طلوع بندگی | شاکر بودن، خط مقدم مبارزه معنوی با شیطان است؟

به گزارش خبرگزاری حوزه، ماه مبارک رمضان فرصتی بی‌نظیر برای مناجات و نزدیک شدن به درگاه حضرت حق است. در این ماه نورانی، پرونده ویژه «طلوع بندگی» همراه با بخش‌هایی از دعاهای امام سجاد علیه‌السلام در صحیفه سجادیه با بیان حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید عبدالرزاق پیردهقان، کارشناس صحیفه سجادیه، میهمان سفره‌های افطار شما فرهیختگان خواهد بود.

بسم الله الرحمن الرحیم؛ در محضر دعای چهل و چهارم صحیفه سجادیه بودیم. امام سجاد علیه‌السلام در اولین جمله فرمودند:

«الحمدلله الَّذِی هَدَانَا لِحَمْدِهِ.»

ایشان برای خود ورود به ماه مبارک رمضان حمد کردند و سپاس خدا را به‌جا آوردند، به جهت هدایت خداوند که ما را به حمد خود هدایت فرموده است. حمد بر حمد لازمه‌ی شکرگزاری است. جناب سعدی می‌فرماید: «هر نفسی که فرو رود، ممد حیات است و چون برآید، مفرح ذات؛ پس در هر نفس، شکری واجب است و بر هر شکری، شکر دیگر.»

در ادامه می‌گویند: «از دست و زبان که برآید که شکر او را به‌جا بیاوریم.» یعنی انسان باید هم اهل حمد باشد و هم بر حمد و شکر خود باز اهل شکر باشد.

پس از این حمد، امام سجاد چنین می‌فرمایند:

«وَ جَعَلَنَا مِنْ أَهْلِهِ لِنَکونَ لِإِحْسَانِهِ مِنَ الشَّاکرِینَ»

به این معنا که: «خدایا، حمد تو را سپاس می‌گویم که ما را از اهل شکر قرار دادی.» اینکه انسان اهل شکر باشد، روشن است. امام سجاد علیه السلام کسی را اهل شکر می‌داند که دائماً شکر خدا را به‌جا می‌آورد، نه کسی که تنها یک بار برای برخی از نعمت‌ها شکر می‌کند.

انسان گاهی نعمت‌های عظیم را می‌بیند، اما به عادت بر آن‌ها شکر نمی‌کند. چنین کسی، هنوز در صف شاکران قرار نمی‌گیرد. امام سجاد علیه‌السلام می‌فرمایند: کسی که اهل شکر است، در صف شاکران قرار دارد و باید حمد او کثرت داشته باشد. همان‌طور که در دعای اول صحیفه آمده است: «حَمْداً لَا مُنْتَهَی لِحَدِّهِ، وَ لَا حِسَابَ لِعَدَدِهِ، وَ لَا مَبْلَغَ لِغَایتِهِ، وَ لَا انْقِطَاعَ لِأَمَدِهِ.»

چرا انسان باید حمد خدا را به‌جا آورد؟ امام سجاد علیه‌السلام می‌فرمایند: «حمد را به‌جا بیاورد تا جزو اهل حمد شود و برای احسان خدا در صف شاکران قرار بگیرد.»

وقتی انسان برای نعمت‌ها و احسان‌هایی که خداوند به او کرده است شکرگزاری کند، ثمره‌های مهمی دارد:

۱. انسان در مسیر بندگی خدا قرار می‌گیرد و جزو عبادت‌کنندگان می‌شود.

۲. انسان خلاف مسیر شیطان حرکت می‌کند؛ زیرا شیطان خداوند را عبادت نکرد و بنده‌ای که اهل شکر است، در مسیر خلاف شیطان حرکت می‌کند.

۳. کمر شیطان شکسته می‌شود.

دلیل اینکه شکرگزار، کمر شیطان را می‌شکند، در قرآن آمده است: «وَلَقَدْ مَکَّنَّاکُمْ فِی الْأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَکُمْ فِیهَا مَعَایِشَ ۗ قَلِیلًا مَا تَشْکُرُونَ»؛ و شما را در زمین جای دادیم، و در آن برای شما وسایل و ابزارزندگی قرار دادیم، ولی بسیار اندک و کم، سپاس می گزارید. (سوره اعراف، آیه ۱۰).

شیطان احساس می‌کند اگر گروهی شکرگزار نباشند، می‌تواند آن‌ها را گمراه کند.

همچنین خداوند می‌فرماید: «ثُمَّ لَآتِیَنَّهُمْ مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَیْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَائِلِهِمْ ۖ وَلَا تَجِدُ أَکْثَرَهُمْ شَاکِرِینَ».

سپس از پیش رو و پشت سر و از طرف راست و از جانب چپشان بر آنان می تازم و [تا جایی آنان را دچار وسوسه و اغواگری می کنم که] بیشترشان را سپاس گزار نخواهی یافت؛ یعنی شیطان از چپ، راست، روبرو و پشت سر به انسان حمله می‌کند تا او اهل شکر نباشد.

اگر انسان اهل حمد خداوند شود، سه ثمره مهم دارد:

• در حیطه عبادت الهی قرار می‌گیرد،

• جزو عبادت‌کنندگان خداست،

• کمر شیطان را می‌شکند و در مسیر خلاف شیطان حرکت می‌کند.

این نوع حرکت و لطف الهی که به واسطه شکر خداوند نصیب انسان می‌شود، از الطاف عظیم خداوند است. امام سجاد علیه‌السلام در بسیاری از دعاهای خود، از جمله این دعا، به طور جدی به این معنا می‌پردازند و ما را به مسیر شکرگزاری سوق می‌دهند.

ان‌شاءالله که ما نیز جزو شاکران درگاه الهی باشیم.