به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، مراسم باشکوهی با عنوان «استقبال از ماه رمضان» در شهر حیدرآباد هند، برگزار شد که در آن جمعی از علما، اندیشمندان، روزنامهنگاران و فعالان فرهنگی حضور یافتند. این نشست، افزون بر جنبههای عبادی و معنوی، بستری برای طرح مباحث فکری، اجتماعی و جهانی جهان اسلام فراهم کرد و بر ضرورت بیداری امت اسلامی، تقویت همبستگی بینمذهبی و حمایت از مسئله فلسطین تأکید شد.
اجتماع رمضان؛ گامی در مسیر بیداری فکری و اجتماعی
این مراسم، فراتر از یک مراسم سنتی، به عنوان رویدادی راهبردی برای ارتقای آگاهی اجتماعی و فکری مسلمانان معرفی گردید. برگزارکنندگان تلاش کردند با طرح چالشهای فکری و فرهنگی عصر حاضر، پاسخی علمی و دینی به جریانهای لادینی و استعماری ارائه دهند و روحیه وحدت و همگرایی میان مذاهب اسلامی را تقویت کنند.
قرآن کریم؛ منشور جهانی هدایت انسان
سخنرانان، قرآن کریم را نه صرفاً یک کتاب مقدس، بلکه «منشور جهانی زندگی» معرفی کردند و بر این نکته تأکید داشتند که هدایت قرآن تنها محدود به مسلمانان نیست، بلکه برای تمامی انسانها و به عنوان «هدیً للناس» نازل شده است.
در این بخش، سید جعفر رضوی پژوهشگر هندی با ارائه مثالی روشنگرانه بیان کرد: همانگونه که هر تولیدکننده برای استفاده صحیح از محصول خود دفترچه راهنما ارائه میکند، خالق هستی نیز برای هدایت انسان و اصلاح مسیر فکری و عملی او، قرآن را به عنوان کاملترین راهنمای زندگی نازل کرده است.
نزول تدریجی قرآن و پیوند عمیق آن با ماه رمضان
در ادامه، به نزول تدریجی قرآن در مدت ۲۳ سال اشاره شد و این فرایند به عنوان شیوهای برای رشد تدریجی آگاهی و تکامل فکری انسان تبیین گردید. سخنرانان یادآور شدند که ارتباط ماه رمضان با قرآن چنان عمیق است که فضیلت این ماه در درجه نخست به سبب نزول قرآن کریم است؛ کتابی که انسان را به عالیترین مرتبه بندگی و کمال معنوی رهنمون میسازد.
تأکید بر تقوا، اخلاص و مواجهه با چالشهای جهانی
در این نشست همچنین بر نقش تقوا، اخلاص در عمل، بیداری امت اسلامی و ضرورت همبستگی در برابر چالشهای جهانی تأکید شد. سخنرانان گفتند که بهرهگیری صحیح از آموزههای قرآنی میتواند راهگشای حل بسیاری از مشکلات اجتماعی و فرهنگی مسلمانان در جهان معاصر باشد.
فلسفه «برکت» و جایگاه والای «تقوا»
در ادامه این نشست، سخنرانان به تبیین ابعاد علمی و معنایی مفهوم «برکت» پرداختند. منور علی اندیشمند هندی در سخنانی با اشاره به ریشه واژه «برکت» در فرهنگ عربی، آن را برگرفته از واژه «بِرکه» دانست؛ به معنای ذخیرهای از آب در دل صحرا که برای مدت طولانی تشنگی را برطرف میسازد. و برکت تنها به افزایش کمّی محدود نمیشود، بلکه مفهومی جامع و چندبعدی است که مجموعهای از مؤلفههای معنوی و عملی را دربر میگیرد. وی شش رکن اساسی برکت را چنین برشمرد:
۱. فراوانی منابع: گسترش امکانات و ظرفیتها در زندگی فردی و اجتماعی.
۲. ثبات: پایداری بر حق و استمرار در مسیر نیکی.
۳. دوام: استمرار فیض معنوی و مادی در طول زمان.
۴. استحکام: استواری در باورها و رفتارهای دینی.
۵. رشد و بالندگی: پیشرفت فکری، اخلاقی و اجتماعی.
۶. خیر و نفعرسانی: سودمندی و اثرگذاری اعمال در زندگی فرد و جامعه.
بر اساس این دیدگاه، برکت حقیقتی است که زندگی انسان را از سطح کمّیت به عمق کیفیت و معنا ارتقا میدهد.
تقوا و مرتبه عالی «ورع»
در بخش دیگری از این نشست، مرتضی نقوی مبلغ هندی با تبیین مفهوم تقوا، بر جایگاه «ورع» بهعنوان مرتبهای والاتر از تقوای معمول تأکید کرد. و توضیح داد که تقوای عمومی به معنای پرهیز از گناه است، اما ورع مرتبهای عمیقتر است که در آن حتی اندیشه گناه نیز در دل انسان راه نمییابد. این حالت نشاندهنده اوج پاکی روح و خودکنترلی اخلاقی است.
سخنرانان همچنین با اشاره به پژوهشهای علمی معاصر، به آثار مثبت روزهداری بر سلامت جسم اشاره کردند و آن را نشانهای از جامعیت احکام اسلامی دانستند؛ احکامی که هم سلامت روح و هم سلامت جسم انسان را تضمین میکند.
اخلاص در عمل؛ تمایز میان «صدقه» و «هدیه»
در ادامه، مفتی معراجالدین ابرار با انتقاد از گسترش پدیده ریا و نمایش در فعالیتهای خیریه، به تفاوت ظریف میان «صدقه» و «هدیه» پرداخت. و تأکید کرد که صدقه عملی است که تنها برای رضای الهی انجام میشود و آشکار کردن هویت دریافتکنندگان آن، میتواند نوعی خدشه به کرامت انسانی محسوب شود.
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به برخی رفتارهای نادرست در توزیع کمکهای معیشتی در ماه رمضان، انتشار تصاویر و نمایش این اقدامات در شبکههای اجتماعی را نشانهای از ریاکاری دانست و بر ضرورت حفظ عزت نیازمندان تأکید کرد. در این راستا، به سیره حضرت فاطمه زهرا(س) اشاره شد که پیش از کمک به نیازمندان، هدیه را معطر میکردند؛ زیرا باور داشتند که این کمک پیش از رسیدن به دست نیازمند، در پیشگاه الهی پذیرفته میشود.
سخنرانان تأکید کردند که اصل قرآنی «انفاق پنهانی» و عمل به آموزه «دست راست بدهد و دست چپ آگاه نشود»، میتواند پایههای یک جامعه اسلامی مبتنی بر کرامت انسانی، اخلاص و همدلی را استحکام بخشد.
فریاد حق در برابر استعمار جهانی
در بخش پایانی این اجتماع، مباحث سیاسی و چالشهای جهانی جهان اسلام مورد توجه قرار گرفت. سید جعفر حسین، سردبیر نشریه «صدای حسینی»، با اشاره به مواد ۲۵ و ۲۶ قانون اساسی هند، آزادی دینی را حق بنیادین همه شهروندان دانست و بر ضرورت پاسداری از این حق تأکید کرد. و در سخنانی صریح درباره موضوع سرود «وندِه ماترم» اظهار داشت که مسلمانان «محبت به میهن» را بخشی از ایمان خود میدانند، اما «پرستش وطن» را با اصل توحید ناسازگار میشمارند؛ زیرا عبادت در نگاه اسلامی تنها شایسته ذات الهی است.
وی در ادامه تصریح کرد که وفاداری به میهن و مشارکت در پیشرفت کشور، نهتنها با آموزههای دینی تعارضی ندارد، بلکه میتواند در چارچوب ارزشهای اسلامی، جلوهای از مسئولیتپذیری اجتماعی و اخلاقی به شمار آید.
توجه به بحرانهای جهانی و حمایت از فلسطین
در ادامه، سید باقر حسین، تحلیلگر شبکه فور تیوی، با اشاره به تحولات حساس خاورمیانه، به وضعیت دشوار مردم فلسطین، فشارهای سیاسی و اقتصادی بر کشورهای منطقه و چالشهای ناشی از سلطهطلبی جهانی پرداخت. و تأکید کرد که ماه رمضان تنها زمان عبادت فردی نیست، بلکه فرصتی برای احیای روحیه حقطلبی و مسئولیتپذیری جمعی است.
سخنرانان در این بخش بر ضرورت کنار گذاشتن اختلافات فرعی میان مسلمانان و شکلگیری وحدتی فراگیر برای حمایت از مظلومان، بهویژه مردم فلسطین، تأکید کردند و همبستگی امت اسلامی را شرط اساسی مقابله با بحرانهای جهانی دانستند.
توصیههای عملی برای ماه رمضان
در پایان برنامه، حاضران به بررسی راهکارهای عملی برای بهرهگیری بهتر از ماه مبارک رمضان پرداختند. از مسلمانان خواسته شد تا از فرصت سه دهه این ماه ـ دهه رحمت، دهه مغفرت و دهه رهایی از آتش ـ بیشترین بهره معنوی را ببرند و بر چهار عمل اساسی مداومت داشته باشند:
۱. ذکر و تکرار کلمه طیبه
۲. استغفار و طلب آمرزش
۳. درخواست بهشت از درگاه الهی
۴. پناه بردن به خداوند از عذاب جهنم
این اجتماع با دعایی معنوی و تأثیرگذار به پایان رسید که در آن برای عزت و سربلندی امت اسلامی، آزادی سرزمینهای اشغالی بهویژه فلسطین و تعجیل در فرج امام زمان(عج) دعا شد.
برگزارکنندگان این نشست را چراغی راهنما برای جامعه مسلمانان حیدرآباد هند دانستند؛ رویدادی که میتواند آنان را از سطح ظاهری عبادات فراتر برده و به سوی بیداری فکری، همبستگی اجتماعی و مسئولیتپذیری جهانی رهنمون سازد.
نظر شما