به گزارش خبرگزاری حوزه، استاد میر تقی حسینی گرگانی در کنگره بینالمللی فقه مدیریت و سیاستگذاری در چارچوب آموزههای قرآنی که در موسسه محمدیه برگزار شد، ضمن تقدیر از برگزارکنندگان این کنگره، بر قدمت بحث مدیریت در فقه تأکید کرد و گفت: ماهیت قرآنی این کنگره نشان میدهد که این بحث سابقهای دیرینه دارد و امری نوظهور نیست.
وی با بیان اینکه اصل تشکیل حکومت توسط پیامبران الهی امری جدید نبوده است، افزود: قرآن به صراحت به سیره حکومتی پیامبران اشاره دارد.
استاد حسینی گرگانی به دوره پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) اشاره کرد و گفت: وقتی درب سقیفه باز شد و درب مدینهالعلم بسته شد، دیگر کم کم بحثهای دیگری پیش آمد. بحث تشکیلاتی نبود و مردم سوالات را به صورت فردی از اهل بیت(ع) میپرسیدند.
وی در ادامه به مسئله مشروطیت پرداخت و توضیح داد: تقسیمبندی فقها در آن دوران نه بر اساس مبنای فقهی صحیح، بلکه ناشی از مصداقی بودن بحث و عدم درک صحیح موضوع و برداشتها بوده است، هرچند که در فقه موارد مشابه فراوانی وجود دارد.
این استاد حوزه با طرح تمایز میان حوزههای فقهی خاطرنشان ساخت: افعال مکلفین آیا به فقه فردی ربط دارد؟ خیر. کارهای عبادی انفرادی داریم، کارهای عبادی اجتماعی داریم، کارهای عبادی سیاسی داریم. این مباحث، چنانکه اشاره شد، در زمان محقق حلی نیز مطرح بوده و ریشه در قرآن و روایات اهل بیت(ع) دارد.
وی، آنچه باعث تلقی جدید بودن بحث مدیریت شده را شروط و قیود خاص این حوزه دانست و تصریح کرد: پیامبر حکومت کرده است و شکی در این نیست.
استاد حسینی گرگانی به دوران ۱۳ ساله پیامبر(ص) در مکه اشاره کرد و دلیل عدم صدور دستور عبادی و سیاسی در آن دوره را نیاز پیامبر(ص) به ساختار و عده و عُده برشمرد.
استاد حوزه علمیه قم ضمن تأکید بر موفقیت حکومت اسلامی پس از ۴۷ سال سختی، به تفسیر سوره حمد توسط حضرت امام خمینی(ره) اشاره کرد و گفت: امام خمینی(ره) تبیین کردند که محورهای اساسی انسان، ابعاد وجودی و اخلاقی اوست و فرمودند: انسان را بشناسید تا بتوانید حکومت کنید.
وی به دوران حکومت حضرت علی(ع) پس از درگذشت خلیفه سوم و اقبال عمومی مردم اشاره کرد و بیان داشت: در آن زمان، حضرت علی(ع) با وجود مخالفتها، برای حفظ مصلحت، برخی مسئولین منصوب خلیفه سوم را برای مقطعی پذیرفت.
استاد حسینی گرگانی به نامه پنجم نهجالبلاغه به اشعث بن قیس استناد کرد و توضیح داد: حضرت علی(ع) در عتاب به اشعث، صدارت را امری اعتباری ندانست، بلکه آن را امانت خواند. وقتی به حضرت گفتند اشعث به بیتالمال دستدرازی کرده، حضرت نامه مینویسد که صدارت و جایگاه سیاسی وی را امر اعتباری نمیداند، بلکه امانت میداند و میفرماید تو امانتداری و این مسند نزد تو امانت است.
وی با بیان این که اگر مدیریت امانت باشد، صلاحیتسنجی ضروری است، افزود: باید با اختبار و امتحان و شناخت کافی مدیر تعیین شود و مهارتسنجی و قدرتسنجی فرد باید مورد توجه قرار بگیرد.
استاد حسینی گرگانی به شرایط فقیه جامعالشرایط اشاره کرد و گفت: فقیه جامعالشرایط هم ابعاد فردی و هم سیاسی را دارد و به همین دلیل به او نمایندگی امام عصر(عج) داده شده است. در میان فقها همه یکسان نیستند. شرایط زندگی، فرهنگ، آداب و رسوم در این امر تأثیرگذار است.
وی در جمعبندی تأکید کرد: بر اساس ادله باید مشخص شود چه کسی صلاحیت مدیریت دارد و مطرح ساخت: اختلال نظام و هرج و مرج ممنوع است و این یعنی هر فقیهی توان اداره جامعه را ندارد. فقها امور دینی را رسیدگی میکنند، ولی هر یک توان مدیریت کلان کشور را دارا نیستند.
استاد حسینی گرگانی خاطرنشان کرد: حفظ نظام اسلامی که اولویت اصلی است، منافاتی با رعایت عدالت ندارد، بلکه رعایت عدالت باید در چارچوب حفظ کل نظام صورت پذیرد.
انتهای پیام/
نظر شما