جمعه ۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۳
حضرت خدیجه کبری (س) اسوه صبر و دریچه رحمت الهی است

حوزه / حجت الاسلام ابراهیم سیفی به تبیین جایگاه بی‌نظیر حضرت خدیجه کبری (س)، به عنوان مادر ائمه اطهار (ع) و همچنین آموزه‌های نبوی (ص) درباره صبر در مصائب و اهمیت فرزندآوری و تربیت صحیح کودکان پرداخت.

حجت الاسلام ابراهیم سیفی، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به فرا رسیدن سالروز ارتحال حضرت خدیجه کبری (س) اظهار داشت: یکی از مهمترین الطافی که خدای متعال به خانم حضرت خدیجه (س) عطا کرده، آن است که ایشان مادر ائمه اطهار (ع) بوده است. چه شوکتی و چه عظمتی که این خانم نه تنها مادر حضرت صدیقه طاهره (س) بودند، بلکه مادر ائمه طاهرین (ع) نیز می‌باشند. این افتخار بی‌بدیل، جایگاه ایشان را در تاریخ اسلام و در نزد اهل‌بیت (ع) به اوج می‌رساند. ریشه پاکی و عصمت از دامان پربرکت ایشان نشأت گرفته، که نشان‌دهنده عمق فضیلت‌ها و کمالات این بانوی بزرگ است. ایشان با تربیت دختری چون فاطمه زهرا (س)، نوری را به جهان اسلام هدیه دادند که تا ابدیت درخشید و نسل پاک ائمه اطهار (ع) از دامان این بانوی مکرمه سرچشمه گرفت.

وی افزود: در روایتی نبوی (ص) می خوانیم: «أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ عَنْ عَمْرُو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) عَلَی خَدِیجَةَ حِینَ مَاتَ الْقَاسِمُ ابْنُهَا وَ هِیَ تَبْکِی فَقَالَ لَهَا مَا یُبْکِیکِ فَقَالَتْ دَرَّتْ دُرَیْرَةٌ فَبَکَیْتُ فَقَالَ یَا خَدِیجَةُ أَ مَا تَرْضَیْنَ إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ أَنْ تَجِی‌ءَ إِلَی بَابِ الْجَنَّةِ وَ هُوَ قَائِمٌ فَیَأْخُذَ بِیَدِکِ فَیُدْخِلَکِ الْجَنَّةَ وَ یُنْزِلَکِ أَفْضَلَهَا وَ ذَلِکِ لِکُلِّ مُؤْمِنٍ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَحْکَمُ وَ أَکْرَمُ أَنْ یَسْلُبَ الْمُؤْمِنَ ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ ثُمَّ یُعَذِّبَهُ بَعْدَهَا أَبَداً؛ روزی رسول خدا (ص) بر بانو خدیجه (س) وارد شدند، در ایامی که فرزندشان قاسم از دنیا رفته بود و این بانوی گرامی گریه می‌کردند؛ حضرت (ص) به ایشان فرمود: علت گریه تو چیست؟ ام‌ّ المؤمنین عرضه داشتند: شیر از سینه‌ام سرازیر شد و مرا به گریه انداخت؛ (گویا داغ از دست دادن نوزاد برایشان تازه شد و گریه می‌کردند.) حضرت به ایشان فرمود: آیا دوست نداری روز قیامت نزدیک در بهشت بیایی و ببینی که او ایستاده، دست تو را بگیرد و به بهشت ببرد و بهترین جای بهشت را به تو بدهد.» این حدیث، عمق محبت و دلسوزی پیامبر (ص) نسبت به همسر گرامیشان و همچنین وعده الهی به صابران در مصیبت را به تصویر می‌کشد. داغ فرزند، از سخت‌ترین مصائب است و این حدیث، تسلی‌بخش دل‌های داغدار است که می‌دانند خداوند متعال، جایگزینی بهتر و پاداشی عظیم برای صبرشان در نظر گرفته است.

کارشناس دینی به نکته‌ای مهم از این روایت اشاره کرد و بر آن تأکید نمود که حضرت رسول‌الله (ص) اشاره داشتند، این امر اختصاص به امّ ‌المؤمنین حضرت خدیجه (س) ندارد و موهبتی است که خدای متعال به همه مؤمنین لطف می‌کند و قاعده‌ای کلی است که خدای متعال به برکت ایمان و باور قلبی که در دل مؤمن است، به آنها عطا می‌کند. چه اینکه در فقره پایانی این روایت می‌بینیم که حضرت (ص) می‌فرماید: «خداوند بسیار بزرگوارتر از آن است که میوه قلب یک مؤمن را بگیرد، و بعد مؤمن را در عذاب جاودانه قرار بدهد.» این کلام، نویدی بزرگ برای تمامی مؤمنانی است که در زندگی خود با فقدان عزیزان یا سختی‌های دیگر مواجه می‌شوند. خداوند متعال که خود خالق و رازق است، هرگز بنده مؤمن خود را بی‌اجر نمی‌گذارد و هر سختی و مصیبتی را با خیری بزرگتر جبران می‌کند.

وی افزود: از این روایت معلوم می‌شود که خدای متعال در هر مصیبتی حکمتی و جایگزینی قرار داده است؛ لذا در روایت داریم که اگر مؤمن می‌دانست که در این سختی‌ها و گرفتاری‌ها چقدر خیر و لطف عطا می‌گردد، دوست می‌داشت که با چاقو بدنش ریز ریز بشود. این جمله، عمق باور به حکمت الهی و پاداش عظیم اخروی را نشان می‌دهد. سختی‌های دنیا، برای مؤمنان نه تنها بلا نیست، بلکه فرصتی برای رشد، تعالی و کسب درجات بالاتر در نزد خداوند است. این دیدگاه، به مؤمن قدرت و توانایی می‌دهد تا با صبر و توکل، در برابر تمامی مشکلات زندگی ایستادگی کند.

حجت الاسلام سیفی ابراز داشت: در روایت داریم که هر سختی که به مؤمن می‌رسد، برای او خیر است. لذا معلوم می‌شود که این سختی‌ها و بلاها و مریضی‌ها و فقر مالی، برای مؤمن خیر محض است. این نگاه، کاملاً متفاوت از نگاه مادی‌گرایانه به دنیاست. در حالی که دنیاپرستان از سختی‌ها گریزانند، مؤمنان واقعی می‌دانند که این مشکلات، نردبان ترقی روح و وسیله‌ای برای پاک شدن از گناهان و تقرب به درگاه الهی است. این روایات، به انسان آرامش عمیقی می‌بخشد و او را در برابر حوادث روزگار، مقاوم می‌سازد.

وی با اشاره به روایتی از امام صادق (ع) اظهار داشت: «وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ سَعْدَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (ع) إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَلْتَفِتُ- یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِلَی فُقَرَاءِ الْمُؤْمِنِینَ شَبِیهاً بِالْمُعْتَذِرِ إِلَیْهِمْ فَیَقُولُ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی مَا أَفْقَرْتُکُمْ فِی الدُّنْیَا مِنْ هَوَانٍ بِکُمْ عَلَیَّ وَ لَتَرَوُنَّ مَا أَصْنَعُ بِکُمُ الْیَوْمَ فَمَنْ زَوَّدَ أَحَداً مِنْکُمْ فِی دَارِ الدُّنْیَا مَعْرُوفاً فَخُذُوا بِیَدِهِ فَأَدْخِلُوهُ الْجَنَّةَ قَالَ فَیَقُولُ رَجُلٌ مِنْهُمْ یَا رَبِّ إِنَّ أَهْلَ الدُّنْیَا تَنَافَسُوا فِی دُنْیَاهُمْ فَنَکَحُوا النِّسَاءَ وَ لَبِسُوا الثِّیَابَ اللَّیِّنَةَ وَ أَکَلُوا الطَّعَامَ وَ سَکَنُوا الدُّورَ وَ رَکِبُوا الْمَشْهُورَ مِنَ الدَّوَابِّ فَأَعْطِنِی مِثْلَ مَا أَعْطَیْتَهُمْ فَیَقُولُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَکَ وَ لِکُلِّ عَبْدٍ مِنْکُمْ مِثْلُ مَا أَعْطَیْتُ أَهْلَ الدُّنْیَا مُنْذُ کَانَتِ الدُّنْیَا إِلَی أَنِ انْقَضَتِ الدُّنْیَا سَبْعُونَ ضِعْفاً؛ روز قیامت خدای متعال به نیازمندان امت پیغمبر به گونه‌ای به آنها نیاز می‌کند که گویی از آنها عذرخواهی می‌کند و خدای متعال به آنها می‌فرماید: به عزت و جلالم قسم که من در دنیا شما را فقیر نکردم به علت اینکه شما در نزد من بی‌مقدار بودید و امروز می‌خواهم جبران کنم. هر کس که در دنیا به شما خوبی و لطفی کرده دستش را بگیرید و وارد بهشت کنید. یکی از آنها می‌گوید ای پروردگار من! خیلی به اهل دنیا خوش می‌گذشت، ازدواج می‌کردند، لباس‌های نرم و می‌پوشیدند و غذا می‌خوردند و خانه‌های آنچنانی داشتند و مرکب‌های رهوار سوار می‌شدند؛ الآن هم مثل آنچه به آنها عطا فرموده بودی، به ما هم عطا کن! خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید امکاناتی که اکنون به شما می‌دهم، به آن اندازه‌ای است که هفتاد برابر آنچه که به اهل دنیا تا زمان پایان دنیا داده بودم.» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج‌2، ص: 262) این روایت، تصویری شگفت‌انگیز از عدالت و رحمت الهی را به نمایش می‌گذارد و به فقرا و محرومان، نوید پاداشی بی‌نظیر در آخرت را می‌دهد.

مبلّغ آملی بر اساس این روایت خاطر نشان کرد: خدای متعال به هر یک از فقرا هفتاد برابر نعمت‌هایی که اهل دنیا از اول دنیا تا آخر دنیا پیدا کردند، عطا می‌کند. این فضل و کرم الهی، نشان می‌دهد که سختی‌های دنیا، هرگز از ارزش مؤمن نمی‌کاهد و بلکه او را برای دریافت پاداش‌های عظیم‌تر آماده می‌سازد. این وعده الهی، تسلی‌بخش دل تمامی کسانی است که در دنیا با محرومیت و سختی دست و پنجه نرم می‌کنند و به آنها امید به آینده‌ای روشن و پر از نعمت در آخرت می‌دهد.

وی خاطر نشان کرد: اینها بر اساس مصلحت‌ها و آزمایش‌هایی بوده است که در این دنیا تحقق یافته است. خداوند متعال هرگز بی‌دلیل کسی را دچار سختی نمی‌کند، بلکه تمامی این امتحانات، برای سنجش ایمان، تقویت روح و ارتقاء درجات معنوی مؤمنان است. این نگاه، به انسان کمک می‌کند تا حوادث و وقایع زندگی را با دیدی عمیق‌تر و توکل بیشتر به خداوند متعال بنگرد.

حجت الاسلام سیفی ادامه داد: خدا حکیم‌تر و بزرگوارتر از آن است که میوه قلب مؤمنی را بگیرد و بعد مؤمن را در عذاب جاودانه قرار بدهد و این نکته امیدوار کننده‌ای است برای همه کسانی که داغ عزیزی دیده‌اند و به صبرشان کمک می‌رساند. این فرمایش، بار دیگر بر رحمت واسعه الهی تأکید می‌کند و به انسان اطمینان می‌دهد که هر مصیبتی، با حکمتی همراه است و پاداشی در پی دارد. این دیدگاه، به افراد داغدار، آرامش روحی و معنوی می‌بخشد و آنها را در مسیر صبر و رضا یاری می‌کند.

وی افزود: بر اساس این روایت، گریه برای میت و عزیزان هیچ اشکالی ندارد، چه اینکه حضرت خدیجه کبری (س) گریه می‌کردند و رسول خدا (ص) مانع آن نشدند و تنها اشاره داشتند که خدای متعال جبران می‌کند. این امر، نشان‌دهنده جواز ابراز احساسات انسانی در مواجهه با غم و اندوه است و بر خلاف برخی تصورات، گریه کردن نشانه ضعف ایمان نیست، بلکه بخشی طبیعی از واکنش انسان به فقدان عزیزان است. پیامبر (ص) با دلسوزی و مهربانی، به حضرت خدیجه (س) تسلی دادند و این خود الگویی برای برخورد با افراد داغدار است.

کارشناس دینی با اشاره به اهمیت فرزندآوری در اسلام، تصریح کرد: نکته دیگری که این استاد حوزه‌های علمیه بر اساس این روایت به آن اشاره کرد، تشویق شدن والدین به فرزندآوری است تا بر تعداد کسانی که بگویند: «لا اله الا الله، محمد رسول الله و علی ولی الله» زیاد بشود و به این ترتیب قلب پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله و سلم شاد بشود و در استقرار دین اسلام قدمی برداشته شود. فرزند صالح، سرمایه‌ای عظیم برای جامعه اسلامی است و هر فرزندی که با تربیت صحیح، در مسیر اهل‌بیت (ع) قرار گیرد، نه تنها برای والدین خود، بلکه برای کل امت اسلامی، خیر و برکت به ارمغان می‌آورد.

وی خاطر نشان کرد: یکی از مهمترین الطافی که خدای متعال به خانم حضرت خدیجه سلام‌الله علیها عطا کرده است، آن است که ایشان مادر ائمه علیهم‌السلام بوده است؛ چه شوکتی و چه عظمتی که این خانم نه تنها مادر حضرت صدیقه طاهره سلام‌الله علیها بودند که مادر ائمه طاهرین سلام‌الله علیهم اجمعین نیز می‌باشند. این افتخار، نه تنها برای حضرت خدیجه (س) بلکه برای تمام زنان مسلمان، الگویی بی‌نظیر از نقش مادری در تربیت نسل پاک و هدایتگر است.

حجت الاسلام سیفی خاطر نشان کرد: مادر تأثیر به ‌سزایی در تربیت فرزندان دارد. والدین می‌توانند میوه‌های خوبی به جامعه تحویل بدهند. نقش مادر در شکل‌گیری شخصیت فرزندان، نقشی بی‌بدیل و حیاتی است. تربیت صحیح فرزندان، نه تنها آینده فردی آنها را تضمین می‌کند، بلکه به ساختن جامعه‌ای سالم و پویا نیز کمک شایانی می‌کند.

وی افزود: پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «ان الولد الصالح ریحانة من ریاحین الجنة» فرزند خوب و پاک گلی از گل‌های بهشت است. این حدیث، نشان‌دهنده ارزش والای فرزند صالح در نگاه اسلام است. فرزند صالح، نه تنها در دنیا مایه چشم‌روشنی و آرامش والدین است، بلکه در آخرت نیز شفیع آنها خواهد بود و حسنات و خیرات او، به والدینش نیز می‌رسد.

کارشناس دینی ابراز داشت: یکی از دعاهایی که وارد شده تا در ماه رمضان از خداوند متعال طلب کنیم، درخواست رزق از پروردگار عالم است که یکی از مصادیق رزق، فرزند صالح است. رزق تنها به معنای مال و ثروت نیست، بلکه شامل هر نعمتی است که خداوند به انسان عطا می‌کند و فرزند صالح، از بهترین و پایدارترین رزق‌های الهی است.

وی در این زمینه به روایتی از آقا امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع) اشاره کرده که حضرت (ع) می‌فرماید: از خداوند فرزندان خوش‌چهره و خوش‌قامت نخواستم، بلکه از خداوند متعال فرزندان مطیع و خداترس خواستم تا به آنها چشمم روشن بشود. «بَیَانُ التَّنْزِیلِ، لِابْنِ شَهْرَآشُوبَ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام قَالَ: مَا سَأَلْتُ رَبِّی أَوْلَاداً نَضِرَ الْوَجْهِ وَ لَا سَأَلْتُهُ وَلَداً حَسَنَ الْقَامَةِ وَ لَکِنْ سَأَلْتُ رَبِّی أَوْلَاداً مُطِیعِینَ لِلَّهِ وَجِلِینَ مِنْهُ حَتَّی إِذَا نَظَرْتُ إِلَیْهِ وَ هُوَ مُطِیعٌ لِلَّهِ قَرَّتْ عَیْنِی.» (بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‌101، ص: 98). این روایت، الگویی بی‌نظیر برای والدین است که چگونه باید از خداوند فرزند طلب کنند و چه ویژگی‌هایی را در فرزندان خود مهم بدانند. زیبایی ظاهری گذراست، اما ایمان و اطاعت از خداوند، سعادت دنیا و آخرت را به ارمغان می‌آورد.

وی افزود: می‌بینیم که اهل‌بیت (ع) این‌گونه به ما شیعیان می‌آموزند که چه دعایی کنیم و چگونه فرزندانی را از خداوند متعال تقاضا بداریم. این آموزه‌ها، راهنمایی‌های عملی و ارزشمندی برای والدین در مسیر تربیت فرزندان صالح و موفق است.

شیوه رفتاری با فرزندان

حجت الاسلام سیفی به شیوه‌های رفتاری با فرزندان پرداخت؛ وی در این زمینه به روایتی از پیامبر اسلام (ص) اشاره کرد که در اصول کافی بیان گردیده است؛ حضرت می‌فرماید: «أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَجَلِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) أَحِبُّوا الصِّبْیَانَ وَ ارْحَمُوهُمْ وَ إِذَا وَعَدْتُمُوهُمْ شَیْئاً فَفُوا لَهُمْ فَإِنَّهُمْ لَا یَدْرُونَ إِلَّا أَنَّکُمْ تَرْزُقُونَهُمْ.» این حدیث، سه اصل مهم در تربیت کودک را بیان می‌کند: محبت، رحمت و وفای به عهد. کودکان به محبت و مهربانی نیاز دارند و وفای به عهد با آنها، باعث تقویت اعتماد به نفس و شکل‌گیری شخصیت صادق در آنها می‌شود.

وی افزود: پیغمبر خدا (ص) از کسی شنید که می‌گوید: «من تا به حالا فرزندم را بوسه نزدم»، حضرت فرمود: «در نزد من او از اهل آتش است»؛ «عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُنْدَارَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ یُوسُفَ الْأَزْدِیِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی النَّبِیِّ ص فَقَالَ مَا قَبَّلْتُ صَبِیّاً قَطُّ فَلَمَّا وَلَّی قَالَ رَسُولُ اللَّهِ هَذَا رَجُلٌ عِنْدِی أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ.» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج‌6، ص: 50). این روایت، اهمیت فوق‌العاده ابراز محبت فیزیکی به کودکان را نشان می‌دهد. بوسیدن و در آغوش گرفتن فرزندان، نیاز عاطفی آنها را برطرف می‌کند و به آنها احساس امنیت و دوست داشته شدن می‌دهد.

وی خاطر نشان کرد: محبت کردن به فرزندان مورد علاقه پیامبر بوده است، تا آنجا که خداوند متعال بنده خودش را می‌آمرزد به علت شدت علاقه‌ای که به فرزندش داشته است؛ اینها شیوه‌های رفتاری است که پدر و مادر باید نسبت به فرزندانشان داشته باشند. این آموزه‌ها، فراتر از یک توصیه اخلاقی، یک دستورالعمل جامع برای ساختن خانواده‌ای سالم و فرزندانی باایمان و صالح است. با الگوبرداری از سیره اهل‌بیت (ع) در تربیت فرزند، می‌توانیم نسلی را پرورش دهیم که هم در دنیا و هم در آخرت، مایه افتخار و سعادت باشند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha