"جانشین"؛ تلاشی برای معرفی یک قهرمان واقعی

به گزارش خبرگزاری حوزه، "مهدی شامحمدی"در سال‌های اخیر به عنوان فیلمسازی شناخته می‌شود که به‌تدریج به تجربیات ارزشمندی در تولید فیلم‌های دفاع‌مقدسی به خصوص با محوریت روایت زندگی و مجاهدت سرداران شهیدی همچون مهدی زین‌الدین دست یافته است و این بار در فیلم"جانشین" او روایتگر بخشی از زندگی سردار شهید حسین املاکی بوده است.

ژانر دفاع مقدس نشان داده که با وجود برخی کم‌مهری‌ها و بعضاً بی‌مهری ها، همچنان می‌تواند بستری برای تولید بهترین و تأثیرگذارترین آثار سینمای ایران باشد. در چهل و دومین دوره از جشنواره فیلم فجر نیز این مهم بار دیگر ثابت شده هر چند که شاید تولیدات ارایه شده در این مقطع به قوت و درخشانی سال‌های دهه هفتاد و گاه دهه هشتاد نبوده باشد.

در فیلم جانشین، فیلمساز به سراغ بخش کوچک اما بسیار مهمی از زندگی شخصیتی رفته که گرچه شاید همچون سرداران بزرگی همچون همت، باکری، خرازی و حاج قاسم در بین عوام جامعه معروف و مشهور نباشد اما از او به عنوان مغز متفکر عملیات "نصر۴" یاد می‌شود و استراتژیست‌های جنگی می‌دانند که "حسین املاکی" جانشین لشکر ۱۶ قدس گیلان که بود و چه خدمت بزرگی به پیشبرد اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی در طول جنگ هشت ساله کرد.

شامحمدی، کارگردان فیلم در نشست خبری درباره فضای کلی"جانشین" و شباهت‌های آن به فیلم قبلی اش "مجنون" گفته است: فیلم از نظر ساختاری مشابه مجنون است، اما از نظر تولید و پروداکشن‌ها هم از جهاتی خیلی پر و پیمان‌تر از مجنون است و شاید حجم صحنه‌های جنگی از آن فیلم کمتر باشد، اما در عین حال متنوع‌تر است.

او همچنین درباره اهمیت و ضرورت ساخت فیلم درباره شهدا به ویژه سرداران شهید به نکته دقیق و مهمی اشاره کرد و افزود: "احساس می‌کنم در سینمای کشورمان کمبود قهرمان برای معرفی به نسل جدید داریم. می‌خواهم از محمدحسین مهدویان برای ساخت آثار این چنینی تشکر کنم که ادبیات جدیدی را وارد کرد. در مجنون و این فیلم شما یک قهرمان می‌بینید که واقعیت دارد و همیشه تلاش کرده‌ام در پایان فیلم یک تکه از واقعیت را نشان بدهم تا به مخاطب بگویم این فیلم برآمده از یک قهرمان واقعی است. "

در مسیر عمل به فریضه جهاد تبیین، قطعاً یکی از بهترین شیوه‌ها، تلاش هنرمندانه در راستای روایت حماسه ماندگار رزمندگان و سرداران شهید در دوران پرافتخار دفاع مقدس است و این که برای توده مردم به خصوص نسل جدید به صورت جذاب این روایت در کانون توجه قرار گیرد که به راستی چگونه در معرکه بزرگ دفاع مقدس با اندک امکانات اما با اتکای به قدرت الهی و اهمیت دادن به توانمندی و مدیریت جوانانی از جنس مهدی زین‌الدین‌ها و حسین‌املاکی‌ها توانستیم بر دشمن که جهانی او را حمایت می‌کرد، غلبه کرده و این گونه از سرزمین و شرافت و ارزش‌های خود، مظلومانه اما صبور و مقاوم دفاع نماییم.

نکته پایانی این نوشتار آن هم ناظر به بحث فیلمنامه اثر این‌که آن را "محمد فراهانی" بر پایه ساختار کلاسیک بیوگرافی جنگی نگاشته که شامل بخش‌هایی همچون معرفی قهرمان، تثبیت موقعیت، نمایش توانمندی، عبور از چند مانع بیرونی و رسیدن به نقطه اوج عملیات است، هر چند که به نظر می‌رسد به لحاظ تعلیق و ایجاد فضای دراماتیک، فیلم در بخش‌هایی از ریتم مناسب برای یک اثر سینمایی می اُفتد و شاید لازم باشد که برای اکران عمومی فیلم در سینماها، سازندگان به صورت مجدد، فیلم را تدوین کرده و سکانس‌هایی از آن را حذف نمایند.

سید محمدمهدی موسوی