به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلاموالمسلمین سید ابوالفضل طباطبایی اشکذری، مدیر عالی مؤسسه و مرکز تخصصی حوزوی جبلالصبر، شامگاه سهشنبه در ویژهبرنامه فرهنگی تبلیغی حرم مطهر رضوی که در رواق امام خمینی(ره) برگزار شد، در جمع زائران و مجاوران بارگاه منور امام رضا(ع) با تبیین جایگاه «حق» در معارف اسلامی، اظهار داشت: اگر به قرآن کریم بهعنوان قانون اساسی اسلام و به روایات اهلبیت(علیهم السلام) بنگریم، درمییابیم که بخش قابل توجهی از آموزههای اسلامی ناظر به تبیین حقوق و تکالیف انسانها است.
وی افزود: انسان مسلمان در دنیا هم صاحب حق است و هم مکلف، «حق» آن چیزی است که خداوند برای انسان قرار داده و «تکلیف» آن وظیفهای است که در برابر خدا یا دیگران باید انجام دهد.
مدیر عالی مؤسسه و مرکز تخصصی حوزوی جبلالصبر با اشاره به مفاهیم «حقالله» و «حقالناس»، تصریح کرد: گاهی این دو را در مقابل هم قرار میدهند، در حالیکه حقالناس در طول حقالله است، زیرا خداوند همان کسی است که حقوق مردم را تشریع کرده و رعایت آن را واجب دانسته است.
وی ادامه داد: وقتی گفته میشود همسایه، والدین، فرزند یا همسر دارای حق هستند، این حق را خداوند مقرر کرده است، بنابراین ریشه همه حقوق به اراده الهی بازمیگردد.
تنوع حقوق در جامعه اسلامی
حجتالاسلاموالمسلمین طباطبایی اشکذری با بیان نمونههایی از حقوق در جامعه اسلامی یادآور شد: حقالنفس، حق والدین، حق فرزند، حق همسر، حق همسایه، حق فروشنده و خریدار، حق مالک و مستأجر و حتی حقالسبق در مکانهای عمومی از جمله مصادیق حقوق در فقه اسلامی است.
وی تصریح کرد: اسلام برای همه ابعاد زندگی انسان چارچوب حقوقی تعیین کرده تا هر فرد بداند چه حقی دارد و چه وظیفهای بر عهده او است، زیرا بسیاری از مشکلات اخلاقی، سیاسی و اقتصادی ناشی از ناآگاهی نسبت به حقوق یا تجاوز به حقوق دیگران است.
مدیر عالی مؤسسه و مرکز تخصصی حوزوی جبلالصبر، با تأکید بر اینکه اسلام تنها به بیان حقوق بسنده نکرده بلکه اولویتها را نیز مشخص کرده است، ادامه داد: برای مثال، در تزاحم میان حقوق، حق والدین بر فرزندان اولویت دارد، هرچند فرزند نیز دارای حق است.
وی با اشاره به اینکه در منطق اسلام «حق» بیش از آنکه گرفتنی باشد، دادنی است، گفت: اصل بر این است که انسان پیش از مطالبه حق خود، به ادای حقوق دیگران بپردازد.
حجت الاسلام والمسلمین طباطبایی اشکذری با بیان اینکه در تعارض میان حق فرد و حق جامعه، حقوق عمومی مقدم است، خاطرنشان کرد: اگر اعمال یک حق فردی به جامعه آسیب بزند، نمیتوان آن را بر مصالح عمومی ترجیح داد، البته این به معنای تضییع حق افراد نیست، بلکه نشاندهنده نظام اولویتها در شریعت اسلامی است.
فلسفه تشکیل حکومت در اسلام
وی با اشاره به نقش حکومت در احقاق حقوق یادآور شد: خداوند به پیامبران مأموریت داد تا پایگاهی برای اقامه حق و دفاع از مظلومان ایجاد کنند و این پایگاه همان حکومت اسلامی است.
حجتالاسلاموالمسلمین طباطبایی اشکذری با یادآوری پیمان «حلفالفضول» در دوران پیش از بعثت پیامبر اکرم(ص)، گفت: پیامبر(ص) بیست سال پیش از رسالت، در پیمانی برای دفاع از مظلومان شرکت کرد و پس از تشکیل حکومت در مدینه نیز از آن پیمان به نیکی یاد میکرد، این نشاندهنده جایگاه والای دفاع از حق در اسلام است.
وی با نقل سخنی از آیتالله بهجت(ره) اظهار کرد: اگر انسان مرتکب گناهی میشود، دستکم بکوشد گناه او فردی باشد و به جامعه آسیب نزند؛ زیرا گناه اجتماعی و تضییع حقوق مردم، آثار ماندگار و خسارتبار دارد.
حقوق متقابل مردم و حکومت
مدیر عالی مؤسسه و مرکز تخصصی حوزوی جبلالصبر با استناد به خطبه ۲۱۶ نهجالبلاغه گفت: امیرالمؤمنین علی(ع) بزرگترین حقوق را حقوق متقابل مردم و حاکمان دانستهاند، مردم بر حکومت حق دارند و حکومت نیز بر مردم حق دارد.
وی تصریح کرد: تأمین عدالت، امنیت، رفاه، مسکن و سامان اقتصادی از جمله حقوق مردم بر عهده حکومت است و در مقابل، حمایت و همراهی مردم با نظام اسلامی نیز از حقوق حکومت بهشمار میرود.
عزت ملی؛ اولویت راهبردی نظام اسلامی
حجتالاسلاموالمسلمین طباطبایی اشکذری با اشاره به تجربه چهار دهه گذشته انقلاب اسلامی، ابراز کرد: یکی از اولویتهای رهبری انقلاب، حفظ عزت مردم بوده است؛ ممکن است ملت در مقاطعی با دشواریهای اقتصادی روبهرو باشد، اما عزت و استقلال خود را حفظ کرده است.
انتهای پیام/
نظر شما