حجت الاسلام والمسلمین محسن آخوندی رئیس مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان گلستان ضمن ارائه گزارشی از فعالیت های این مجمع، درباره ظرفیت های تبلیغی و بایسته های این رسالت حوزوی سخن گفته شد که مشروح آن تقدیم حضورتان می گردد:

در آغاز سخن، می خواهیم بیشتر با فضای کاری مجموعه مجمع نمایندگان طلاب در استان شما آشنا شویم. این مجموعه طی دو سه سال اخیر چه برنامههایی داشته و رویکرد کلی آن چه بوده است؟ همچنین مهمترین برنامههایی که برای یکی دو سال آینده در نظر دارید، چیست؟
مجمع نمایندگان طلاب ویژگی خاصی دارد که شاید کمتر مجموعهای از آن برخوردار باشد. این مجموعه به نظر و امر مبارک و حکم حضرت امام خمینی(ره) تشکیل شده است. مجموعههایی که به این شکل تشکیل شده باشند، بسیار محدودند و همین مسئله، امتیاز و برکت ویژهای برای این مجموعه به شمار میرود.
پس از رحلت حضرت امام(ره) نیز مقام معظم رهبری شهیدمان، عنایت خاص و ویژهای به مجمع نمایندگان طلاب داشتند. حتی گاهی اوقات شنیده میشد که احتمال تضعیف مجمع یا به حاشیه رانده شدن آن وجود دارد؛ اما حضرت آقا، شهیدمان، دوباره تأکید میکردند که این مجمع باید باقی بماند، مؤثر باشد و وظایف خود را انجام دهد.
* ارتباط مستقیم با بدنه حوزه؛ مهمترین ویژگی مجمع نمایندگان طلاب
مجمع نمایندگان طلاب در حقیقت حلقه واسط و رابط میان رأس حوزه و بدنه آن است. ما خودمان در کف و متن حوزه حضور داشتهایم و از گذشته تاکنون با طلبهها، از طلاب مبتدی گرفته تا طلاب متوسط، سطوح عالی و درس خارج، ارتباط داشتهایم و این ارتباط همچنان برقرار است. به همین دلیل، طلاب بهراحتی میتوانند با ما ارتباط بگیرند و مسائل خود را مطرح کنند.
ما نیز شنونده حرفهای این عزیزان و سربازان امام زمان(عج) هستیم. هر نماینده، سخنان این عزیزان را میشنود، با درد دلها و دغدغههای آنان آشنا میشود و طرحها و راهکارهای پیشنهادیشان را دریافت میکند.
وقتی نمایندگان طلاب در مجمع گرد هم میآیند و در کمیسیونهای مختلفی که عضو آن هستند حضور پیدا میکنند، تمام این مطالب و سخنانی که از طلاب شنیدهاند، دوباره در آنجا مطرح و بازتاب داده میشود. در نتیجه، هنگام تدوین و تصویب طرحها و برنامههای مجمع، این نظرات حتماً مورد توجه قرار میگیرد.
پس از آن نیز مصوبات به مقامات عالی حوزوی تقدیم میشود. در حقیقت، آنچه طلاب و فضلای حاضر در بدنه حوزه مدنظر دارند، از طریق ما بهعنوان واسطه به رأس حوزه منتقل میشود و دغدغههای آنان به مسئولان مربوطه میرسد. این سازوکار، راهکاری است که برای برقراری این ارتباط در نظر گرفته شده است.
اگر قرار باشد همه طلاب و فضلا، یعنی چند ده هزار طلبه و فاضل، بخواهند مستقیماً با یکی از بزرگان و مسئولان رأس حوزه ارتباط بگیرند، چنین کاری امکانپذیر نیست. ما در این میان حلقه اتصال شدهایم تا این ارتباط برقرار شود. طلاب مطالب خود را به ما منتقل میکنند و ما نیز وظیفه داریم آنها را به مسئولان مربوطه انتقال دهیم.
* از دغدغههای علمی و تربیتی تا مسائل معیشتی طلاب
دغدغههای طلاب متنوع است؛ از مسائل علمی، آموزشی، تربیتی گرفته تا مشکلات معیشتی، بصیرتی و انقلابی. تمام این موارد از جمله دغدغههایی است که در بدنه حوزه وجود دارد و ما باید برای همه آنها طراحی و برنامهریزی داشته باشیم.
در این اواخر، بهویژه در زمینه معیشت، فشارهای بسیار سختی به طلاب وارد شده است. شرایط بهگونهای است که شاید برخی از طلاب به مرحله استیصال رسیده باشند؛ یعنی وضعیت آنان از حد فقر نیز فراتر رسیده است. متأسفانه برخی از طلاب در شرایط اقتصادی کنونی و با توجه به گرانیها، به چنین وضعیتی رسیدهاند.
* پیگیری مشکلات طلاب و استفاده از ظرفیت خیرین
در کنار مشکلاتی که طلاب با ما در میان میگذارند و ما به سخنان و دغدغههای آنان گوش میدهیم، پیگیریهای لازم را نیز انجام میدهیم. این مسئله بهویژه در حوزه مشکلات مالی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا مراجعات در این زمینه بسیار زیاد است. به همین دلیل، با خیرین ارتباط برقرار میکنیم، به دیدار برخی از علمایی میرویم که توانایی کمک کردن دارند و با مؤمنانی که در قم یا شهرهای دیگر حضور دارند، ارتباط میگیریم تا بتوانیم دستکم خدمتی به این طلاب ارائه کنیم.
تلاش شخصی بنده این است که مشکلات طلاب را تا حد امکان برطرف کنم. البته مشکلات مالی طلاب معمولاً از جنس نیاز به مبالغ دویست میلیون، پانصد میلیون یا یک میلیارد تومان نیست؛ بلکه گاهی سطح درآمد آنان آنقدر پایین است که حتی از تأمین هزینههای ضروری و روزمره زندگی نیز ناتوان میمانند.
برای مثال، طلبهای را در نظر بگیرید که خودروی او خراب شده و آن را به تعمیرگاه برده است. با توجه به گرانی لوازم یدکی و افزایش دستمزد تعمیرکاران، ممکن است هزینه تعمیر خودرو به پنجاه میلیون تومان برسد. در چنین شرایطی، این طلبه با بنده تماس میگیرد یا پیام میدهد و میگوید: «حاجآقا، آیا نماز استیجاری یا روزه استیجاری وجود دارد که من انجام بدهم؟»
وقتی با چنین درخواستی مواجه میشوم، با خودم فکر میکنم که اگر بخواهم برای این طلبه نماز یا روزه استیجاری فراهم کنم، او باید چه مقدار از وقت خود را صرف انجام این عبادات کند؟ در حالی که با طلبهای فاضل و نخبه روبرو هستیم که در رشته علمی مورد علاقه خود فعالیت میکند، اما برای پرداخت هزینه تعمیر خودروی خود به پنجاه میلیون تومان نیاز دارد و توان تأمین این مبلغ را ندارد.
الحمدلله، مواردی از این دست داشتهایم که نیاز مالی طلبه تأمین شده و مبلغ موردنیاز را در اختیار او قرار دادهایم. البته برخی از طلاب به مبالغ بیشتری نیاز داشتهاند و در این موارد، ناچار شدهایم برایشان عبادات استیجاری نیز فراهم کنیم.
* تولید علم در حوزه، نیازمند فراغت فکری و آرامش معیشتی است
طلبه باید فراغت فکری داشته باشد. اگر قرار است در حوزه علم تولید کنیم، با وجود این حجم از مشغلههای ناشی از مشکلات معیشتی، چنین کاری عملاً امکانپذیر نیست. طلبهای که دائماً نگران تأمین هزینههای زندگی خود است، چگونه میتواند با تمرکز و آرامش به تحصیل، پژوهش و تولید علم بپردازد؟
از سوی دیگر، حضرت آقای شهیدمان، بر فرزندآوری تأکید داشتند. در جامعه ما، طلاب از جمله افرادی هستند که به این فرمان توجه میکنند، اما هنگامی که فرزندی به خانواده اضافه میشود، باید هزینههای مربوط به نگهداری و تأمین نیازهای او نیز در نظر گرفته شود.
دولت اخیراً حمایتهایی را در این زمینه آغاز کرده است، اما برای مثال، هزینه پوشک کودک به حدود یک میلیون تومان برای هر بسته رسیده است. حالا طلبهای را در نظر بگیرید که در پایههای هشتم یا نهم تحصیل میکند و باید با شهریهای که دریافت میکند، هم هزینههای زندگی خود را بپردازد و هم مخارج فرزندش را تأمین کند. چگونه میتواند از عهده این هزینهها برآید؟
* مسکن طلاب؛ ضرورتی که باید در برنامهریزیهای حوزوی جدی گرفته شود
مسئله دیگر، وضعیت مسکن طلاب است. طلبهای که در پایههای هفتم یا هشتم تحصیل میکند، معمولاً صاحبخانه نیست و غالباً مستأجر است. اگر برای تأمین مسکن طلاب فکری اساسی شود، اقدام بسیار ارزشمندی خواهد بود.
* احیای موقوفات حوزههای علمیه
ما در عصر غیبت، با امکانات و موقوفاتی که در کشور وجود دارد، باید برای رفع نیازهای حوزههای علمیه برنامهریزی کنیم. اگر بتوانیم موقوفات مربوط به حوزههای علمیه را از طریق سازمان اوقاف و امور خیریه شناسایی و دریافت کنیم، ظرفیت قابلتوجهی برای حل مشکلات حوزه فراهم خواهد شد.
این موقوفات متعلق به حوزههای علمیه است و باید در اختیار حوزه قرار گیرد اما در عمل، حوزهها نتوانستهاند این امکانات را دریافت کنند. ممکن است برخی از این موقوفات در اختیار افرادی قرار گرفته باشد که بهصورت غیرقانونی آنها را تصرف کردهاند؛ ممکن است این موقوفات در دست مردم یا برخی افراد صاحبنفوذ باشد. در چنین مواردی، باید اقدامات لازم برای بازگرداندن موقوفات و احیای حقوق حوزههای علمیه انجام شود.
* تشنگی جهان برای معارف اهلبیت(ع) و ضرورت معرفی آثار اسلامی
امام رضا(ع) میفرمایند: «لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا»؛ یعنی اگر مردم زیباییها و محاسن سخنان ما را بشناسند، از ما پیروی خواهند کرد.
این روایت، اهمیت معرفی درست معارف اهلبیت(ع) به مردم جهان را نشان میدهد. اگر مردم با زیباییها و عمق معارف اهلبیت(ع) آشنا شوند، زمینه گرایش و تبعیت آنان از این معارف فراهم خواهد شد.
برای نمونه، ممکن است فردی در آن سوی دنیا با روایتی از نهجالبلاغه مواجه شود و از شنیدن آن شگفتزده شود. او با خود میاندیشد که این سخن عمیق را چه کسی بیان کرده است و این کلام در کدام کتاب آمده است. هنگامی که متوجه میشود این سخن در نهجالبلاغه آمده است، برایش این پرسش مطرح میشود که چرا تاکنون با چنین کتابی آشنا نبوده و چرا این معارف به او معرفی نشدهاند. این مسئله نشان میدهد که ما هنوز نتوانستهایم کتابهای دینی خود را آنگونه که شایسته است، به جهانیان معرفی کنیم.
ظرفیتهای فراوانی در منابع اصیل دینی و آثار اندیشمندان اسلامی وجود دارد که میتوان با معرفی مناسب آنها، زمینه آشنایی مردم جهان با معارف اسلام و اهلبیت(ع) را فراهم کرد.
* وظایف تمدنی حوزههای علمیه در مسیر تحقق تمدن اسلامی
امام شهید سال گذشته پیامی به مناسبت یکصدمین سال تأسیس حوزه علمیه قم صادر کردند. ایشان برای نگارش این پیام، شاید دو سه هفته وقت گذاشتند و عنایت ویژهای به محتوای آن داشتند. در این پیام، وظایف مختلفی برای حوزههای علمیه مشخص شد که یکی از مهمترین آنها، وظایف تمدنی حوزههای علمیه است.
پرسش اساسی این است که حوزههای علمیه برای شکلگیری تمدنی مبتنی بر اسلام، توحید و مکتب اهلبیت(ع) چه وظایفی بر عهده دارند؟ تاکنون برای تحقق این تمدن چه اقداماتی انجام دادهاند؟ چه راهکارهایی در اختیار دارند و قرار است به چه نقطهای برسند؟
حضرت آقا در آن پیام فرمودند که حوزههای علمیه باید برای تمدن اسلامی که در آینده محقق خواهد شد، بنشینند و محورهای آن را استخراج کنند و احکام و ابعاد مختلف آن را به دست آورند.
* ضرورت طراحی تمدن اسلامی برای دوران پس از افول تمدن غرب
تمدنی که در حال حاضر بر جهان مسلط است، تمدن غربی است؛ اما حضرت آقا این تمدن را باطل و رو به زوال معرفی کردند و فرمودند که انشاءالله زوال آن نزدیک است. اکنون نیز امیدواریم بهزودی شاهد نابودی رژیم صهیونیستی و آمریکا باشیم.
پرسش مهم این است که پس از افول تمدن غرب، چه تمدنی قرار است بر جهان مسلط شود؟ نسخه بعدی تمدن بشری چیست و آیا ما برای آن آمادگی لازم را پیدا کردهایم یا خیر؟
اگر ما برای این مرحله آماده نباشیم، دیگران نسخه جایگزین خود را عرضه خواهند کرد. ممکن است چین، جریانهای بودایی و کنفوسیوسی یا عرفانهای نوظهور در نقاط مختلف جهان وارد میدان شوند و بگویند نسخه بعدی تمدن بشری، پس از تمدن لیبرالیستی غرب، همین است.
اگر ما تولید فکری و تمدنی لازم را انجام نداده باشیم، عقب خواهیم ماند. بنابراین، باید از پیش اقداماتی انجام داده باشیم تا بتوانیم تمدن مبتنی بر اسلام را معرفی کنیم و آن را در مسیر تحقق قرار دهیم؛ تمدنی که تحقق وعده الهی درباره غلبه دین حق بر سایر ادیان را دنبال میکند.
در همین چارچوب، بیانیه «حوزه پیشرو و سرآمد» نیز از جمله مباحث مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

سؤال: یکی از موضوعاتی که حضرت آقا بر آن تأکید فراوان داشتند، مسئله تبلیغ بود. ایشان حتی در یکی از جلسات نسبت به این مسئله گلایه کردند و تأکید داشتند که تبلیغ نباید در حوزههای علمیه تضعیف شود. با توجه به اینکه مجمع نمایندگان طلاب با طلاب، فضلا، اساتید و گاهی مسئولان استان ارتباط دارد، چه فرصتهایی در این تعاملات وجود دارد تا بتوان طلاب را در عرصه تبلیغ بهتر ساماندهی و سازماندهی کرد؟ به هر حال، استان گلستان استان خاصی است. در این زمینه چه ظرفیتهایی وجود دارد، راهکار شما چیست و چگونه میتوان این ظرفیتها را بیشتر شکوفا کرد؟
حضرت آقای شهید در بیانات و پیامهای خود، مسئله تبلیغ را بهعنوان اولویت نخست حوزههای علمیه معرفی کردند. ایشان از این وضعیت ناخشنود بودند که مسائل دیگری، مانند مباحث علمی و درسی، در حوزه اولویت پیدا کرده و همین مسائل به ملاک تعیین ارزش و منزلت یک طلبه تبدیل شده است.
منظور حضرت آقا این بود که نباید چنین وضعیتی حاکم باشد؛ بلکه تبلیغ باید اولویت نخست حوزههای علمیه قرار گیرد.
* تبلیغ؛ انتقال معارف ناب اهلبیت(ع) به قلب و ذهن مخاطب
تبلیغ، معارف ناب شیعی و اهلبیتی را از منابع پاک و مطهر دریافت میکند و بهواسطه طلبه به مخاطب انتقال میدهد؛ یعنی این معارف به قلب و ذهن مخاطب منتقل میشوند و در آنجا تأثیر خود را بر جای میگذارند.
در نتیجه این تأثیرگذاری، مخاطب به فردی فعال تبدیل میشود؛ فردی که میتواند خود نیز در عرصههای مختلف فعالیت کند و دیگران را به حرکت وادارد. به این ترتیب، تبلیغ میتواند زمینهساز شکلگیری یک حرکت اجتماعی شود.
حرکت اجتماعی از همین نقطه آغاز میشود. اگر در آخرالزمان شاهد حرکت عمومی مردم باشیم، این حرکت در حقیقت از همین مسیر شکل میگیرد؛ ابتدا باید فعالیتهای تبلیغی بهصورت فردی و جمعی آغاز شوند و بهتدریج گسترش پیدا کنند تا در نهایت، زمینه قیام و حرکت عمومی مردم فراهم شود.
* از هدایت فردی تا شکلگیری اراده جمعی در مسیر اهداف اسلام
تبلیغ باید به سمتی حرکت کند که از هدایت فردی آغاز شود و به هدایت جمعی برسد. در ادامه، این اراده جمعی باید در مسیر تحقق اهداف عالی اسلام قرار گیرد و با اراده الهی همسو شود.
خدای متعال اراده کرده است که دین اسلام بر همه ادیان عالم غلبه پیدا کند. قرآن کریم میفرماید: «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَیٰ وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ» این همان مسیر و رسالتی است که ما باید در تربیت و راهبری طلاب مدنظر داشته باشیم و بر اساس آن حرکت کنیم.
آنچه از فرمایشات حضرت آقای شهید برداشت میشود، این است که تبلیغ در نهایت باید به حرکت جمعی منتهی شود و این حرکت جمعی در خدمت اهداف متعالی اسلام قرار گیرد تا زمینه غلبه مکتب اهلبیت(ع) بر جهان فراهم شود.
* ساماندهی گروههای تبلیغی و بهرهگیری از رهنمودهای رهبر شهید
یکی از اقداماتی که الحمدلله از گذشته انجام میدادیم، راهبری طلاب به سمت عرصه تبلیغ بود. رهبر شهیدمان، در سالهای آغازین رهبری خود، در ایام تبلیغی مانند ماه محرم و ماه رمضان، معمولاً با فضلا و طلابی که قصد اعزام به عرصه تبلیغ داشتند، دیدار میکردند و نکات بسیار مهم و کاربردی درباره تبلیغ بیان میفرمودند. این رهنمودها نیز گردآوری شده و مجموعهای مفصل از آنها وجود دارد.
ما وظیفه خود میدانستیم که طلاب را به این سمت راهبری کنیم و با گروههای تبلیغی موجود ارتباط داشته باشیم. الحمدلله این ارتباطها نیز برقرار میشد و در صورت نیاز، زمینه اعزام این گروهها به استان را فراهم میکردیم.
* پشتیبانی اجرایی و حاکمیتی از گروههای تبلیغی در استان
برای حمایت از این بزرگواران، علاوه بر اینکه در جلسات تصمیمگیری آنان شرکت میکردیم، پیگیری پشتیبانی حاکمیتی از فعالیتهای تبلیغی را نیز در دستور کار داشتیم. برای مثال، هنگامی که یک گروه تبلیغی قرار بود به استان اعزام شود، باید امکانات اولیه برای فعالیت آن فراهم میشد. اعضای گروه به محل اسکان نیاز داشتند و باید شرایط لازم برای تأمین غذای آنان نیز مهیا میشد. همچنین لازم بود بسترهای مناسبی برای ابلاغ معارف دینی و انجام فعالیتهای تبلیغی در اختیارشان قرار گیرد.
در همین راستا، معمولاً با سازمان تبلیغات اسلامی استان، اوقاف و امور خیریه استان و حوزههای علمیه ارتباط برقرار میکردیم تا این امکانات فراهم شود. الحمدلله این اقدامات مؤثر بود و گروههای تبلیغی مختلفی در ایام گوناگون سال به استان اعزام میشدند. این گروهها با جمعیتهای متفاوت، از گروههای شش یا هفتنفره تا گروههای حدود سینفره، به استان میآمدند و در مناطق موردنظر مستقر میشدند.
برای نمونه، یکی از حوزههای علمیه، نمازخانه بسیار بزرگی داشت که در اختیار این بزرگواران قرار میداد تا بتوانند در مدت ده روز در آنجا مستقر شوند و فعالیتهای تبلیغی خود را انجام دهند.
این اقدامات در راستای فراهم کردن زمینه مناسب برای حضور مبلغان، تسهیل فعالیتهای آنان و تقویت جریان تبلیغ دینی در استان انجام میشد. هرکدام از نهادها بخشی از کار را انجام میدادند. البته نمیخواهم بگویم که همه کارها را ما انجام میدادیم، اما تلاش میکردیم در این مسیر کمک کنیم، هماهنگیهای لازم صورت بگیرد و دستکم این گروهها به مسئولان مربوطه معرفی شوند.
مهم بود که مسئولان بدانند این افراد مورد تأیید ما هستند و ما فعالیت آنها را به رسمیت میشناسیم تا با آنان همکاری کنند. این هماهنگیها در منطقهای که قرار بود فعالیت تبلیغی در آن انجام شود، تأثیر بسیار زیادی داشت و زمینه فعالیت بهتر مبلغان را فراهم میکرد.
* تبلیغ عملی در میدان خدمت؛ از اعزام گروه جهادی به سیلزدگان آققلا تا امدادرسانی
در کنار این فعالیتها، اقدامات دیگری نیز انجام میدادیم که شاید در ظاهر عنوان تبلیغ نداشتند، اما در حقیقت فعالیتهای تبلیغی محسوب میشدند. یکی از این اقدامات، اعزام گروه جهادی برای امدادرسانی به سیلزدگان آققلا در سال ۱۳۹۸ بود. در آن زمان، ما نمایندگان طلاب با یکدیگر تصمیم گرفتیم گروهی را برای کمک به سیلزدگان اعزام کنیم. الحمدلله فراخوانی منتشر شد و تقریباً بهاندازه یک ون نیرو آماده شد و ما حرکت کردیم.
برای اعزام این گروه نیز با سپاه ارتباط گرفتیم و سپاه استان وسیله نقلیهای در اختیار ما قرار داد. با مینیبوسی که سپاه فراهم کرده بود، به سمت گرگان حرکت کردیم. برای بازگشت نیز دوباره سپاه وسیلهای در اختیارمان گذاشت تا بتوانیم به منطقه بازگردیم. هنگامی که در منطقه مستقر شدیم، به محل اسکان نیاز داشتیم. سپاه در آنجا ساختمانی در اختیار داشت که آن را برای اسکان ما اختصاص داد. به این ترتیب، بخشی از امکانات اولیه موردنیاز گروه نیز فراهم شد.
* برنامهریزی مستقل برای امدادرسانی متناسب با نیازهای مردم
در منطقه، با توجه به گستردگی خسارتهای سیل و حجم نیازمندیهای مردم، متوجه شدیم که نمیتوانیم صرفاً منتظر بمانیم تا سازمانها و نهادهای دیگر وارد عمل شوند یا کمکهای بیشتری برسد. به همین دلیل، خودمان گرد هم آمدیم و درباره نحوه فعالیت در آن چند روز تصمیم گرفتیم و برنامهریزی مستقلی انجام دادیم.
مشخص کردیم که در هر روز به کدام منطقه برویم و چه اقداماتی انجام دهیم. برای مثال، تصمیم میگرفتیم که امروز به منطقه مشخصی برویم و در آنجا فعالیت کنیم. پس از حضور در منطقه نیز یک نفر را مسئول ارتباط با افرادی از میان مردم محلی میکردیم که در آنجا فعال بودند.
این افراد، نیازمندیهای مردم و کمبودهای موجود را برای ما مشخص میکردند و ما نیز آنها را یادداشت میکردیم تا بتوانیم متناسب با نیازهای واقعی هر منطقه اقدام کنیم. در برخی مناطق، فعالیتها را به همین شیوه پیش بردیم.
البته کار ما صرفاً به امدادرسانی و تأمین نیازهای اولیه محدود نمیشد؛ بلکه به خانههای مردم نیز سرکشی میکردیم، پای صحبت آنان مینشستیم و درد دلهایشان را میشنیدیم.
* مشاهده مستقیم خسارتهای سیل و همدردی با خانوادههای آسیبدیده
وقتی سیل وارد خانههای مردم شده بود، خسارتهای فراوانی به زندگی آنان وارد شده بود. برای مثال، برخی خانهها سکویی به ارتفاع حدود نیم متر در ورودی یا ایوان داشتند، اما آب سیل از این ارتفاع عبور کرده و وارد اتاقها شده بود. فرشهای خانهها در آب فرو رفته بود، دیوارها ترک برداشته بودند و میان کاشیهای آشپزخانه فاصله افتاده بود.
با ورود سیل، تنها آب نبود که وارد خانهها میشد؛ بلکه حیوانات نیز ممکن بود همراه جریان آب وارد مناطق مسکونی شوند. حتی در برخی موارد، مارهایی دیده شده بود که به خانههای مردم راه پیدا کرده بودند یا زیر دیوارها قرار گرفته بودند. سیل همهچیز را با خود میآورد و خسارتهای گستردهای به بار میآورد.
ما از نزدیک با این شرایط مواجه میشدیم و علاوه بر کمکهای عملی، پای صحبت مردم مینشستیم و تلاش میکردیم بخشی از رنج و مشکلات آنان را درک کنیم.
* حضور در مناطق اهلسنت؛ خدمترسانی جهادی در مسیر وحدت شیعه و سنی
در جریان این فعالیتها، هم به خانههای شیعیان سر زدیم و هم به مناطق اهلسنت رفتیم. به روستاهای اهلسنت مراجعه کردیم، با علمای آنان دیدار داشتیم و نشستهایی برگزار کردیم.
به نظر بنده، این اقدامات ارتباط بسیار خوبی ایجاد کرد و در حقیقت، نوعی تبلیغ عملی بود؛ تبلیغی که میتوانست به تقویت وحدت میان شیعه و سنی منجر شود.
استان ما نیز از جمله استانهایی است که در آن پیروان مذاهب مختلف در کنار یکدیگر زندگی میکنند. ما در این شرایط، حرکتی در راستای تقریب مذاهب انجام دادیم؛ حرکتی که آثار آن را میشد در ارتباط میان مردم و روحانیون مشاهده کرد.
وقتی مردم اهلسنت میدیدند که یک روحانی شیعه به همراه تعدادی از شیعیان به منطقه آنان آمده است و در کنارشان بیل به دست میگیرد، کیسهها را پر میکند، آنها را گره میزند و بر دوش میگذارد و برای ایجاد سیلبند کمک میکند، تأثیر بسیار مهمی در ذهن و دل آنان بر جای میگذاشت.
از یک طرف، کامیون خاک میآورد و آن را تخلیه میکرد و از طرف دیگر، نیروهای حاضر خاک را با بیل در کیسهها میریختند، کیسهها را میبستند و برای ساخت سیلبند به محل موردنظر میبردند. این صحنهها نشان میداد که روحانیت شیعه در عمل نیز در کنار مردم و برای حل مشکلات آنان حضور دارد.
چنین اقدامی تأثیر تبلیغی مهمی داشت؛ زیرا مردم، بهجای آنکه صرفاً سخنانی درباره وحدت و همدلی بشنوند، این مفاهیم را در رفتار و عمل مشاهده میکردند.
* خدمت به علمای اهلسنت؛ نمونهای از تبلیغ میدانی و عملی
در یکی از سفرها، به خانه یکی از علمای منطقه که در یکی از روستاها زندگی میکرد، رفتیم. این سفر، جدا از سفر نخست ما به منطقه بود و در نوبت دیگری انجام شد.
در خانه این عالم نیز گلولای ناشی از سیل به حیاط و بخشهای مختلف خانه راه پیدا کرده بود. قسمتهایی از حیاط، انباری و محل نگهداری دامها و مرغها بهشدت آلوده شده بود. ما به آنجا رفتیم و در پاکسازی این بخشها به او کمک کردیم.
این اقدام، نمونه دیگری از تبلیغ عملی بود؛ زیرا خدمت به یک عالم اهلسنت و کمک به خانواده او در شرایط دشوار، زمینه ارتباط و همدلی بیشتری میان ما ایجاد میکرد.
نمونه دیگر، اعزام دانشجویان یکی از دانشگاههای استان گلستان برای فعالیتهای جهادی و تبلیغی بود. در ماه رمضان، سفری تبلیغی داشتم که برای انجام آن با دانشگاه هماهنگی شد. به همراه تعدادی از دانشجویان به یکی از روستاها رفتیم و همان اقدامات خدمترسانی را انجام دادیم.
وقتی مردم مشاهده میکردند که چنین فعالیتهایی از سوی روحانیت شیعه انجام میشود و دانشجویان نیز در کنار روحانیون برای کمک به آنان حضور پیدا میکنند، بسیار خوشحال میشدند.
این ارتباط بهاندازهای مؤثر بود که شماره تلفنهای یکدیگر را دریافت کردیم و راه ارتباطی میان ما و مردم و علمای منطقه برقرار شد. این ارتباطها نیز پس از آن ادامه پیدا کرد.
* نقش مجمع نمایندگان طلاب در تقویت وحدت و فعالیتهای تبلیغی
به نظر بنده، این اقدامات نمونهای از آثار تبلیغی است که میتوان در یک منطقه ایجاد کرد و مجمع نمایندگان طلاب نیز میتواند در شکلگیری و تقویت چنین حرکتهایی مؤثر باشد.
در آن زمان، تعدادی از نمایندگان طلاب استان گلستان حضور داشتند و چند نفر از نمایندگان طلاب شهرهای دیگر نیز به ما ملحق شدند. الحمدلله، این فعالیت جمعی، تجربه موفقی از تبلیغ عملی بود که هم به خدمترسانی به مردم آسیبدیده کمک کرد و هم زمینه ارتباط بیشتر میان روحانیت شیعه و علمای اهلسنت و تقویت وحدت را فراهم آورد.

* سخن پایانی:
در پایان، از اینکه این فرصت در اختیار ما قرار گرفت، از خدای متعال سپاسگزاریم. خدا را شکر میکنیم که این توفیق را به ما عطا کرد تا در مجموعه حوزههای علمیه که زیر نظر حضرت حجت(عج) قرار دارند و بیش از هزار سال است در طول قرنها به فعالیت علمی و دینی مشغولاند، گوشهای از این مسئولیت بزرگ را بر عهده بگیریم.
اینکه چنین فرصتی در اختیار ما قرار گرفته تا بتوانیم کمکی کنیم، واسطهای باشیم و زمینهای فراهم آوریم که طلاب و فضلای حوزههای علمیه با آرامش و فراغت بیشتری به فعالیت علمی بپردازند، توفیق بسیار بزرگی است.
امیدواریم بتوانیم زمینهای فراهم کنیم تا این عزیزان با فراغت خاطر به تولید علم بپردازند، در علوم بهجامانده از اهلبیت(ع) تدبر و تفکر کنند، ذخایر ارزشمند موجود در این معارف را استخراج کنند و آنها را در اختیار مردم قرار دهند. این توفیق بزرگی است و باید قدر آن را بدانیم.
* انسجام ملی و وحدت میان اقشار مختلف؛ راهبردی برای مقابله با توطئه دشمن
نکته دیگری که در شرایط کنونی باید به آن توجه کنیم، این است که دشمن صهیونیستی و آمریکای جنایتکار و صهیونیستهایی که در پشت پرده، این دو شخص پلید را هدایت میکنند، به دنبال آن هستند که انسجام ملی، انسجام میان روحانیت و وحدت میان اقشار مختلف جامعه را از بین ببرند.
آنان میخواهند خیابانها و میدانها خلوت شود و حضور شبانه مردم کاهش پیدا کند. در مقابل، ما باید مراقب باشیم که این انسجام حفظ شود و تقویت پیدا کند.
در این زمینه، باید به فرمایش حضرت امام سید مجتبی خامنهای توجه کنیم که فرمودند اختلافات را مطرح نکنید. این اختلافات ممکن است موجه یا غیرموجه باشند؛ اگر غیرموجهاند، اساساً نباید مطرح شوند و حتی اگر موجه نیز باشند، نباید آنها را در شرایط کنونی به عرصه عمومی کشاند.
اگر همین توصیه را رعایت کنیم، انسجامی که شکل گرفته است، بیش از گذشته تقویت خواهد شد و دشمن را ناامید خواهد کرد.
انتهای پیام/










نظر شما