دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۹ | Jun 1, 2020
دارو

حوزه/ حجت الاسلام الهی منش به بررسی سندی و روایی داروی معروف امام کاظم(ع) که تجویز این روزهای طب اسلامی برای درمان کرونا است، پرداخت.

به گزارش خبرگزاری«حوزه» از اصفهان، این روزها شاهد بحران کرونایی در سطح کشور و جهان هستیم، وضعیت قرمزی که که دنیا را به میدان جنگ جهانی سوم، البته از نوع دیگری از جنگ تبدیل کرده است.

کووید ۱۹ ویروسی است که خبرهای مرتبط با آن این روزها در صدر اخبار دنیا  مطرح است، اما در این میان، بازار تجویزات مختلف برای درمان و یا به عبارتی کاهش آسیب  جسمانی در قبال این ویروس از سوی افراد مختلف تجویز می شود.

در ایران  و اصفهان هم از زمان ورود این ویروس مکررا از سوی برخی، داروی امام کاظم(ع) جهت تقویت سیستم ایمنی دفاعی بدن تجویز شد. بر همین اساس حجت الاسلام محمد الهی‌منش کارشناس فقه و احکام نمایندگی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات اصفهان به بررسی سند روایی این دارو پرداخت.

وی بیان کرد: قبل از هر چیز چند نکته باید تذکر داده شود، نکته‌ی اول اینکه در تمام دنیا در کشورهای پیشرفته یا غیر آن، از گیاهان و ادویه جات برای درمان استفاده می شود، چرا که در خواص مفید آنها هیچ شک و تردیدی نیست و بعید می دانم کسی منکر این جهت باشد.

کارشناس فقه و احکام ادامه داد: در تمام کشورها از طب سنتی به عنوان طب مکمل استفاده می کنند و اینطور نیست که نزد دانشمندانشان «همه طب سنتی، اندازه آزمایش پاستور ارزش نداشته باشد» حتی برخی از داروهای شیمیایی امروز منشأ گیاهی دارند و در تمام دنیا حتی کشورهای پیشرفته مثل چین، کانادا و... درمان با اینگونه گیاهان، امر پذیرفته شده ای است و از آن طرف هم اطبای سنتی نیز منکر دستاوردهای طب جدید در درمان بیماریهای لاعلاج نمی شوند تا کتاب های علمی را آتش بزنند.

حجت الاسلام الهی منش توضیح داد: نکته ی دوم آنکه همه می دانیم که دین مبین اسلام به همان اندازه که به سلامت روح اهمیت می دهد به سلامت جسم هم بها داده است تا آنجا که فرمود «عقل سالم در بدن سالم است» و حتی اگر عبادتی مضر به حال جسم باشد، وجوب آن تبدیل به حرمت می شود. شاهد این بها دادن، روایات معتبری است که در علل تحریم بعضی از خوراکی ها و غیر آن وارد شده است. مثل روایاتی که علت حرمت خون یا میته را موجب افساد بدن بودن این دو می داند.

وی افزود: به همین دلیل، خیلی طبیعی است که حضرات معصومین علیهم السلام خودشان یا در جواب سؤالهای پزشکی که از ایشان شده است مطالبی را بفرمایند و در هیچ روایتی نفرموده اند اینگونه سؤالها را از ما نپرسید و جزء شئون ما نیست بلکه فرمودند: «العلم علمان: علم الادیان و علم الابدان».

کارشناس دینی خاطرنشان کرد: نکته ی سوم اینکه مشهور علمای شیعه قبول دارند که همه کتب روائی و همه روایات قطعی الصدور و قطعی الدلاله نیستند و نیاز به بررسی روایات از حیث سند و دلالت دارند و به صرف وجود یک روایت طبق آن فتوا نمی دهند و در روایات طبی هم که مربوط به سلامتی است نمی توان با تمسک به قاعده تسامح در ادله سنن بدون بررسی سند و دلالت آن حدیث را به امام معصوم نسبت داد.

وی تصریح کرد: با توجه به مقدمات مذکور به بررسی روایت داروی معروف شده امام کاظم علیه السلام می پردازیم، منبع این روایت کتاب طب الائمه است، نویسندگان این کتاب دو برادر به نام حسین بن بسطام بن سابور الزیات و برادرش عبد الله هستند، هر دوی این دو نویسنده امامی(شیعه)  هستند ولی وثاقتشان ثابت نشده است و حتی یک روایت هم در کتب اربعه ندارند.

حجت الاسلام الهی منش عنوان کرد: در این کتاب نزدیک ۴۰۰ روایت طبی وجود دارد، روایات این کتاب برخی مسند و برخی مرسل هستند یعنی برخی از آنها سند دارد و متصل به معصوم است و واسطه‌ نقل خبر تا امام معصوم علیه السلام وجود دارد و برخی از این روایات واسطه ها افتاده اند که از ارزش سند می کاهد، عده کمی از بزرگان از این کتاب به عنوان منبع کتاب خودشان استفاده کرده اند.

وی با بیان اینکه مرحوم طبرسی در کتاب مکارم الاخلاق برخی روایات این کتاب و مرحوم شیخ حر عاملی در کتاب وسائل الشیعه ۱۱۳ روایت از این کتاب را انتخاب کرده که همگی آنان به خاطر مجهول بودن راویان ضعیف هستند، گفت: در هر حال بین صاحب کتاب طب الائمه و امام معصوم سه راوی وجود دارد، راوی اول: «السری بن احمد بن السری» که مجهول است و حتی یک روایت در کتب اربعه ندارد، نفر دوم: «یحیی بن یحیی الارمنی» نیز مجهول و دارای توثیق نیست، راوی سوم، محمد بن سنان است که مورد اختلاف بزرگان است و مشهور او را تضعیف می کنند.

این کارشناس احکام دینی خاطرنشان کرد: لذا این روایت از نظر سند به هیچ عنوان معتبر نیست. برای بررسی دلالت روایت، متن روایت را مشاهده کنیم: امام رضا علیه السلام می فرماید: «امام کاظم(علیه السلام) بیمار شدند و پزشکان نزد ایشان آمده و برایشان نسخه‌های عجیب نوشتند، حضرت فرمودند: به کجاها می‌روید؟! به سید و آقای این داروها اکتفا کنید.
هلیله و رازیانه و شکر در سه ماه اول تابستان(فصل گرما)، در هر ماه سه مرتبه و در سه ماه اول زمستان(فصل سرما)، در هر ماه سه روز و سه مرتبه (مصرف می شود) و به جای رازیانه، مصطکی قرار داده می شود؛ پس (فرد) به بیماری مبتلا نمی‌شود مگر بیماری مرگ.».

وی اذعان داشت: روایت از یک جهت وضوح دارد، ولی از دو جهت محل بحث است، اما از نظر زمان مصرف آن، هر روز نیست بلکه زمان و مقدار مصرف ادویه در تابستان و زمستان را ۳ ماه و ۳ روز در هر ماه میداند. که ظاهرا مراد سه روز پشت سر هم است و ممکن است سه روز مختلف مثل اول و وسط و آخر ماه باشد، اما دو جهتی که معلوم نیست: یکی این است که آیا برای همه افراد مناسب است یا منع دارویی دارد؟ چنانچه اطبا با آن همه روایتی که در فضلیت حجامت وارد شده برای همه و در همه احوال توصیه نمی کنند.

حجت الاسلام الهی منش یادآور شد: جهت دومی که نامعلوم است: مقدار جزء تشکیل دهنده هر یک از این سه با هم است و بر اهل تحقیق در این فن پوشیده نیست که مقدار هر یک از این ها تاثیر خاص خود را دارد، نکته مهم دیگری که ما از این حدیث استفاده می کنیم این است که این دارو جنبه پیشگیرانه مانند واکسن دارد تا درمان.

وی ادامه داد: دلیل این استظهار؛ یکی اینکه برای مصرف، زمان مشخص تعیین کرده و دوم اینکه می فرماید «اگر کسی چنین کند مریض نمی شود مگر به مرض موت». اما اینکه جنبه درمانی داشته باشد از این روایت استفاده نمی شود.

این کارشناس دینی عنوان کرد: نتیجه بحث اینکه اولا نباید این دارو را به طور قطعی به معصوم نسبت داد و بگوییم داروی امام کاظم علیه السلام بلکه باید احتیاط کنیم و بگوییم داروی منسوب به امام کاظم علیه السلام، ثانیا بگوییم امید است این دارو تأثیر بگذارد، ثالثا باید مقدار ترکیب این داروها در لابراتوارها و آزمایشگاه ها مشخص شود و همچنین مشخص شود که چه افرادی می توانند استفاده کنند و چه افرادی نباید استفاده کنند، چرا که طبیعت این ادویه گرم است. چنانچه در خواص هلیله گفته شده مصرفش برای زنان باردار و بعضی افراد مناسب نیست.

وی بیان داشت: در پایان توجه عزیزانی که مبادرت به درمان با روایات طبی می کنند را به عبارت شیخ صدوق در کتاب اعتقادات امامیه ص ۱۱۵ جلب می کنم: برخی از این روایات با توجه به موقعیت جغرافیایی مکه و مدینه صادر شده، پس احتمال تاثیر شرائط جغرافیایی  مطرح است، دوم؛ احتمال دارد امام چون عالم به طبع سؤال کننده است پاسخ اختصاصی به سائل داده است. سوم اینکه برخی از روایات را مخالفین شیعه با تدلیس و تحریف اضافه کرده اند، پس هر روایتی حجت نیست، نکته چهارم آنکه بر برخی روایات احتمال سهو راوی حدیث وجود دارد و در آخر برخی نیز احتمال تقطیع روایت و یا فراموشی بخشی از آن وجود دارد.

نظرات

  • علی US ۱۰:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۸
    13 1
    از توضیحات خوبتان مچکرم ولی بحث فعلی این نیست که در تو ضیح این روایت فرمودید بلکه مسئله این است که جامعه پزشکی کشور ما بالکل و تماما طبا سلامی را منکر شده و حتی برخورد فیزیکی و قضائی با بعضی افراد میکنند . اینکه شخصی مانند جناب دکتر حریرچی بخواهد در مورد سند روایات طبی نظر بدهد پذیرفته نیست . شاید اگر در رهرجای دیگر دنیا بود از ظرفیت طب اسلامی حداقل به عنوان یک احتمال استفاده و و با دراز کردن دست دوستی و همکاری به سوی متخصصین این طب از آن استفاده میکردند ، آزمایش میکردند ، و در نهایت به نتیجه مطلوب میرسیدند . خودتان در مورد حجامت یا تجویز داروی منسوب به امام کاظم علیه السلام فرمودید ممکن است برای بعضی مفید و برای بعضی نباشد ، اتفاقا علم پزشکی هم همینطور است . اما مشکل اصلی موجود برخورد فیزیکی با یک علم است .
  • صادق هادی IR ۰۷:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
    0 0
    باسلام و خدا قوت توانمندی های بالفعل و بالقوه در ذیل عنوان طب و پزشکی قابل تعریف است و یک جریان واحد نیستند. حتی در پزشکی غرب هم گرایشات مختلفی را می توان رصد نمود 1- جریان فکری پزشکی غربی مبتنی به تجارت در پزشکی که خیلی قدرت مند است و می شود گفت صددرصد ساختار پزشکی کشور را در اختیار دارد در پیوند با قول های اقتصادی پزشکی داخلی و خارجی است. 2- یک نگاه اخباری گری به روایات خودش را نماینده طب اسلامی می داند عمده جایگاه شان در حوزه علمیه است علوم تجربی را مخرب مطلق گرایی خودش می داند و تنها جایی که موید خودش باشد قبول می کند 3- یک نگاه دیگر ضمن اعتقاد به وجود طب اسلامی مبتنی بر حکمت با پشتوانه جامعیت علوم اسلامی دانش تجربی را موئد این معارف اسلامی دانسته و آن را به خدمت می گیرد و دستاوردهای آن را هم به رسمیت می شناسد 4- یک جریان دیگر طب دانشگاهی است که با پشتوانه های عقیدتی خودشان علاقه مند به استفاده از توانمندی طب اسلامی هستند البته این پتانسیل را در خود سابقه طبی ایران هم جستجو می کنند به نظر می رسد جریان اول با گل به خودی های جریان دوم در صدد حذف جریان سوم و چهارم است تحدید واقعی برای نظام فکری و میدانی مسلط بر پزشکی غرب محور توسط جریان چهارم و با حمایت جریان دوم و سوم اتفاق خواهد افتاد. مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای نسبت به حمایت و شکل گیری جریان چهارم بسیار صبورانه و با جدیت اقدام نموده اند. تاسیس دانشکده های طب سنتی ایران اسلامی و استقرار در نظام اداری به عنوان مشاور وزیر و مدیر کل دفتر طب سنتی ایران و حمایت از تعاملات جهانی و شبکه سازی این جریان در بند دوازدهم سند سیاست های کلی سلامت دیده شده است. http://nedaesfahan.ir/122548
  • محمد IR ۱۴:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
    0 1
    حجت الاسلام والمسلمین محمد قطبی با اشاره به تقسیم چهارگانه سازمان بهداشت جهانی از سلامت، اظهار کرد: سلامت جسم، سلامت روان، سلامت اجتماعی و سلامت معنوی چهار دسته سلامت هستند که البته سلامت معنوی اخیراً به این تقسیم بندی افزوده شده است. http://www.isna.ir/news/99011809436
  • مجید IR ۰۴:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۱
    4 7
    با اهل بیت کنار بیاین، بسه مته به خشخاش گذاشتن با حرفهای اصولی و رجالی
  • محمدجواد شیرمردی IR ۰۵:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۲
    1 6
    سلام علیکم بحث قشنگی بود، استفاده کردم حقیقتا یک عده با انتساب قطعی این روایات به معصومین، دارند تبلیغ سوء علیه اهل بیت می کنند
  • م IR ۱۴:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۲
    4 1
    با این تفاسیر جای داره از اساتید حوزه بپرسیم چرا احادیث پزشکی را صحت سنجی نمیکنند تا احادیث صحیح مشخص و جهت استفاده در سلامت مردم به کار گرفته شوند؟و برای این کم کاری چه جوابی دارند؟
  • حیدری نسب IR ۱۸:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۲
    6 0
    دکتر سيد محمد خادم الحسيني عضو هيئت علمي دانشگاه : " پس از گرفتن دکترا، هفت سال در طب سنتي مطالعه داشتم و سه سال در طب اسلامي ، طي سه سالي که با طب اسلامي آشنا شدم معجزاتي را در اين طب ديدم که ميتوان گفت اين سه سال اخير را با کل تحصيلات سي ساله ام ميشود مقايسه کرد ." از اين نمونه افراد متخصص زيادند که به داروهاي طب اسلامي به شدت باور دارند و افراد متعددي را مي شناسم که از داروي امام کاظم ع بسيار بهره برده اند . الحمد لله رب العالمين که دارو هاي طب اسلامي روز به روز شناخته شده و جاي خود را پيدا مي کنند . برخي گمان مي کنند که اگر داروئي را سازمان بهداشت جهاني - تحت سیطره غربی ها - تاييد کند حتما درست است نه صحت سند لازم دارد و نه چيز ديگر ، اما اگر طب اسلامي گفته باشد ...
  • روح اله IR ۱۷:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۶
    4 0
    سی دی جامع طب مرکز تحقیقات کاميوتری علوم اسلامی نور: « طب الائمة(ع)»، به زبان عربی، نوشته دو برادر به نام های عبد الله و حسین، فرزندان بسطام بن شاپور زیات نیشابوری از محدثان شیعی قرن چهارم هجری است. موضوع کتاب، روایاتی از ائمه( ع) در باره علم طب و فواید و مضرات مواد غذایی و بیان داروهای گیاهی و ادعیه می باشد. مؤلفان این کتاب که به یکی از مرزهای آن زمان سفر کرده و با مشکلات بهداشتی و پزشکی رزمندگان مسلمان در آن دوران، مانند تغییر آب و هوا و بیماری های تازه روبه رو شدند، تصمیم به تدوین کتابی گرفتند که دستورات بهداشتی اسلام را از زبان ائمه معصومین( ع) بیان کند. کتاب، از کتب مورد استناد بزرگانی چون شیخ حر عاملی در« وسائل الشیعة» و علامه مجلسی در« بحار الانوار» است. ساختار کتاب، شامل 409 حدیث است که در 245 عنوان آمده و ذیل هر عنوان یک یا دو خبر نقل شده است. مطالب کتاب، در قالب روایت و غالبا با ذکر سلسله اسناد بیان شده است، هر چند سندها چنین می نماید که برخی از واسطه ها و راویان در آنها به طور کامل ذکر نشده اند و مؤلفان، سند خود را به راوی اصلی و معصوم نرسانده اند.
    • جوادی IR ۱۸:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۹
      1 0
      احسنت برادر عالی بود
  • روح اله IR ۱۷:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۶
    2 1
    طبیعت هلیله سرد و خشک طبیعت شکر: گرم و تر مصطکی: گرم و خشک و همگی درجه پایین دارند مقدار مصرف یک قاشق چایخوری است به مدت سه روز و روزی یکبار که به گلو پاشیده می شود و بعد از آن چیزی مصرف نمی شود حتی آب این مقدار مصرف بخواهد منع در بارداری داشته باشد جای بسی تامل است.
  • جوادی IR ۱۸:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۹
    3 0
    آقا برفرض محال ک داروی امام کاظم سندش ضعیفه و.. ولی با همین داروی دارای سند ضعیف به عینه دیدم ک بسیاری از بیماری ها از جمله سرماخوردگی شدید، سر درد ، گلو درد ، مشکل ریه ، بهبود سینوزیت و... درمان شده آقا جان درمااان شدن بس کنید تو رو هر کی میپرستید چقد دشمنی با اهل بیت چقدر دنبال سودو منفعت بودن آخه آخوندای درباری هم ک میان میگن داروی امام کاظم نداریم هیچیشون درست نیست. داریم خوبشم داریم درمان میکنه خوبم درمان میکنه خداراهزار مرتبه شکر از وقتی با داروی امام کاظم آشنا شدیم دیگ دکتر نرفتیم - قبلا خونه ما پر قرص و شربت بود - الان دیگ رنگ بیمارستانم ندیدیم ب لطف خدا و اهل بیت داروی امام کاظم ع هم پیشگیری میکنه هم درمان - تاااا کور شود هرآنکه نتواند دید
    • IR ۱۵:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۱۱
      2 0
      یه ذره تقوا داشته باش. این بنده خدا داره میگه انتساب قطعی ندید نمیگه که این روایات رو باید طرد کرد. خب این کاملا معقول هست و احتیاط هم بر همینه.
    • بهزاد AE ۰۴:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۳۰
      0 0
      سلام‌علیکم. علم آمار به این منازعه پایان خواهد داد. لطفا پرونده‌های پزشکی خود را پیش و پس از مصرف داروی منسوب، ارسال نمایید. be.ranjbarsn@gmail.com
  • حسن IR ۱۹:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۰۹
    2 0
    اول اینکه وقتی یک روایتی ضعیف السند باشه، حداقل از نتیجه درمان با این دارو میشه فهمید که آیا روایت سندش می تونه درست باشه یا نه. دوم اینکه مشکل اینجاست که وزارت بهداشت نمیخواد حتی تحقیقی روی این دارو انجام بده
  • علی IR ۱۸:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۱
    1 0
    حضرت اقای نویسنده این روایت را مرحوم علامه مجلسی در بهار الانوار در مجموعه اسمان و جهان نقل کرده است و همچنین درمورد حجامت خود احادیث ه برای برخی از افراد منع گفته نه اینکه به همه بگه انجام بدن لطفا اگر اطلاعات کافی ندارید حکم ندید
  • فرهاد تشکری IR ۱۱:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۶
    0 0
    داروی امام کاظم سید سید دارو هاست/قطعا قطعا در درمان بیماری های نقص سیستم ایمنی بدن موثر بوده است. فقط باید مواظب باشید اصل اش را بخرید
  • سعید IR ۲۳:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۶
    1 0
    ما که استفاده کردیم و اثر داشت، به دیگرانم دادیم و اثر کرده،،پس نشون میده این دارو سندش صحیحه
  • IR ۰۳:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۹
    0 0
    واقعا دارویه عالیه ونتیجه میده
  • حمید IR ۰۵:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۳۰
    0 0
    همه این مجهولاتی و شبهاتی که مطرح کرده اند از این جا ناشی میشود که ایشان متخصص طب نیستند وگرنه این مجهولات برای اهل فن ،جزو بدیهیات و حل شده هست.به نظرم بهتر هست هرکسی در تخصص خودش اظهار نظر کنه.احادیث طبی هم فقط با رجال و احتمالات اصولی قابل بررسی نیست.هزار روایت طبی با سند قوی شاید جواب نده و بی فایده باشه ولی یک روایت ضعیف نتایج خوبی بده.تعارضات روایات طبی باید به دست اهلش حل بشه و پاسخ داده بشه .ایتجوری اگر بخواهیم به روایات نگاه کنیم که کل احکام زیر سوال هستند....
  • جواد IR ۱۶:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۳۰
    1 0
    من یک شیعه هستم ومثل همه دوست دارم و عقیده دارم حرفهای دوستان درباره طب اسلامی درست باشه که این هم کمک به بهبودی وراحتی زندگی میکنه وهم میتونه باعث گسترش تفکر علمی شیعه در همه جا بشه. ولی دوستان توجه داشته باشین اگه حرف حق به روشش زده نشه کسی نمیپذیره و نمیشه احساسی برخورد کرد. اگه دوستان طلبه باور دارن که این داروها اثر گذاره شروع کنن به دادن مقالات مرتبط و روبیارن به آزمایشات بالینی. همونطور که طب سنتی گرچه خیلی ضعیف داره اینجوری پیش میره. هستن پزشک ها و پژوهشگرانی که مثل خودتون به این زمینه علاقه مندن . با روش و متد علمی چیزی که برای شما روشنه برای بقیه هم روشن کنید وگرنه با تکرار کردن اینکه چون ازاحادیث گرفته شده نیاز به اثبات نداره نه تنها جامعه علمی نمیپذیره بلکه روحانیت رو به غیر علمی بودن ومتعصب بودن محکوم میکنن و دست همه بسته اس برای مقابله
  • ایمان IR ۰۵:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۰۲
    0 0
    ما که استفاده کردیم به عینه درمان شدن سه نفر از اعضای خانواده م رو دیدم... حجتی از این روشن تر نمیتونه وجود داشته باشه برام
  • نیما IR ۰۱:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۳/۰۷
    0 0
    سلام دارویی که من گرفتم روش چیزی ننوشته بود چه مدت مصرف بشه من هرشب تاموقعی که قوطی تموم بشه خوردم مشکلی پیش نمیاد؟
  • حمید IR ۰۵:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۰۹
    0 0
    قبلا داروی امام رضا بود به خاطر کرونا شد داروی امام کاظم احسنت

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 4 =