به گزارش خبرگزاری حوزه از سمنان، کارگاه علمی «آشنایی با نرم‌افزارهای پژوهش‌های اسلامی» با تدریس دکتر روح‌الله محمدی، استاد حوزه و دانشگاه، برای آشنایی طلاب با شیوه استفاده از پایگاه‌های کتابخانه‌ای، سامانه‌های پایان‌نامه و بانک‌های اطلاعاتی مقالات برای شناسایی پیشینه پژوهش و دسترسی به منابع علمی در مدرسه علمیه امام جعفرصادق علیه‌السلام شاهرود برگزار شد.
محمدی در این کارگاه با تأکید بر اهمیت شناسایی پیشینه تحقیق، این مرحله را از نخستین اقدامات ضروری پس از انتخاب موضوع دانست و اظهار کرد: پژوهشگر باید پیش از آغاز نگارش، بررسی کند که موضوع موردنظر چه پیشینه‌ای دارد، چه منابعی درباره آن نوشته شده و کدام ابعاد آن همچنان نیازمند تحقیق است.
وی با اشاره به نقش بررسی پیشینه در جلوگیری از انجام پژوهش‌های تکراری، خاطرنشان کرد: آشنایی با آثار پیشین به پژوهشگر کمک می‌کند موضوع خود را دقیق‌تر انتخاب و محدود کند و به‌جای تکرار تحقیقات گذشته بر جنبه‌ای مشخص و کمتر بررسی‌شده تمرکز داشته باشد.
استاد حوزه و دانشگاه با تبیین تفاوت موضوع‌محوری و مسئله‌محوری در پژوهش، توصیه کرد: محققان، به‌ویژه در تدوین پایان‌نامه‌های سطوح بالاتر، از انتخاب عنوان‌های کلی پرهیز کنند و مسئله‌ای روشن، محدود و مشخص را مبنای کار خود قرار دهند.
به گفته وی، انتخاب مسئله دقیق و بررسی ابعاد مختلف آن، زمینه را برای دستیابی به نتیجه‌ای متمایز و برخوردار از نوآوری فراهم می‌کند.
محمدی در ادامه، منابع پژوهشی را در سه دسته اصلی کتاب‌ها، پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها و مقالات علمی معرفی کرد و با توضیح تفاوت کتابخانه‌های دیجیتال، الکترونیکی و مجازی، شیوه بهره‌گیری از این منابع را برای شناسایی آثار مرتبط تشریح کرد.
وی یادآور شد: در بررسی پیشینه نباید تنها به یک نوع منبع اکتفا کرد؛ بلکه لازم است هر سه دسته به‌صورت جداگانه و با جست‌وجوی دقیق بررسی شوند.
کتابخانه‌های دیجیتال و مجازی، از جمله کتابخانه دیجیتال نور، کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی، کتابخانه مجازی مدرسه فقاهت و دیگر پایگاه‌های معرفی‌شده در کارگاه، از جمله ابزارهایی بودند که شیوه استفاده از آن‌ها تشریح شد.
مدرس کارگاه با تأکید بر ضرورت انتخاب واژه‌های مناسب برای جست‌وجو، توصیه کرد: پژوهشگران به‌جای وارد کردن عنوان کامل و طولانی تحقیق، از کلیدواژه‌ها و عبارت‌های کوتاه استفاده کنند و جست‌وجو را با واژه‌های مترادف، هم‌خانواده و صورت‌های مختلف اصطلاحات ادامه دهند.
محمدی سامانه ایرانداک را از منابع مهم برای بررسی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی معرفی کرد و شیوه جست‌وجو در این سامانه و استفاده از اطلاعات کتاب‌شناختی، چکیده، فهرست مطالب و بخش‌های در دسترس پایان‌نامه‌ها را توضیح داد.
وی همچنین به سامانه پیشینه پژوهش ایرانداک و سامانه پایان‌نامه‌های مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران اشاره کرد و بر ضرورت بررسی این پایگاه‌ها پیش از نهایی کردن عنوان پژوهش تأکید داشت.
استاد حوزه و دانشگاه در ادامه به پایگاه‌های مقالات علمی پرداخت و پایگاه‌هایی همچون مگیران و نورمگز را برای جست‌وجوی مقالات نشریات و سیویلیکا را برای شناسایی مقالات همایش‌ها و کنفرانس‌ها معرفی کرد.
وی با توضیح شیوه جست‌وجو در این پایگاه‌ها، بر ضرورت توجه به عنوان مقاله، نام نویسنده، نام نشریه، سال انتشار و مشخصات شماره مجله تأکید کرد و راه‌های دسترسی به متن مقالات را بر اساس امکانات هر پایگاه توضیح داد.
انتهای پیام
نظر شما