حجت الاسلام والمسلمین سید حسین فاطمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری با اشاره به فرا رسیدن سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، به تشریح مبانی قرآنی قیام امام خمینی (ره) پرداخت.
اصل اول: لزوم حکومت قانون الهی و رد حکومت طاغوت
استاد حوزه علمیه قم در ابتدای سخنان خود اظهار داشت: برای فهم انگیزههای اصیل و ریشهدار قرآنی قیام امام راحل(ره)، ناگزیریم به سراغ مبانی تفکر سیاسی در قرآن برویم. سنگ بنای این تفکر، مساله حکومت و حاکمیت است.
وی با اشاره به آیات سوره مائده افزود: قرآن کریم در آیات ۴۴، ۴۵ و ۴۷ این سوره، به ترتیب هر کس را که بر طبق آنچه خدا نازل کرده حکم نکند، «کافر»، «ظالم» و «فاسق» میخواند. این صراحت بیان، نشان میدهد که پذیرش هر گونه حاکمیت و قانونی غیر از حاکمیت الهی، از منظر قرآن مردود و نارواست.
استاد فاطمی تصریح کرد: آیه ۴۸ سوره مائده این حکم را به طور خاص متوجه اسلام و قرآن میکند و خطاب به پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ». امام خمینی(ره) با بصیرتی نافذ دریافت که حکومت پهلوی و قوانین بشری حاکم بر جهان، مصداق بارز «حکومت به غیر ما انزل الله» است. بنابراین، انگیزه اصلی قیام ایشان، نه یک اعتراض سیاسی صرف، که انجام یک تکلیف شرعی و قرآنی برای برپایی حکومتی بود که بر اساس احکام نازل شده از سوی خداوند اداره شود.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: امام (ره) با احیای اسلام ناب محمدی (ص) و ارائه تفسیری جامع از دین، این شبهه را که اسلام تنها برای عبادات فردی است، باطل کردند. ایشان تاکید داشتند که فقه اسلامی، یک «تئوری کامل اداره انسان و جامعه از گهواره تا گور» است و بدون حکومت، بخش عظیمی از این احکام اجتماعی و سیاسی اسلام تعطیل میماند. قیام امام، عملی کردن این نظریه در عصر حاضر بود.
اصل دوم: خلافت انسان و ضرورت حکومت صالحان برای اقامه عدل
کارشناس مذهبی به اصل «خلافت الهی انسان» اشاره کرد و گفت: از منظر قرآن، انسان خلیفه خدا در زمین است. آیه ۳۰ سوره بقره به صراحت به این مقام اشاره میکند. اما این خلافت، مسئولیتساز است. وارثان نهایی زمین، بندگان صالح خدا هستند که شرایط این امانت بزرگ را فراهم میکنند.
حجت الاسلام والمسلمین فاطمی ابراز داشت: یکی از لوازم اصلی این خلافت، برپایی حکومتی عادلانه برای آبادانی زمین و اقامه قسط است. قرآن جامعه ایدهآل را «امت واحده» میداند که در آیه ۲۱۳ سوره بقره به آن اشاره شده است. امام خمینی (ره) با درک این وظیفه خطیر، قیام کرد تا با براندازی حکومت ظالم، گامی در جهت تشکیل جامعهای مبتنی بر عدل و توحید بردارد و زمین را برای حکومت جهانی مهدی موعود (عج) آماده سازد.
اصل سوم: ولایت و امامت، ضامن هدایت جامعه
وی در ادامه به مبحث امامت و رهبری در قرآن پرداخت و خاطرنشان کرد: هدایت جمعی انسانها در مسیر تکامل، نیازمند رهبری معصوم یا جانشینان آگاه و عادل اوست. آیاتی چون آیه ۷۳ سوره انبیاء و آیه ۷۱ سوره اسراء بر این اصل تاکید دارند.
استاد حوزه علمیه قم تاکید کرد: در عصر غیبت امام معصوم (ع)، این ولایت و هدایت جامعه بر عهده فقهای عادل و آگاه به زمان قرار گرفته است. نظریه «ولایت فقیه» که قلب تپنده نظام جمهوری اسلامی است، برگرفته از همین اصل قرآنی است. امام خمینی (ره) با احیای این نظریه، نشان داد که اسلام حتی در دوران غیبت نیز برای اداره جامعه برنامه دارد و رابطه زمین و آسمان قطع نشده است.
اصل چهارم: آزادی مسئولانه، آرمان قرآنی در مقابل آزادی لیبرالی
حجت الاسلام والمسلمین فاطمی به تعریف امام(ره) از «آزادی» پرداخت و گفت: امام(ره) مفهومی متعالی و قرآنی از آزادی ارائه دادند که با آزادی بیقید و شرط غربی متفاوت است. آزادی از منظر ایشان، «آزادی توام با مسئولیت» بود. انسان در انتخاب مسیر آزاد است، اما در قبال انتخاب خود در پیشگاه خدا و خلق خدا مسئول است. این نگرش ریشه در آیاتی چون آیه ۱۱ سوره رعد دارد که میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّی یُغَیِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ».
وی افزود: این آزادیِ مسئولیتپذیر، در مقابل آزادیِ ویرانگر لیبرالی قرار میگیرد که هر گونه حد و مرز اخلاقی و دینی را نفی میکند. امام(ره) تشخیص دادند که بشر امروز، در عین رنج بردن از زندگی مادی صرف، خواستار معنویت و آزادی حقیقی است. ایشان با ارائه اسلام ناب، پاسخی به این عطش جهانی دادند.
نتیجه: انقلاب، حرکتی برخاسته از متن قرآن
حجت الاسلام والمسلمین فاطمی تصریح کرد: قیام امام خمینی (ره) را باید یک «جنبش قرآنی» عمیق دانست. ایشان با تکیه بر اصولی چون لزوم حکومت قانون الهی، مسئولیت انسان به عنوان خلیفه خدا، ضرورت رهبری دینی در جامعه و ارائه مفهوم صحیح آزادی، نهضتی را بنیان نهاد که ثمره آن، نظام جمهوری اسلامی است. این نظام، تلاشی برای تحقق عینی فرامین قرآن در عصر حاضر و زمینهسازی برای ظهور منجی موعود(عج) است.
انتهای پیام
نظر شما