به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حجتالاسلام والمسلمین حامد کاشانی در درس اخلاق طلاب مدرسه علمیه الحجه(عج) شعبه ۱، ضمن تبریک میلاد باسعادت حضرت علی(علیهالسلام) ابراز داشت: طلبگی، افتخار سربازی امام زمان(عج) است و اگر کسی این معنا را درک نکند، ممکن است مسیر را با کارمندی یا فعالیت دنیایی اشتباه بگیرد.
وی با قدردانی از اساتید، طلاب و پیشکسوتان حوزه، یاد و خاطره علمای فقید، از جمله مرحوم حجتالاسلام والمسلمین طباطبایی را گرامی داشت و گفت: این بزرگان سالها شاگردان فراوانی تربیت کردند و امروز ما بر سر سفره زحمات آنان نشستهایم؛ امیدواریم خداوند به ما و شما توفیق دهد ادامهدهنده واقعی راه آنان باشیم.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی با اشاره به برخی عناوین ظاهری، تصریح کرد: القابی همچون «یاور امیرالمؤمنین(علیهالسلام)» یا «حجتالاسلام» اگر صرفاً در حد عنوان باشد، ارزشی ندارد. معیار، امضای الهی است، نه هیاهوهای ظاهری. خدا میداند که چه کسی واقعاً سرباز اهلبیت(علیهمالسلام) است.
وی افزود: مدرسه علمیه با دانشگاه یک تفاوت اساسی دارد. واحد درسی و برنامه آموزشی مهم است، اما طلبه پیش از هر چیز باید برای خدا و در مسیر سربازی امام زمان(عج) حرکت کند. طلبگی را نمیتوان با ساعت کاری سنجید.
این استاد حوزه با بیان مثالی اظهار داشت: دیدهبان برج مراقبت وقتی دشمن حمله میکند، به ساعت نگاه نمیکند که شیفت من تمام شده است. اگر دشمن آمده باشد و تانکها در حال پیشروی باشند، رفتن معنا ندارد. این تفاوت سربازی با کارمندی است.
وی ادامه داد: برای سرباز امام زمان(عج)، خستگی معنا ندارد. شیطان برای اغوای انسان نه خسته میشود و نه مرخصی میگیرد. از زمان حضرت آدم(علیهالسلام) تا امروز حتی یک گزارش نداریم که شیطان گفته باشد «خسته شدم». خراب کردن آسانتر از ساختن است، اما ما مأمور ساختن هستیم.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی با تأکید بر لزوم ارتباط معنوی، گفت: انس با حضرت رضا(علیهالسلام)، ارتباط با اساتید ربانی و صفای باطن، از ضروریات طلبگی است. طلبهای که زیاد درس بخواند اما با ربانیین ارتباط نداشته باشد، خطرناکتر از کسی است که کمتر درس خوانده اما اهل تهذیب است.
وی هشدار داد: طلبه اگر اهل مراقبت نباشد، ممکن است نان امام زمان(عج) را بخورد و به آن لگد بزند. نباید تصور کنیم این خطر از ما دور است؛ باید از ابتدا مراقبت کرد.
این استاد حوزه با استناد به این معنا که علم بدون تقوا خطرناک است، افزود: طلبهای که درس نخوانده، خطرناک است؛ چون دین مردم را میدزدد، اما طلبهای که درس خوانده و تقوا ندارد، خطرناکتر است.
هدف روشن و شناخت استعداد، شرط پیشرفت علمی طلاب
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی با اشاره به سن و شرایط سنی طلاب سطح یک، گفت: سن شما، سن طلایی ساختن است. برخی به سن شما غبطه میخورند و آرزو میکنند کاش میشد به این دوران بازگشت و عمیقتر و دقیقتر درس خواند.
وی افزود: یکی از دغدغههای رایج طلاب این است که گاهی حال و حوصله دارند و گاهی دچار خستگی و افت انگیزه میشوند. در کنار مسائل معنوی که همیشگی و تعطیلبردار نیست، دو نکته اساسی در رشد علمی طلبه نقش کلیدی دارد.
این استاد حوزه تصریح کرد: اولین نکته، داشتن هدف روشن است. انسانی که هدفش مشخص باشد، متوقف نمیشود. کسی که از تشنگی در حال جان دادن است، پس از دو بار جستوجو برای آب، بازنمیگردد؛ چون توقف، مساوی با هلاکت است.
وی با تأکید بر عینیسازی هدف طلبگی گفت: سربازی امام زمان(عج) عنوانی کلی است. طلبه باید مشخص کند در کدام عرصه میخواهد سرباز حضرت باشد. حاج قاسم سلیمانی سرباز امام زمان(عج) بود، شهید نصرالله هم سرباز امام زمان(عج) بود، اما هرکدام در عرصهای متفاوت سربازی کردند.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی ادامه داد: راننده تاکسی هم میتواند سرباز امام زمان(عج) باشد، اگر ناموس مردم را با امانتداری جابهجا کند. یک آشپز هم میتواند سرباز امام زمان(عج) باشد، اگر غذای سالم به مردم بدهد. اما شما با انتخاب حوزه، یک عرصه خاص را برگزیدهاید و باید آن را روشن کنید.
وی خاطرنشان کرد: طلبه باید آینده خود را ببیند؛ در چهل یا پنجاهسالگی دوست دارد شبیه کدام عالم باشد. بزرگان حوزه، هر کدام سبک، ذائقه و روش خاص خود را داشتهاند؛ مانند مرحوم آیتالله میلانی و مرحوم آیتالله میرزا علی فلسفی که با وجود عظمت، مسیرهای متفاوتی داشتند.
این استاد حوزه با اشاره به اهمیت شناخت علاقه و استعداد اظهار داشت: علاقه بهتنهایی کافی نیست. بنده خودم به خطاطی علاقه داشتم، اما به دلیل نداشتن استعداد لازم، مسیرم آن نبود. به تلاوت قرآن هم علاقه داشتم و سالها تمرین کردم، اما به این نتیجه رسیدم که قرار نیست قاری برجستهای شوم.
وی افزود: در حوزه علمیه، عرصههای متعددی وجود دارد؛ فقاهت، تفسیر، کلام، تبلیغ و...، هرکدام اقتضائات خاص خود را دارند. طلبه باید میان علاقه و استعداد جمع کند تا مسیرش درست انتخاب شود.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی تأکید کرد: داشتن الگوی تفصیلی بسیار مهم است. نمیشود فقط گفت الگوی من یک شهید بزرگ است؛ آن شهید الگوی ایمان و استقامت است، اما برای درسخواندن باید عالمی از جنس مسیر علمی خودمان الگو باشد تا بدانیم چگونه درس خوانده و چگونه پیش رفته است.
وی خاطرنشان کرد: اگر هدف روشن، علاقه و استعداد شناسایی و الگوی علمی مشخص شود، مسیر طلبگی معنا پیدا میکند و خستگی از بین میرود.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی ادامه داد: هدفگذاری، داشتن الگوی متناسب و انس با یک عالم مشخص، خیلی مهم است. به زیارت مزار آن عالم بروید، با او انس بگیرید، به او توسل کنید و برایش کاری انجام دهید. در عین حال از او بخواهید برای شما دعا کند که به آن مسیر نزدیک شوید.
اولویت دروس حوزوی و معنای واقعی درس خواندن
وی با بیان اینکه تردیدهای طلبگی معمولاً بین خوب و خوبتر است، نه بین خوب و بد، گفت: طلبه باید ببیند استعداد و توانش در کدام رشته بیشتر است. گر کسی توان فقه و اصول دارد، باید آن را مثل واجب ببیند و بقیه رشتهها را بعد از آن دنبال کند. طلبهای که در فقه و اصول قوی شود، در سایر رشتهها هم اگر بخواهد ورود کند، سریعتر و عمیقتر پیش میرود.
وی افزود: برای رشد در هر یک از رشتههای حوزه، ادبیات نقش اساسی دارد. در ادبیات اسراف معنا ندارد؛ هر مقدار تلاش در این حوزه، مفید است. یک اشکال جدی در فضای آموزشی ما این است که فکر میکنیم درس با آغاز و پایان سال تحصیلی تعریف میشود، در حالی که درس وقتی تمام میشود که من آن را یاد گرفته باشم.
این استاد حوزه علمیه تصریح کرد: ممکن است سه ماه از سال تحصیلی باقی مانده باشد و من آنقدر بر مطلب مسلط باشم که بتوانم تدریس کنم؛ اینجا درس برای من تمام شده است. یا برعکس، ممکن است تابستان هم گذشته باشد و من هنوز درس را نفهمیده باشم. نمره کتبی تقریباً هیچ ارزشی ندارد؛ نمره پایین علامت درس نخواندن است، اما نمره بالا دلیل درس خواندن نیست.
وی ادامه داد: درسی درس است که دو سال بعد هم در ذهن شما مانده باشد. درسی درس است که شب امتحان با سایر شبها فرق نداشته باشد. سرباز امام زمان(عج) اهل ظاهرسازی نیست. طلبه باید همیشه آماده امتحان باشد؛ امتحان شفاهی، ناگهانی و واقعی.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی با ذکر مثالی گفت: آشپز کسی است که هر وقت به او مواد بدهند، بتواند غذا درست کند، نه اینکه بگوید صبر کنید اول آموزش ببینم. درس خواندن هم همین است؛ باید هر زمان که از ما سؤال کردند، آماده پاسخ باشیم، نه اینکه بگوییم پنج ساعت وقت بدهید مطالعه کنم.
نقش مباحثه و ادبیات در حفظ میراث علمی شیعه
این استاد حوزه علمیه افزود: کسی ممکن است نمره بالا بگیرد، اما مطلب برایش روشن نشده باشد. ممکن است در آزمون کتبی بیست شود، اما وقتی از او بخواهند یک آیه را تجزیه و ترکیب کند، نتواند. اگر کسی نتواند آیات، روایات، نهجالبلاغه و اشعار عربی را تحلیل کند، معلوم است که درس را عمیق نخوانده است.
وی با تأکید بر اینکه ادبیات بدون تمرین روی قرآن، روایات، نهجالبلاغه و شعر قدیم عرب بیفایده است، گفت: در طول تاریخ، شعر عربی یکی از مهمترین ابزارهای تبلیغ و دفاع از مکتب شیعه بوده است. بسیاری از بزرگترین شاعران عرب، شیعه بودهاند. امروز متأسفانه از ادبیات کهن فاصله گرفتهایم و این فاصله باعث شده لذت فهم متون عمیق را از دست بدهیم.
وی در ادامه با تأکید بر لزوم فهم درست مسیر طلبگی گفت: یک انحراف این است که تصور کنیم برای خدمت به اهلبیت(علیهمالسلام) باید درسهای اصلی را رها کنیم و مثلاً فقط سراغ حدیث برویم، در حالی که این دروس پایه برای این طراحی شدهاند که ما بعداً بتوانیم حدیث را درست بفهمیم. بدون ادبیات و بدون تمرین در فقه و اصول، فهم انسان دچار کجی میشود.
حجتالاسلام والمسلمین کاشانی در پایان خاطرنشان کرد: اگر ندانیم برای چه آمدهایم و چه میخواهیم، مدام خسته میشویم و دلزدگی پیدا میکنیم؛ اما اگر هدف روشن باشد و عالمی بهعنوان قلهی اول در نظر گرفته شود، حرکت معنا پیدا میکند و انسان با شوق پیش میرود.
نظر شما