چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ - ۰۸:۵۹
آیت‌الله وحید خراسانی؛ از کرسی تدریس حوزه تا اعتراض به رژیم پهلوی

حوزه/ آیت‌الله العظمی حسین وحید خراسانی، مرجع برجسته شیعه، در کنار سال‌ها تدریس و تربیت شاگرد در حوزه‌های علمیه، در مقاطع مختلف با مواضع صریح علیه رژیم پهلوی، از جمله در حوادث منتهی به قیام ۱۹ دی قم، نقش‌آفرینی کرد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، زندگی آیت‌الله وحید خراسانی تنها به فعالیت‌های علمی و حضور در حوزه‌های مشهد، نجف و قم محدود نبود؛ مخالفت با سیاست‌های رژیم پهلوی، اعتراض به اقدامات ضد دینی و حمایت از نهضت امام خمینی(ره) نیز بخش مهمی از کارنامه ایشان است.
وحید خراسانی

زندگی و زمانه

حسین وحید خراسانی در سال ۱۳۰۰ ش در نیشابور در خانواده‌ای متقی و پرهیزکار متولد شد. او پس از فراگیری خواندن و نوشتن به تحصیل دروس دینی روی آورد و وارد حوزه‌ی علمیه‌ی مشهد مقدس شد. ادبیات، سطوح اولی و نهایی را از مرحوم آیت‌الله حاج شیخ محمد نهاوندی صاحب تفسیر فراگرفت. پس از اتمام سطح، وارد درس خارج فقه مرحوم آیت‌الله میرزا مهدی اصفهانی و آیت‌الله آشتیانی شد. علوم عقلی فلسفه و حکمت را از مرحوم میرزا ابوالقاسم الهی و میرزا مهدی آشتیانی آموخت در سال ۱۳۲۷ش در ری به محضر آیت‌الله العظمی سیدمحمد حجت کوه‌کمری رسید و پس از مذاکرات علمی مفتخر به دریافت اجازه‌ی اجتهاد مطلق گردید.

سپس در ۲۷سالگی به قصد تکمیل تحصیلات دینی و استفاده از محضر مراجع حوزه‌ی علمیه‌ی نجف ـ در حالی که به درجه‌ی اجتهاد رسیده بود ـ به آنجا مهاجرت کرد. در نجف اشرف در درس آیت‌الله العظمی میرزا عبدالهادی شیرازی و آیت‌الله العظمی سیدمحسن طباطبایی حکیم و بالاخص آیت‌الله العظمی سید ابوالقاسم خویی شرکت کرد. او از خطبای برجسته‌ای شد که سخنرانی‌های یک نفس و مسلسل‌وار او در مدت اقامت در نجف اشرف معروف بود. وی در بدو ورود به نجف اشرف در منزل آیت‌الله العظمی اصفهانی به منبر رفت و مورد تشویق علمای حاضر قرار گرفت. پس از آن شب‌ها و بعد از نماز جماعت آیت‌الله العظمی سیدعبدالهادی شیرازی، در مسجد شیخ انصاری به منبر می‌رفت. مدتی نیز در کشور کویت و در حسینیه‌ی سیدمحمد آن کشور به منبر می‌رفت، ولی پس از مدتی به امر آیت‌الله العظمی خویی، از منبر رفتن خودداری کرد و به تحصیلات دینی خود ادامه داد.

او در ۱۳۳۹ش به ایران بازگشت. در مشهد مقدس و با اصرار فضلا، محصلین و علمای استان خراسان روبه‌رو شد و با خواست آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی در آنجا مقیم شد. او در دیدار با آیت‌الله العظمی میلانی، دلیل عدم تمایل خود به اقامت در مشهد را مخالفت با شاه و ترس از استقبال اجباری از شاه در سفر به مشهد مقدس اعلام کرد. آیت‌الله العظمی میلانی به او تضمین داد که در این زمینه به او مساعدت خواهد کرد و به او توصیه نمود در صورت دعوت به چنین مراسمی، استدلال کند که با حضور آیت‌الله العظمی میلانی، در مراسم شرکت خواهد کرد و چون آیت‌الله العظمی میلانی در چنین مراسمی حضور نمی‌یافت بالطبع حضور وی نیز منتفی می‌شد. پس از یکسال اقامت در مشهد مقدس، به شهر مقدس قم رفت و در حوزه‌ی علمیه‌ی آن شهر به تدریس دروس دینی پرداخت. او در کنار فعالیت‌های علمی، از مبارزات سیاسی غافل نبود و به‌خصوص نسبت به هجمه به مبانی دینی حساسیت خاصی نشان می‌داد. در ۱۳۴۲ش و در جریان اقدامات سرگوبگرانه‌ی رژیم علیه مردم، نسبت به آن اعتراض کرد و به رژیم هشدار داد و واگذاری امتیازات به خارجی‌ها را محکوم نمود.

در سال ۱۳۴۶ش در انتقاد از تصویب طرح «قانون حمایت از خانواده» در مسجد ارگ تهران سخنرانی کرد. وی همچنین نسبت به انتشار مطالب خلاف اسلام در نشریه‌ای موسوم به نشریه «زن روز» اعتراض نمود. در ۱۳۵۵ش و در پی اهانت تلویحی برخی از نشریات به امام خمینی(ره) و نیز دستگیری قاتلان آیت‌الله شمس‌آبادی و در اعتراض به آن از حضور در کلاس درس خودداری نمود. در توهین روزنامه‌ی اطلاعات به امام خمینی(ره) در دی ۱۳۵۶ش و متعاقب آن اعتراض طلاب به این اقدام رژیم، نسبت به آن اعتراض کرد. در آن روز، طلاب حوزه‌ی علمیه‌ی قم، به بیوت مراجع و مدرسین حوزه‌ی علمیه‌ی قم از جمله بیت ایشان مراجعه و نسبت به این اقدام رژیم اعتراض کردند. وی در بیت خود و در اجتماع گسترده‌ی طلاب معترض سخنرانی شدیداللحنی در محکومیت آن اقدام رژیم ایراد نمود. در آن سخنرانی با استناد به شعری، امام خمینی را «چراغی ایزدی» معرفی کرد که با توهین‌های رژیم خاموش نخواهد شد. سخنرانی او در روز نوزده دی ۱۳۵۶ تا ظهر آن روز طول کشید و در حالی‌که طلاب در حال بازگشت به حوزه‌ی علمیه بودند دستور تیراندازی صادر گردید و حرکت آرام طلاب قم به خاک و خون کشیده شد.

در پی یورش عوامل رژیم پهلوی به حرم رضوی در مشهد، با صدور اعلامیه‌های شدیداللحن نسبت به آن اعتراض کرد. او در این اعلامیه، نهضت اسلامی امام خمینی و قیام مردم را قیامی اسلامی و عکس‌العمل مظلوم در برابر ظالم نامید و نسبت به تاراج رفتن اموال ملت اعتراض کرد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز به تدریس در حوزه‌ی علمیه‌ی قم ادامه داد و از مراجع بزرگ شیعه شد. خدمات و موسسات فراوانی از ایشان به یادگار ماند که یکی از آن‌ها احیای شعائر فاطمی و عزای حضرت زهرا سلام‌الله علیهاست.

منبع: فرهنگنامه رجال روحانی عصر امام خمینی(ره)، مرکز اسناد انقلاب اسلام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha