به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، نهمین جلسه ایده پردازی در اجرای پیام مقام معظم رهبری به حوزه های علمیه ویژه اساتید و طلاب مدرسه راهبری و هسته های حل مساله و استعدادهای برتر با موضوع «حوزه سرآمد، حل مسئله در نظام اسلامی» با حضور آیتالله علیرضا اعرافی مدیر حوزههای علمیه کشور، از سوی معاونت آموزش حوزه های علمیه و با همکاری بنیاد شیخ انصاری و بنیاد امور نخبگان در قم برگزار شد.
بیشتر بخوانید:
حوزه انقلابی شجاعانه، عالمانه و حکیمانه خود را برای آیندههای دشوار آماده میکند
در این نشست، جمعی از اساتید و صاحبنظران به بیان دیدگاهها، دغدغهها و پیشنهادهای خود پیرامون مسائل آموزشی، پژوهشی و راهبردی در این عرصه پرداختند.
بیشتر بخوانید:
گسترش رشتههای تخصصی، رویکردی نوین برای ارتقای سطح علمی طلاب است
آیتالله اعرافی در این هم اندیشی با تأکید بر جایگاه محوری این موضوع در صیانت از معارف دینی و پاسخگویی به شبهات فکری و اعتقادی، نقش اساتید و طلاب استعدادهای برتر را در مواجهه علمی با چالشهای نوپدید فکری و حل مسائل جدید بسیار مهم و تعیینکننده دانست.
ببینید:
فیلم | تصاویری از نشست هماندیشی اساتید و طلاب استعدادهای برتر با حضور آیت الله اعرافی
در ادامه این نشست، برخی اساتید و طلاب با طرح نکات و دیدگاههای خود، بر ضرورت روزآمدسازی مباحث، تقویت پیوند این موضوع با نیازهای فکری جامعه، بهرهگیری از ظرفیتهای علوم انسانی و فلسفی و همچنین توسعه کرسیهای نظریهپردازی تأکید کردند.
ببینید:
تصاویر/ هم اندیشی اساتید و طلاب گروه های حل مسئله با آیت الله اعرافی
چکیده ای از مهمترین مباحث ارائه شده در این هم اندیشی را در ادامه بخوانید:
نقش موثرتر حوزویان در حکمرانی نظام اسلامی
حجت الاسلام والمسلمین قنبرزاده در این نشست با تأکید بر اهمیت نقش حوزه علمیه در نظام اسلامی خواستار ایفای نقش موثرتر و مستقیم تر حوزویان در عرصه حکمرانی شد.
استاد حوزه علمیه قم افزود: اگر نقش موثرتر و مستقیم تری در حکمرانی نداشته باشیم در نهایت مجبور خواهیم شد به التماس درس خواندهای غرب بیفتیم تا اسلام را در کشور پیاده کنند.
حجت الاسلام والمسلمین قنبرزاده تصریح کرد: حوزه علمیه در گام دوم انقلاب، نیازمند تبیین ریشههای اسلام در نظامات اجتماعی و نوآوریهای تمدنی است
سه کارکرد مهم امروز حوزههای علمیه
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان هم با اشاره به اهمیت وظایف حوزه علمیه، گفت: در طول سالیان متمادی، سنگینترین وظیفه حوزه، تربیت نیروهای متخصص و مذهبی بوده است، اما به نظر من، سه کارکرد دیگر نیز از اهمیت ویژهای برخوردارند: تقابل با تهدیدهای دشمن، تبیین ریشههای اسلام در نظامات اجتماعی، و نوآوریهای تمدنی.
با اشاره به گام اول انقلاب اسلامی و نقش اساتیدی چون شهید صدر و شهید بهشتی، تاکید کرد: الگوبرداری از این عزیزان در گام دوم انقلاب میتواند به ما در تفصیل نظامات و قانونگذاری کمک شایانی کند.
استاد حوزه علمیه قم همچنین بر ضرورت توجه ویژه به تبلیغ تاکید کرد.
ضرورت حفظ روش سنتی حل مسئله در حوزه علمیه با ظهور هوش مصنوعی
حجتالاسلام والمسلمین الهی نیز با تأکید بر اهمیت حفظ روش سنتی حل مسئله در حوزه علمیه، گفت: ورود هوش مصنوعی به عرصه علم با تسلطی که بر روشهای آموزشی و حل مسئله پیدا کرده، ممکن است ضرورت یادگیری را به چالش بکشد.
استاد حوزه در ادامه افزود: در حالی که هوش مصنوعی روشهای حل مسئله را تسهیل میکند، اما روش اصیل و سنتی حل مسئله در حوزههای علمیه که مبتنی بر دریافتهای درونی، تزکیه نفس و تقوا است، همچنان ارزشمند و شاید غیرقابل جایگزین باشد.
حجتالاسلام والمسلمین الهی با اشاره به نقش تاریخی حوزههای علمیه در کنشگری فعال و پیشرو در حل مسائل جامعه، تصریح کرد: امروز این رسالت بر عهده ماست که این کنشگری، فعالیت و پیشرویی را حفظ کنیم.
وی بیان داشت: اگر بر روشهای علمای سلف تاکید نداشته باشیم و از آنها دست برداریم، ممکن است این روشها را در جامعه از دست بدهیم و این مسئله میتواند عواقب ناخوشایندی داشته باشد.
استاد حوزه در ادامه بر لزوم توجه به این نکته تاکید کرد که حوزههای علمیه باید با حفظ جایگاه خود در حل مسائل جامعه، به ارائه راهکارهای عملی و کارآمد بپردازند.
روشهای حل مسئله اصیل حوزوی جایگزینناپذیرند
حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد تاکی هم در این هماندیشی با اشاره به ورود هوش مصنوعی به عرصه علمی و تأثیر آن بر روشهای آموزشی و حل مسئله، گفت: حضور هوش مصنوعی با تسلطی که به روشهای آموزشی و حل مسئله پیدا کرده، شاید ضرورت یادگیری را به چالش کشیده باشد؛ چه ضرورتی دیگر دارد بشر یاد بگیرد؟
وی با تأکید بر اهمیت حفظ روشهای اصیل حل مسئله در حوزههای علمیه، اظهار داشت: با این حال، روش حل مسئله اصیل، سنت حوزههای علمیه را شاید حالا حالاها نکند و اصلا هرگز نکند. این روشی است که در حل مسئله، دریافتهای درونی فقیه، تحذیر نفس و تقوا در آن دخالت میکنند.
استاد حوزه با یادآوری نقش فعال و پیشرو حوزههای علمیه در طول تاریخ در حل مسائل جامعه، تصریح کرد: امروز این رسالت بر عهده ماست که کنشگری، فعالیت و پیشرویی را حفظ کنیم. اگر تاکید بر روشهای علمای سلف نداشته باشیم و از دست بدهیم، این روشها را شاید از دست بدهیم.
ضرورت همراهی اساتید حوزه در طرح حل مسئله
حجتالاسلام والمسلمین فاتح هم در این نشست با اشاره به رویکرد جدید حل مسئله در اسناد حوزه، بر اهمیت خودجوش بودن این طرح و پرهیز از تلقی کردن آن به عنوان یک وظیفه اضافی تأکید کرد.
وی با اشاره به تلاشهای صورت گرفته در بنیادها برای همراهی اساتید، افزود: اساتیدی که با طلاب نخبه ارتباط مستمر و جدی دارند، نقش کلیدی در موفقیت این طرح ایفا میکنند.
حجت الاسلام والمسلمین فاتح بر ضرورت همراهی اساتید و فراگیری و مشارکت گسترده در این طرح تکید کرد.
ادبیات حل مسئله؛ گرهگشا در ساخت هویت کارآمد طلاب
حجتالاسلام والمسلمین امین اسدپور هم با اشاره به اهمیت ادبیات حل مسئله در پیشرفت حوزه علمیه، گفت: این ادبیات میتواند نقطه مشترکی بین سنت علمی و تبلیغی حوزه ایجاد کند و به رونق هویت طلاب و کارآمدی اجتماعی حوزه کمک شایانی نماید.
استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر اهمیت پرداختن به موضوع هویت طلاب و کارآمدی حوزه علمیه، گفت: فرصتی که برای پرداختن به این موضوع در اختیار ما گذاشته شده بسیار ارزشمند است.
وی ادامه داد: «ادبیات حل مسئله» میتواند نقش بسیار مهمی در ساخت هویت طلاب و کارآمدی حوزه علمیه ایفا کند. به این معنا که اگر بخواهیم در حوزه علمیه هم در مسیر دانش و سنت علمی پیشرفت داشته باشیم و هم در عرصه تبلیغ و فرهنگ، یک نقطه مشترک وجود داشته باشد، به نظر میرسد ادبیات حل مسئله، همان نقطه مشترک باشد.
پژوهشگر حوزوی با اشاره به اهمیت نقش طلاب در جامعه، ابراز داشت: قطعا با تقویت این ادبیات، میتوانیم شاکله هویت طلاب، هویت حوزه علمیه و کارآمدی اجتماعی حوزههای علمیه را مجدداً رونق بخشیم .
نیازمند به رسمیت شناختن "پدیده حل مسئله" هستیم
حجتالاسلام والمسلمین انصاریپور هم با اشاره به چالش اصلی در حل مسائل کشور، بر ضرورت به رسمیت شناختن "پدیده حل مسئله" و لوازم آن تاکید کرد.
وی با بیان اینکه طیفی از نیروهای جوان و انقلابی به این نتیجه رسیدهاند که برای اثرگذاری در عرصههای نظام باید وارد هیئت علمی دانشگاهها شوند، افزود: در ابتدا، این گرایش به سمت دانشگاه و کار اندیشکدهها دیده میشد، اما اکنون به طور گستردهای در میان دغدغهمندان در سطح دانشگاهها، این باور شکل گرفته است که کار اندیشکدهای راهگشای حل مسائل بزرگ نیست.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریپور ادامه داد: به نظر من، چالش اصلی ما این است که اساساً پدیده حل مسئله را به رسمیت نمیشناسیم و لوازم به رسمیت شناختن آن را در نظر نگرفتهایم.
وی در ادامه بر لزوم بررسی دقیق و اصولی این موضوع تاکید کرد و افزود: باید در این زمینه فکر و کنکاش کنیم تا راهکارهای موثری برای حل مسائل کشور ارائه دهیم.
حوزه علمیه در خط مقدم تقابل با تهدیدهای دشمن قرار دارد
حجتالاسلام والمسلمین محمدی هم در این نشست، بر اهمیت شناختن نقش پیشتاز حوزه علمیه در مقابله با تهدیدهای دشمنان تأکید کرد.
وی با اشاره به حضور حوزه علمیه در خط مقدم تقابل با تهدیدهای دشمن در تمام عرصهها، افزود: حوزه علمیه در نزاع تمدنی غرب با اسلام، تجربههای ارزشمندی در حل مسائل کسب کرده و توانسته در میدان عمل، مرزبندی و راهبری را به خوبی نشان دهد.
حجتالاسلام والمسلمین محمدی همچنین خواستار بازنگری و بهکارگیری این تجارب در عرصه های آموزش و پژوهش شد.
وی با اشاره به دوره مشروطه و پس از آن، گفت: ما در آن دوران مسائل عینی را به مسائل علمی تبدیل کردیم و این فرصت را داریم تا از تجربیات بهدست آمده در آن دوره، در راستای پیشبرد اهداف حوزه علمیه استفاده کنیم.
تحقق آرمان تمدنسازی نیازمند تحول در نظام آموزشی کشور است
حجتالاسلام والمسلمین آذربایجانی هم در این نشست با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب و آرمان تمدنسازی، بر ضرورت تحول در نظام آموزشی کشور تاکید کرد.
وی با ابراز خرسندی از کارهای انجام شده در حوزه علمیه طی سالهای اخیر، گفت: رهبری معظم انقلاب در بیانیه گام دوم انقلاب قله بلندی را ترسیم فرمودند که همان آرمان تمدنسازی است.
حجتالاسلام والمسلمین آذربایجانی افزود: اگر قرار باشد به حل مسئله بپردازیم، باید روشهای آموزشی متفاوت شود. آموزشی که تفکرمحور نباشد و بر چالشها استوار نباشد، طبیعتاً خروجی حل مسئله نخواهد داشت. همینطور، اگر امتحانات و ارزشیابیها صرفاً یا عمدتاً حافظهمحور باشند، نمیتوانیم انتظار خروجی مناسبی داشته باشیم.
مناسبات حوزه با جامعه و حاکمیت
حجتالاسلام والمسلمین عبداللهی نیز در این نشست با قدردانی از فرصت پیش آمده و تلاشهای صورت گرفته برای تحول در حوزه، بر این نکته تاکید کرد که تحول درونی حوزه، مستلزم اصلاح روابط بیرونی است.
استاد حوزه اظهار کرد: سازوکار تعاملی حوزه با نظام برای حل مسائل جامعه و نظام میتواند در جهتدهی به نظام آموزشی، پژوهشی و پایاننامهها موثر باشد.
وی با اشاره به نقش ستادهای راهبری در پیشرفت حوزه، تصریح کرد: در وضعیت موجود، احساس میکنم ستادهای راهبری میتوانند خط مقدم جریانهای تولید دانش در حوزه باشند.
لزوم استفاده ازز ظرفیت های طلاب شهرستان ها در حل مسئله
حجتالاسلام والمسلمین کریمی هم با اشاره به اهمیت حمایتها و پیگیریهای صورت گرفته در راستای شکلگیری بنیاد شیخ انصاری، بر بهرهگیری از ظرفیت حل مسئله با محوریت این بنیاد برای فعالسازی طلاب شهرستانها تاکید کرد.
وی با اشاره به این که طلاب شهرستانها علاقه و دغدغه نسبت به حل مسائل نظام و جامعه خود دارند، افزود: کارهایی مانند حل مسئله میتواند برای طلاب شهرستانها جذابیت بیشتری داشته باشد، لذا، میتوان از ظرفیت برای رسیدن به بهرههای مختلف استفاده کرد.
طلاب در حل مسائل جامعه نقشآفرینی کنند
حجتالاسلام والمسلمین خزعلی هم در این نشست با اشاره به دغدغه خود مبنی بر استفاده از علم کسبشده در حوزه برای حل مسائل جامعه، اظهار داشت: از دوران طلبگی، دغدغه من این بود که علمی که در حوزه کسب میکنم، برای جامعه مفید باشد و مشکلی از مشکلات آن را برطرف کند.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب بر نقش نخبگان حوزوی در حل مسائل انقلاب اسلامی تاکید دارند و این، اساس نخبگی حوزه است.
وی با اشاره به آثار ارزشمند فقها و اندیشمندان حوزه همچون شهید صدر در زمینه اقتصاد، گفت: این بزرگان با ارائه راهکارهای عملی، در جهت رفع مشکلات اقتصادی جامعه گام برداشتهاند.
گفتنی است، سلسله جلسات ایده پردازی در اجرای پیام مقام معظم رهبری به حوزه های علمیه ویژه گروههای مختلف حوزوی با حضور آیت الله اعرافی از سوی معاونت آموزش حوزه های علمیه برگزار می شود.
انتهای خبر/
نظر شما