تیتر دو
پربازدیدهای سرای تاریخ
پروندههای ویژه
ادامه اخبار سرای تاریخ
-
جایگاه علمی و معنوی ایران؛ از مکتب حضرت معصومه (س) تا صعود در آمارهای جهانی
حوزه / پیشرفتهای علمی و تابآوری سیاسی ایران، تنها یک دستاورد مادی نیست، بلکه ثمره مستقیم پیوند میان «علم» و «ایمان» است؛ پیوندی که از همان آغاز با حضور حضرت فاطمه معصومه (س) در قم، زیربنای…
-
ورود حضرت معصومه(س) به شهر مقدسه قم؛ هجرتی که برای نصرت امامت بود
حوزه/ هجرت حضرت معصومه(س) از مدینه به سوی ایران، تنها سفر خواهری مشتاق دیدار برادر نیست؛ بلکه حرکتی آگاهانه در مسیر یاری امام رضا(ع) و مقابله با نقشه دستگاه عباسی برای منزویکردن امام است.
-
بهروایت مجله تهران مصور؛ از زبان چند دانشجو
حقایق پهلوی | اوضاع دانشگاه، جامعه و جوانان در دهه ۴۰ دوران پهلوی؛ حقوق استاد دانشگاه چقدر بود؟
حوزه/ گزارشی از شماره ۹۳۹ مجله «تهران مصور» (شهریور ۱۳۴۰) که نشان میدهد چگونه بحرانهای زیستی و اقتصادی، روان و آینده نسل جوان ایران را به مسلخ برده است. روایتی تلخ از خانواده ازهمپاشیده زیر…
-
در گفتوگو با کارشناس و پژوهشگر تاریخ اسلام:
از قبیله تا امت واحده؛ چگونه پیامبر(ص) جامعه پراکنده جاهلی را متحول کرد؟
حوزه/ شخصیت پیامبر اکرم(ص) در توازن میان بُعد انسانی و وحیانی، الگوی کامل زندگی است؛ رسالت ایشان انسان جاهلی را از شرک، فردگرایی و پراکندگی به توحید، امت واحده و تمدنی مبتنی بر علم، عدالت، اخلاق…
-
حقایق پهلوی | فروپاشی دو روزه ارتش شاهنشاهی پس از بیست سال ادعای قدرت
حوزه/ ارتش رضاشاه حاصل دو دهه تمرکز قدرت بود، اما در شهریور ۱۳۲۰ هنگام حمله متفقین، معضلات گوناگون آن از جمله ضعف فرماندهی، فقدان پوشش هوایی، آموزش ناکافی، مشکلات تدارکاتی و روحیه شکننده آن آشکار…
-
از گلستان تا آکتائو؛ مروری بر رژیم حقوقی دریای خزر
حوزه/ رژیم حقوقی دریای خزر، بازتابی از دگرگونیهای ژئوپلیتیکی پیرامون این پهنه آبی است؛ از برتری تحمیلی روسیه تزاری و توافقهای دوجانبه ایران و شوروی تا ظهور دولتهای ساحلی جدید پس از فروپاشی…
-
سلمان فارسی؛ ایرانیِ حقجویی که از خود اهل بیت علیهم السلام شد
حوزه/ موطن جناب سلمان فارسی رضوان الله تعالی علیه، هرچند در منابع مختلف محل اختلاف است، اما ایرانی بودن او قطعی است. قاریان در صدر اسلام طبقهای اثرگذار بودند. فدک مال حضرت زهرا(س) بود و خطبه…
-
به بهانه روز صنعت دفاعی
روایت محسن رضایی از چگونگی کشف پدر موشکی ایران/ نامه منتشرنشده شهید تهرانیمقدم به سردار رشید در سال ۶۱
حوزه/ شاید کمتر کسی بداند آن روزهایی که حسن تهرانی مقدم به عنوان مسئول تطبیق آتش سپاه ۲۵ کربلا در جبهههای جنوب از کمبود ادوات و تجهیزات گلایه میکرد؛ چگونه در سالهای بعد یگان موشکی ایران را…
-
به مناسبت سالروز ازدواج پیامبر اکرم(ص) و حضرت خدیجه(س):
روایتی متفاوت از ازدواج پیامبر(ص) و خدیجه(س)؛ بازخوانی سن و زندگی بانوی بزرگ اسلام
ازدواج پیامبر اکرم(ص) و حضرت خدیجه(س)، از پیوندهای ماندگار تاریخ اسلام است؛ اما برخی مشهورات درباره سن حضرت خدیجه(س) و ازدواجهای پیشین ایشان، با بررسی منابع تاریخی و شواهد پژوهشی، نیازمند بازخوانی…
-
عزت و عظمت امام حسن عسکری علیهالسلام
حوزه/ امام حسن عسکری(ع) از جمله امامانی است که حتی مخالفان نیز به بزرگی، علم و شجاعت او اعتراف کردهاند. حضرت آیتالله شهید خامنهای در بیاناتی، بر این نکته تأکید میکنند که شهادت این امام بزرگوار…
-
گزارشی به بهانه سالروز کودتای ننگین ۲۸ مرداد؛
ثمره خیانتِ استبداد و استکبار علیه ملت ایران
به ثمر نشستن کودتای ننگین ۲۸ مرداد، ثمره خیانت استبداد داخلی از یکسو و استکبار بیرونی از سوی دیگر علیه ملت ایران و منافع ملی ما بود.
-
بهروایت اسناد:
کودتای ۲۸ مرداد، دوسال پیش از وقوع توسط ایرانشناس مشهور انگلیسی پیشنهاد شد
حوزه/ بر اساس اسناد افشا شده در آرشیوهای سندی خارجی، میتوان با اطمینان بالا گفت که برنامهریزی برای کنار زدن محمد مصدق، نخستوزیر وقت ایران، دستکم دو سال پیش از وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (۱۹۵۳)…
-
چگونه حلقه محاصره ضدانقلاب شکسته شد؟
شکست حصر پاوه؛ از فرمان امام تا فرماندهی شهید چمران
حوزه/ شاید بتوان نبرد پاوه در مردادماه ۱۳۵۸ را نخستین آزمون سخت امنیت داخلی نظام نوپای جمهوری اسلامی دانست؛ نبردی که حزب دموکرات کردستان و احزاب چپ بر ضد شهری وفادار به انقلاب برپا کردند و تا…
-
در سالروز کودتای ۲۸ مرداد:
امام شهید: کسانی که امروز به غرب گرایش دارند، به نظر من عقلشان را باختهاند!
حوزه/ حافظه تاریخی برخی زود پاک میشود؛ وگرنه از اعتماد مصدق به آمریکا و کودتای ۲۸ مرداد تا تجربه برخی مسئولان پس از انقلاب، این همه نشانه برای فهم یک حقیقت وجود دارد: تکیه بر غرب، هر بار هزینهای…
-
«مجلس ناتمام» در یزد؛ روایتی هنرمندانه از ممنوعیت تعزیه و یاد شهدای میناب
حوزه/ نمایش «مجلس ناتمام» با نگاهی هنرمندانه به ممنوعیت تعزیه در دوران رضاخان و همچنین ادای احترامی به شهدای مظلوم و معصوم مدرسه شجره طیبه میناب، داستانی تأملبرانگیز را روایت میکند.
-
بررسی یک میراث از دست رفته:
غفلت از موقعیت راهبردی بحرین؛ نقدی بر سیاست منطقهای رژیم پهلوی
حوزه/ درک نادرست رژیم پهلوی از مؤلفههای قدرت ملی، منجر به خسارتی جبرانناپذیر در جغرافیای سیاسی ایران شد. نگاه صرفاً اقتصادی و تقلیلگرایانه به بحرین، باعث شد تا ارزش حیاتی این مجمعالجزایر…
-
امنیت بدون بروکراسی؛
روایت سرلشگر محسن رضایی از اولین گامهای اطلاعاتی و امنیتی پس از انقلاب
حوزه/ یکی از موفقترین مراکز تامین امنیت کشور در اولین سالهای انقلاب، واحد اطلاعات سپاه بود که نهاد نوپای برآمده از انقلاب اسلامی عهدهدار آن شده بود. محسن رضایی موسس و اولین مسئول واحد اطلاعات…
-
امامقلیخان؛ سردار باغیرت ایرانی که تنگه هرمز را از چنگ پرتغالیها بیرون کشید
حوزه/ امامقلیخان، سردار نامدار صفوی، با غیرت و شجاعت ایرانی در برابر سلطه پرتغالیها ایستاد؛ فرماندهای که با تدبیر و اقتدار، هرمز را از چنگ پرتغالیها بیرون کشید و برگ مهمی از تاریخ ایران…
-
اصلاحات یا نقشهای برای حذف استقلال ایران؟ قرارداد ۱۹۱۹؛ روایتی از یک قیمومت در اسناد بریتانیا
حوزه/ قرارداد ۱۹۱۹ ایران و بریتانیا، که در نهم اوت ۱۹۱۹ به امضا رسید، در ظاهر سندی برای اصلاحات و توسعه ایران بود، اما بررسی اسناد محرمانه وزارت خارجه بریتانیا که در آرشیوهای برخط سندی قابل دسترسی…
-
در گفتوگو با کارشناس تاریخ تحلیل شد:
مکتب زینبی | از نقشآفرینی زنان عاشورایی در کربلا تا رسالت زن مؤمن در جهاد تبیین امروز
حوزه / واقعه عاشورا با نقشآفرینی آگاهانه بانوان اهلبیت(ع) به نهضتی ماندگار در تاریخ اسلام تبدیل شد. حجتالاسلام امیرحسن مظفریزاد در جمعبندی پرونده «مکتب زینبی»، ضمن تبیین جایگاه زنان در کربلا،…
-
چهار دهه خیانت
رویکردهای مبارزاتی سازمان مجاهدین از جنگ تحمیلی هشت ساله تا جنگ رمضان
حوزه/ سازمان مجاهدین خلق در چهار دهه گذشته، مسیر پرتحولی را در شیوههای مبارزاتی علیه جمهوری اسلامی ایران طی کرده است؛ از جنگ چریکی شهری در سالهای نخست انقلاب، تا تشکیل ارتش کلاسیک در عراق،…
-
مکتب زینبی | شیرزنانی در رکابِ سیدالشهدا؛ نقش بیبدیل مادران شهدا در تداوم نهضت حسینی
حوزه / در میانِ حماسههای جاودانِ عاشورا، جایگاهِ مادرانِ شهدا، جلوهای بیبدیل از «ایثارِ توحیدی» و «بصیرتِ حسینی» است. شیرزنانی که با ایمانی راسخ، فرزندانِ خود را نه تنها مانعِ جهاد در راهِ…
-
مکتب زینبی | حضرت رقیه(س)؛ روایتگر مظلومیت حسین(ع) و افشاگر تحریف اموی
حوزه / شهادت امام حسین(ع)، تلاش بنیامیه برای خاموش کردن پیام عاشورا آغاز شد؛ اما بانوان اهلبیت(ع)، بهویژه حضرت رقیه(س)، با حضور و فریادهای خود این نقشه را ناکام گذاشتند. دادخواهی آن حضرت در…
-
مکتب زینبی | بانویِ آزاده؛ نخستین معترض به جنایات کربلا در صفوفِ دشمن
حوزه / نخستین معترض به جنایات کربلا، از میانِ لشکر دشمن برخاست؛ زنی از قبیله بکر بن وائل که با مشاهدهیِ هتکِ حرمتِ نوامیسِ نبوی، سکوتِ مرگبارِ سپاهِ عمر بن سعد را با فریادِ دادخواهی شکست.
-
بازخوانی انتفاضه صفر
از سرکوب تا احیاء؛ فراز و فرود پیادهروی اربعین در نیم قرن اخیر
حوزه/ حزب بعث از اواخر دهه ۱۳۴۰ شمسی محدودیتهای تدریجی، اما گستردهای بر مراسم مذهبی شیعیان عراق، بهویژه پیادهروی اربعین، اعمال کرد. این محدودیتها در سال ۱۳۵۴ به ممنوعیت رسمی رسید و در بهمن…
-
مکتب زینبی | ماریه بنت سعد؛ بانویی که بصره را به یاری امام حسین(ع) کشاند
حوزه/ ماریه عبدیه از جمله زنانی است که نسبت او با عاشورا تنها در محبت و همدلی خلاصه نمیشود، بلکه در ساحت کنش، پشتیبانی و زمینهسازی برای نصرت امام حسین علیهالسلام معنا پیدا میکند؛ بانویی که…
-
مکتب زینبی | حلقه مغفول مکتب زینبی؛ فاطمه بنت علی (ع) و صیانت از روایت عاشورا
حوزه / در دورانی که نقل فضائل اهلبیت (ع) با مجازاتهای سنگین روبهرو بود، حضرت فاطمه بنت علی (ع) با ایستادگی در عرصه «روایتگریِ تاریخی»، مانع از تحریف حقیقت حماسه حسینی شد. از روایت گزارشهای…
-
در بررسی نشست علمی:
تحلیل جامعهشناختی ظرفیتهای پیادهروی اربعین در بازتولید گفتمان خونخواهی در جهان تشیع
حوزه/ اربعین بستر امتداد تاریخی یک رنج مقدس است که فراتر از تقویمها حرکت میکند تا با درگیر کردن بدن و بازسازی حافظه جمعی انسان معاصر را به بازیگر فعال میدان مقاومت بدل سازد.
-
در گفتگو با کارشناس تاریخ مطرح شد:
مکتب زینبی | حضرت رقیه بنت علی بن ابیطالب (س)؛ اولین بانویی که در کربلا اذن جهاد خواست
حوزه / مجاهدت بانوان بنیهاشم پس از عصر عاشورا، استمرار حیات اسلام ناب محمدی را تضمین کرد. جناب رقیه بنت علی (س)، همسر حضرت مسلم بن عقیل (ع) و مادر شهیدان کربلا، با ایستادگی بینظیر و خطبههای…
-
مکتب زینبی | چرا حضرت سکینه(س) را باید بانوی فصاحت و روایت عاشورا دانست؟
حوزه /حضرت سکینه سلاماللهعلیها از بانوان برجسته تاریخ اسلام و از چهرههای اثرگذار در تبیین پیام عاشورا بود؛ بانویی که در ادب، روایت حدیث و انتقال معارف اهلبیت(ع) چنان جایگاهی یافت که هم بزرگان…
-
مکتب زینبی | امّسلمه؛ امانتدار امامت و چهره مؤثر در پشتصحنه قیام حسینی
حوزه / حضرت امّسلمه با جایگاه والا در میان اهلبیت علیهمالسلام، امانتدار ودایع امامت بود، شهادت سیدالشهدا علیهالسلام را پیش از رسیدن خبر رسمی دریافت، و با حمایت معنوی و تاریخی خود، در تبیین…
-
از کتابهای تاریخ تا پرده سینما؛
اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید
حوزه/ اکبر عبدی که با کمدی شناخته میشد، سهم قابلتوجهی نیز در بازسازی حافظه تاریخی ایران داشت. او در آثاری چون «دلشدگان»، «امام علی(ع)»، «وزیرمختار» و «سالهای مشروطه» با تکیه بر اسناد و پژوهشهای…