حجت الاسلام والمسلمین حسن کمالی کارشناس دینی در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران با بیان اینکه در میان چهرههای برجسته واقعه عاشورا، نام حضرت علی اکبر(ع) جایگاه ویژهای دارد، اظهار داشت: جوانی که بسیاری از مورخان ایشان را شبیهترین فرد به پیامبر اسلام از نظر چهره، سخن گفتن و منش معرفی کردهاند. همین ویژگی باعث شده است که روایت ایشان در میان نسلهای مختلف، تنها یک داستان تاریخی نباشد، بلکه الگویی از جوانی مؤمن و مسئول شناخته شود.
کارشناس دینی ادامه داد: در منابع تاریخی آمده است که وقتی مردم مدینه دلتنگ دیدار پیامبر میشدند، به چهره حضرت علی اکبر علیه السلام نگاه میکردند. شباهت ایشان به پیامبر تنها ظاهری نبود؛ در رفتار و شخصیت نیز این شباهت دیده میشد. این نکته برای بسیاری از تحلیلگران تاریخ اسلام مهم است، زیرا نشان میدهد تربیت حسینی چگونه میتواند شخصیتی بسازد که در جوانی به چنین جایگاهی برسد.
وی خاطرنشان کرد: آنچه داستان حضرت علی اکبر علیه السلام را برای مخاطب امروز زنده میکند، تنها شباهت ایشان به پیامبر نیست. بخش مهمتر این روایت، لحظهای است که حضرت در برابر یکی از بزرگترین انتخابهای زندگی قرار گرفتند. انتخاب میان ماندن در امنیت یا رفتن به میدان خطری که پایانش شهادت بود.
روایت شگفت انگیز شجاعت حضرت علی اکبر در روز عاشورا
وی اضافه کرد: در روز عاشورا وقتی امام حسین علیه السلام از یاران خود درباره سرنوشت پیشرو سخن گفتند، حضرت علیاکبر علیه السلام در میان کسانی بودند که بدون تردید اعلام آمادگی کرد. روایت معروفی در منابع تاریخی آمده است که وقتی امام پرسید آیا مرگ در راه حق را چگونه میبیند، علیاکبر پاسخ داد که وقتی بر حق باشیم، از مرگ باکی نداریم.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی در همین راستا افزود: همین جمله کوتاه در بسیاری از مجالس محرم بارها نقل میشود، زیرا تصویری روشن از نوع نگاه او به زندگی و مرگ ارائه میدهد. برای ایشان مسئله اصلی ترس از پایان زندگی نبود، بلکه اهمیت داشت که زندگی در چه مسیری صرف میشود.
وی در ادامه با بیان اینکه اگر این نگاه را به فضای اجتماعی امروز بیاوریم، میتوان فهمید چرا بسیاری از سخنرانان مذهبی در سالهای اخیر بیشتر از گذشته به شخصیت علیاکبر اشاره میکنند، بیان کرد: نسل جوان امروز در دنیایی زندگی میکند که انتخابها بسیار زیاد است؛ از مسیر تحصیل و شغل گرفته تا سبک زندگی و هویت اجتماعی.
کارشناس دینی گفت: همین تنوع انتخابها گاهی باعث نوعی سردرگمی میشود. در چنین فضایی، داستان جوانی که در میان پیچیدهترین شرایط تاریخی توانست مسیر خود را روشن انتخاب کند، برای بسیاری الهامبخش است. حضرت علی اکبر تنها یک جنگجو نبود؛ ایشان نمونهای از جوانی بود که ارزشها را میشناخت و در لحظه تصمیمگیری، از آن عقبنشینی نکرد.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی افزود: در سالهای اخیر در برخی دانشگاهها و محافل فرهنگی نیز تلاش شده است این جنبه از شخصیت او بیشتر مورد توجه قرار گیرد. برخی پژوهشگران معتقدند که علیاکبر را باید به عنوان الگوی مسئولیتپذیری جوانانه معرفی کرد، نه صرفا یک چهره حماسی در تاریخ.
در بسیاری از هیئتهای دانشجویی، مناسبت حضرت علی اکبر به عنوان روز جوانان شناخته میشود
وی ادامه داد: در همین راستا، در بسیاری از هیئتهای دانشجویی، شب علیاکبر به عنوان شب جوانان شناخته میشود. در این مجالس، سخنرانان معمولا درباره دغدغههای واقعی نسل جوان صحبت میکنند؛ دغدغههایی مانند آینده شغلی، فشارهای اجتماعی، هویت دینی و نقش جوانان در ساختن آینده جامعه.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی خاطرنشان کرد: یکی از نکات قابل توجه در روایت علیاکبر، نوع رابطه او با پدرش است. در بسیاری از روایتها آمده است که امام حسین علیهالسلام هنگام رفتن علیاکبر به میدان، نگاه طولانی به او داشتند. این صحنه در مجالس روضه به عنوان یکی از عاطفیترین لحظات عاشورا توصیف میشود.
وی گفت: در پس این صحنه عاطفی، نکته مهمی وجود دارد. امام حسین علیهالسلام به عنوان یک پدر، جوانترین فرزند رشید خود را به میدان فرستاد، زیرا مسئولیت دفاع از حقیقت را مهمتر از تعلقات شخصی میدانست.
نویسنده و محقق حوزوی اضافه کرد: در مقابل، حضرت علی اکبر علیه السلام نیز به عنوان یک جوان، مسئولیتی را پذیرفت که بسیاری از بزرگسالان از آن فرار میکردند. همین رابطه متقابل میان تربیت و انتخاب، یکی از دلایل ماندگاری این داستان است. در واقع علیاکبر نتیجه یک تربیت عمیق و آگاهانه بود. او در خانوادهای رشد کرد که ارزشهای دینی تنها در سخن مطرح نمیشد، بلکه در عمل زندگی میشد.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی در ادامه با بیان اینکه در دنیای امروز که الگوهای جوانی اغلب از میان چهرههای سرگرمی، ورزش یا فضای مجازی انتخاب میشوند، بازخوانی شخصیتهایی مانند علیاکبر میتواند زاویه دید متفاوتی ایجاد کند، ادامه داد: ایشان نه یک ستاره رسانهای بودند و نه قهرمانی در میدان مسابقه، اما تصمیمی گرفتند که نام شان را در تاریخ ماندگار کرد. جالب آنکه بسیاری از ویژگیهایی که امروز درباره جوان موفق گفته میشود، در روایت زندگی ایشات دیده میشود؛ شجاعت در تصمیمگیری، وفاداری به ارزشها، مسئولیتپذیری و آمادگی برای فداکاری در راه هدفی بزرگتر.
وی خاطرنشان کرد: در فضای شبکههای اجتماعی نیز در سالهای اخیر توجه به شخصیت علیاکبر بیشتر شده است. کاربران جوان گاهی بخشهایی از سخنان مربوط به او را بازنشر میکنند و درباره مفهوم جوانی در فرهنگ عاشورا بحث میکنند. برخی حتی ایشات را نماد جوانی میدانند که میان راحتی و مسئولیت، مسیر سختتر را انتخاب کردند.
داستان حضرت علیاکبر به موضوعی برای گفتوگو درباره سبک زندگی تبدیل شده است
کارشناس دینی در ادامه با بیان اینکه این نگاه باعث شده است که داستان علیاکبر تنها در مجالس عزاداری باقی نماند، بلکه به موضوعی برای گفتوگو درباره سبک زندگی تبدیل شود، افزود: بسیاری از جوانان وقتی این روایت را میشنوند، آن را با انتخابهای روزمره خود مقایسه میکنند؛ انتخاب میان منفعت کوتاهمدت یا پایبندی به اصول. از این منظر، علیاکبر فقط یک شخصیت تاریخی نیست.
نویسنده و محقق حوزوی ادامه داد: حضرت علی اکبر علیه السلام نمونهای از جوانی هستند که نشان میدهند ایمان اگر به باور عمیق تبدیل شود، میتواند در سختترین لحظات نیز انسان را در مسیر درست نگه دارد.
حجت الاسلام والمسلمین کمالی در پایان با بیان اینکه هر سال در شبهای محرم، وقتی نام حضرت علی اکبر (ع) در هیئتها خوانده میشود، بسیاری از جوانان احساس میکنند این روایت به زندگی امروز آنها نیز مربوط است، گفت: داستان جوانی که پشت نام شان، ایمان ایستاده بود، همچنان برای نسلی که به دنبال معنا و جهت در زندگی است، حرفهای تازهای دارند.
نظر شما