حجت‌الاسلام والمسلمین حسین سنایی مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری «حوزه»، با بیان اینکه محاسبات قدرت را می‌توان به دو قسم مادی و غیرمادی یا الهی تقسیم کرد، اظهار داشت: در محاسبات مادی، قدرت یک کشور صرفاً بر اساس مؤلفه‌های کمی و مادی سنجیده می‌شود؛ مؤلفه‌هایی مانند حجم تولید ناخالص داخلی، تسلیحات نظامی، پهناوری سرزمین و منابع فسیلی که در ارزیابی قدرت کشور مورد توجه قرار می‌گیرند.
در محاسبات الهی، چه عواملی فراتر از قدرت مادی دیده می‌شوند؟
وی افزود: محاسبات الهی به معنای نادیده گرفتن واقعیت‌های مادی نیست و این‌گونه نیست که مؤلفه‌های یادشده در چنین محاسباتی لحاظ نشوند؛ بلکه در محاسبات الهی، افزون بر عوامل مادی، امور دیگری نیز مورد توجه قرار می‌گیرند.
این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: محاسبات الهی به معنای دیدن کل نظام هستی و سنت حاکم بر آن است؛ زیرا ماده تنها بخشی از نظام هستی به شمار می‌رود. بنابراین، در محاسبات مادی، قدرت بر اساس چند مؤلفه مادی ارزیابی می‌شود، اما محاسبات الهی علاوه بر این مؤلفه‌ها، ابعاد دیگری از نظام هستی را نیز در نظر می‌گیرد.
صبر می‌تواند برتری مادی دشمن را خنثی کند
حجت‌الاسلام والمسلمین سنایی با اشاره به عوامل غیرمادی قدرت در آیات و روایات، نخستین عامل را صبر دانست و گفت: یکی از عوامل غیرمادی مؤثر در قدرت یک حکومت یا ملت، صبر است.
وی با اشاره به آیه 65 سوره انفال اظهار داشت: در این آیه، بر نقش صبر در غلبه نیروهای اندک بر نیروهای بیشتر تأکید شده است. بر اساس این منطق، اگر صد جنگجوی صابر باشند، می‌توانند بر هزار جنگجوی مخالف و دشمن غلبه کنند؛ در حالی که با محاسبه مادی، تعداد نیروهای یک طرف یک‌دهم طرف دیگر است.
استاد حوزه با اشاره به مثال سپاه ۳۱۳ نفری اسلام در برابر هزار نفر از نیروهای دشمن تصریح کرد: در محاسبات مادی، تعداد نیروها یکی از معیارهای سنجش قدرت است، اما در محاسبات الهی، صبر به‌عنوان عاملی غیرمادی در قدرت سپاه اسلام مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی خاطرنشان کرد: صبر، تنها به رزمندگان اختصاص ندارد، بلکه آحاد مردم را نیز دربر می‌گیرد و از عوامل غیرمادی قدرت یک نظام به شمار می‌رود.
حوادث پیش‌بینی‌نشده می‌توانند معادلات قدرت را تغییر دهند
حجت‌الاسلام والمسلمین سنایی دومین عامل غیرمادی تحقق قدرت را جنود الهی برشمرد و گفت: در آیات الهی آمده است که جنود آسمان‌ها و زمین از آن خداوند متعال هستند؛ به این معنا که همه آسمان‌ها و زمین، لشکریان خداوند به شمار می‌روند.
وی افزود: گاهی همگرایی حوادث غیرمترقبه به‌گونه‌ای رقم می‌خورد که هیچ اتاق فکری قادر به محاسبه آن نیست، اما همین عوامل پیش‌بینی‌نشده می‌توانند در قدرت نظام الهی و پیروزی رزمندگان اسلام اثرگذار باشند.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به ماجرای طبس به‌عنوان نمونه‌ای از این موضوع بیان کرد: در این ماجرا، اگر از منظر مادی به صحنه نگاه شود، جنگنده‌های دشمن وارد میدان شده بودند و حتی ممکن بود نیروهای اسلامی از حضور آن‌ها اطلاع نداشته باشند؛ با این حال، عوامل پیش‌بینی‌نشده‌ای وارد میدان شدند که شکست دشمن را رقم زدند.
وی با اشاره به جنگ اخیر نیز این‌گونه رخدادها و عوامل غیرمترقبه را از موضوعاتی دانست که در بررسی قدرت باید به آن‌ها توجه کرد.
«إِنْ یَنْصُرْکُمُ اللهُ»؛ منطق قدرت در سایه توکل
حجت‌الاسلام والمسلمین سنایی با بیان اینکه سومین عامل غیرمادی قدرت در محاسبات الهی، توکل بر خداوند است، اظهار داشت: بر اساس آیه «إِنْ یَنْصُرْکُمُ اللهُ فَلا غالِبَ لَکُمْ»، اگر خداوند انسان‌ها را یاری کند، هیچ‌کس نمی‌تواند بر آنان غلبه پیدا کند.
وی ادامه داد: معنای این آیه آن است که اگر تکیه‌گاه انسان خداوند باشد و نصرت الهی شامل حال او شود، هیچ فرد، نظام یا قدرتی در عالم توان غلبه بر او را نخواهد داشت. مسئله اصلی این است که انسان بر خداوند متعال تکیه کند.
قدرت اول بودن ایران در محاسبات الهی یعنی چه؟
استاد حوزه با جمع‌بندی عوامل یادشده، درباره معنای قدرت اول بودن جمهوری اسلامی ایران در محاسبات الهی تصریح کرد: منظور این نیست که ایران از نظر شاخص‌های مادی، مانند درآمد سرانه یا بودجه نظامی، در رتبه نخست جهان قرار داشته باشد؛ بلکه در این ارزیابی، عوامل غیرمادی مؤثر در قدرت یک کشور نیز مورد توجه قرار می‌گیرند و تأثیر این عوامل می‌تواند از مؤلفه‌های صرفاً مادی فراتر باشد.
وی افزود: خدامحوری موجود در ایران، برخورداری از رزمندگانی که بر خداوند توکل دارند و یاری جنود آسمان‌ها و زمین، از جمله عواملی هستند که موجب می‌شوند جمهوری اسلامی ایران در محاسبات الهی قدرت اول جهان باشد.
امامین انقلاب، توسعه مادی را با اتکا به قدرت الهی همراه کردند
حجت‌الاسلام والمسلمین سنایی در تبیین نقش امامین انقلاب در رسیدن جمهوری اسلامی ایران به این جایگاه اظهار داشت: امامین انقلاب، افزون بر توجه به عوامل غیرمادی، به مؤلفه‌های مادی قدرت نیز توجه داشتند و توسعه علمی، صنعتی، موشکی و هسته‌ای را متناسب با منابع، توان و بودجه کشور مدنظر قرار دادند.
وی ادامه داد: در کنار توجه به این عوامل مادی، مردم، مسئولان و نهادهای تصمیم‌گیرنده نیز به قدرت لایزال الهی توجه داده شدند تا بدانند اگر بر خداوند متعال تکیه داشته باشند، نصرت الهی را به دنبال خواهند داشت.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به توحید افعالی در مجموعه سخنرانی‌های امامین انقلاب خاطرنشان کرد: در کلمات این دو بزرگوار، توحید افعالی موج می‌زند و آنان هیچ عملی را به خود منتسب نمی‌دانند، بلکه امور را به ذات اقدس الهی نسبت می‌دهند.
خودباوری ملی و پیوند مردم و حکومت، مانع بازگشت به گذشته است
حجت‌الاسلام والمسلمین سنایی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب درباره بازنگشتن ایران به دوران گذشته، اظهار داشت: ایران دیگر به شرایطی بازنخواهد گشت که قدرت‌های شرق و غرب درباره آن تصمیم بگیرند و کشور تسلیم محض نظرات، دیدگاه‌ها و اوامر دیگران باشد.
وی در تبیین عوامل مؤثر در جلوگیری از بازگشت به آن دوران گفت: نخستین عامل، رسیدن ایران و ملت ایران به خودباوری و عزت ملی است. هنگامی که یک ملت به این باور برسد که ملتی عزیز است و می‌تواند در برابر قدرت‌های بزرگ بایستد، دیگر حقارت را نمی‌پذیرد.
دبیر کارگروه فقه مرکز تحقیقات اسلامی افزود: دومین عامل، پیوند ناگسستنی میان حکومت و مردم است. پایگاه مردمی و مردم‌سالاری دینی که در حکومت ایجاد می‌شود، موجب می‌شود مردم اجازه بازگشت به وضعیت حقارت‌آمیز گذشته را ندهند.
سه تهدید پیش روی انقلاب؛ از اشرافی‌گری مسئولان تا انفعال فرهنگی
حجت‌الاسلام والمسلمین سنایی تأکید کرد: مسئولان باید نسبت به تهدیدهای پیش روی نظام توجه داشته باشند و اظهار داشت: یکی از این تهدیدها، اشرافی‌گری است؛ اگر مسئولان به سمت اشرافی‌گری بروند، این مسئله موجب تضعیف پایه‌های مردمی جامعه خواهد شد.
وی ناکارآمدی اقتصادی را دومین تهدید برشمرد و ادامه داد: اگر مسئولان نتوانند تدابیر صحیحی برای اقتصاد جامعه اتخاذ کنند، این مسئله به یکی از تهدیدهای پیش روی نظام تبدیل خواهد شد.
این استاد حوزه علمیه قم، سومین تهدید را انفعال فرهنگی دانست و تصریح کرد: اگر در برابر تغییرات فرهنگی انفعال ایجاد شود و مردم نقاط مثبت برگرفته از دین را فراموش کنند، این مسئله می‌تواند برای آینده نظام و انقلاب تهدیدآمیز باشد.
حجت الاسلام والمسلمین سنایی در پایان خاطرنشان کرد: کنار رفتن نمادهای دینی از جامعه و فراموش‌شدن ارزش‌های مثبت دینی در پی تحولات فرهنگی، از جمله مسائلی است که باید به آن‌ها توجه داشت؛ زیرا چنین وضعیتی می‌تواند آینده نظام و انقلاب را با تهدید مواجه کند.
نظر شما