پژواک انقلاب؛ طنین «الله‌اکبر» بر بام‌ها

به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، این فریاد شبانه، روایتی زنده از تاریخ، نشانه‌ای از همبستگی ملی و جلوه‌ای از پیوند عمیق ایمان دینی با هویت اجتماعی ایرانیان است.
این سنت که ریشه در روزهای سرنوشت‌ساز انقلاب اسلامی دارد، هر سال در آستانه ۲۲ بهمن تکرار می‌شود؛ گویی مردم با این صدا، پلی میان گذشته و حال می‌زنند و خاطره شب‌هایی را زنده می‌کنند که فریاد ایمان، جایگزین هر سلاحی شده بود.
بازگشت به بهمن ۵۷؛ زمانی که بام‌ها سنگر شدند
در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، فضای شهرها امنیتی و نظامی بود؛ حکومت نظامی، رفت‌وآمدها را محدود کرده بود و هرگونه تجمع خیابانی با برخورد شدید مواجه می‌شد؛ در چنین شرایطی، مردم راهی متفاوت برای اعلام حضور خود یافتند؛ شب‌ها بر بام خانه‌ها رفتند و فریاد الله‌اکبر سر دادند.
این اقدام، نوعی مقاومت مدنی فراگیر بود؛ حرکتی که هر خانه، یک سنگر و هر بام، یک رسانه شد؛ صدای الله‌اکبر از محله‌ای به محله دیگر می‌رفت و شبکه‌ای از امید و ایستادگی می‌ساخت.
به گفته برخی پژوهشگران تاریخ انقلاب، این فریادهای شبانه سه کارکرد مهم داشت؛ اول، شکستن فضای رعب: مردم نشان می‌دادند که ترس بر آنها غلبه نکرده است؛ دوم، اعلام حضور جمعی بدون تجمع فیزیکی: روشی هوشمندانه برای دور زدن محدودیت‌ها و سوم، نمایش هویت دینی نهضت: انقلابی که ریشه در باورهای مذهبی مردم داشت، با ذکر نام خدا معنا می‌یافت.
الله‌اکبر؛ از شعار تا جهان‌بینی

الله‌اکبر؛ خلاصه‌ای از یک جهان‌بینی است؛ این عبارت به معنای خداوند بزرگ‌تر است؛ بزرگ‌تر از قدرت‌های ظاهری، بزرگ‌تر از سلاح‌ها، بزرگ‌تر از حکومت‌های مستبد و بزرگ‌تر از هر مانعی که در برابر اراده ملت قرار گیرد.
در سال ۵۷، مردم با همین باور به خیابان آمدند و در شب‌ها با همین ذکر بر بام‌ها ایستادند؛ پیام روشن بود: قدرت نهایی در دست خداست و هیچ قدرت زمینی، مطلق و همیشگی نیست.
کارشناسان حوزه دین معتقدند تکرار این شعار در شب ۲۱ بهمن، در واقع بازخوانی همان ایمان اولیه است؛ ایمانی که به مردم جرأت داد در برابر ساختاری به ظاهر قدرتمند بایستند.
صدایی که شهر را به یک خانواده تبدیل می‌کند
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این سنت، فراگیری و هم‌زمانی آن است؛ وقتی در یک ساعت مشخص، هزاران نفر از نقاط مختلف شهر فریاد واحدی سر می‌دهند، نوعی حس هم‌سرنوشتی و همبستگی شکل می‌گیرد.
در این لحظه، تفاوت‌های اقتصادی، سنی و اجتماعی کمرنگ می‌شود. همه در یک صدا مشترک می‌شوند؛ جامعه‌شناسان این پدیده را نوعی مناسک جمعی می‌دانند که هویت مشترک را بازتولید می‌کند و احساس تعلق به یک ملت و یک تاریخ را تقویت می‌سازد.
برای نسل‌هایی که انقلاب را ندیده‌اند، این فریاد شبانه نوعی آموزش غیرمستقیم تاریخ است؛ تجربه‌ای حسی که از طریق آن، روایت مقاومت و پیروزی به نسل بعد منتقل می‌شود.
اتکا به قدرتی فراتر از محاسبات مادی
در کنار کارکردهای تاریخی و اجتماعی، الله‌اکبر گفتن بر بام‌ها حامل یک پیام معنوی عمیق یعنی اتکای ملت به قدرت الهی است.
بسیاری از تحلیل‌گران مذهبی بر این باورند که تداوم حیات و ثبات ایران در برابر چالش‌ها، تهدیدها و فشارهای گوناگون در دهه‌های گذشته، بدون عنصر ایمان و توکل قابل توضیح نیست.
در این نگاه، ملت ایران خود را تنها متکی به محاسبات سیاسی یا نظامی نمی‌داند، بلکه باور دارد لطف و نصرت الهی، عامل اصلی عبور از گردنه‌های دشوار بوده است.
فریاد الله‌اکبر در شب ۲۱ بهمن، بازتاب همین باور است که قدرت نهایی از آنِ خداست و ملتی که به او تکیه کند، در سختی‌ها تنها نخواهد ماند.
تجدید میثاق سالانه با یک مسیر تاریخی
امروز، با گذشت دهه‌ها از آن شب‌های پرالتهاب، سر دادن الله‌اکبر، بیش از آنکه یک اقدام اعتراضی باشد، یک آیین یادآور است؛ یادآور روزهایی که مردم با دست خالی اما دلی سرشار از ایمان، سرنوشت خود را تغییر دادند.
این فریاد شبانه، نوعی تجدید میثاق با آرمان‌هایی است که در بطن انقلاب شکل گرفت یعنی استقلال، عزت ملی، دینداری و ایستادگی در برابر سلطه؛ مردمی که امشب بر بام‌ها می‌ایستند، در واقع اعلام می‌کنند که آن مسیر تاریخی را فراموش نکرده‌اند.
صدایی که خاموش نشد
شاید مهم‌ترین ویژگی الله‌اکبرهای شب ۲۱ بهمن، تداوم آن در طول سال‌ها باشد؛ بسیاری از صداها در هیاهوی تاریخ گم می‌شوند، اما این صدا همچنان تکرار می‌شود؛ از نسلی به نسل دیگر؛ این تداوم، برای بسیاری نماد این باور است که ریشه‌های یک ملت وقتی با ایمان گره بخورد، به سادگی از جا کنده نمی‌شود. فریادی که روزی نشانه اعتراض بود، امروز نشانه هویت، حافظه تاریخی و امید به آینده است.