به گزارش خبرگزاری حوزه، ماه مبارک رمضان فرصتی بینظیر برای مناجات و نزدیک شدن به درگاه حضرت حق است. در این ماه نورانی، پرونده ویژه «طلوع بندگی» همراه با بخشهایی از دعاهای امام سجاد علیهالسلام در صحیفه سجادیه با بیان حجتالاسلاموالمسلمین سید عبدالرزاق پیردهقان، کارشناس صحیفه سجادیه، میهمان سفرههای افطار شما فرهیختگان خواهد بود.
بسماللهالرحمنالرحیم؛ خدا را شاکریم که در محضر صحیفهی سجادیه امام سجاد علیهالسلام هستیم و از فرمایشات آن حضرت بهره میبریم تا انشاءالله در این سال، ماه مبارک رمضان متفاوتی داشته باشیم.
عرض کردیم امام سجاد علیهالسلام در فراز ششم صحیفهی سجادیه چنین میفرمایند:
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَلْهِمْنَا مَعْرِفَةَ فَضْلِهِ وَ إِجْلَالَ حُرْمَتِهِ»
خدایا! معرفت و شناختِ برتری این ماه و بزرگداشتِ حرمت آن را به من الهام فرما.
گفتیم معنای «الهام» چیست و اینکه در ادامهی دعا حضرت میفرمایند:
«وَ التَّحَفُّظَ مِمَّا حَظَرْتَ فِیهِ، وَ أَعِنَّا عَلَی صِیامِهِ بِکفِّ الْجَوَارِحِ عَنْ مَعَاصِیک، وَ اسْتِعْمَالِهَا فِیهِ بِمَا یرْضِیک،حَتَّی لَا نُصْغِی بِأَسْمَاعِنَا إِلَی لَغْوٍ»
یعنی: خدایا، مرا نگهدار که از آنچه مرا از آن نهی کردهای خود را محفوظ دارم؛ و یاریام ده تا در روزهداری، نهتنها از خوردن و آشامیدن که تو منع فرمودهای بپرهیزم، بلکه اعضای بدنم را نیز از معصیتهای تو حفظ کنم و آنها را در مسیر رضای تو بهکار گیرم.
حضرت در ادامه، بخشبخش به اعضا و جوارح انسان اشاره میکنند و مهمترین آنها را نام میبرند تا تذکر دهند که انسان باید مراقب باشد این اعضا از چه چیزهایی باید محفوظ بمانند.
امام سجاد علیهالسلام میفرماید:
«خدایا، در ماه مبارک رمضان، به واسطهی روزه، نهتنها از خوردن و آشامیدن، بلکه از هر آنچه مرا از رضای تو دور میکند دوری جویم، آنچنان که حتی گوشهایم از شنیدن لغو بازداشته شوند.»
کسی که در مقام روزهداری قرار گرفته و به خاطر فرمان الهی از حلال خدا یعنی خوردن و آشامیدن پرهیز کرده است، طبیعتاً میتواند از امور برتر نیز بگذرد و در برابر حرامها و حتی امور بیهوده مقاومت کند.
حضرت میفرمایند: خدایا، مرا به جایی برسان که از لغو نیز اعراض کنم.
یعنی اموری که نه خیر دنیا در آن است و نه خیر آخرت.
امام سجاد علیهالسلام از خدا میخواهد که حتی لغو را هم نشنود، زیرا شنیدن لغو مقدمهی افتادن در گناه است.
در قرآن کریم، در آغازِ سورهی مبارکهی «مؤمنون» آمده است:
«قَد أفلَحَ المُؤمِنون، الّذین هُم فی صلاتِهِم خاشِعون، و الّذین هُم عنِ اللّغوِ مُعرِضون.»
یعنی: «مؤمنان رستگارند؛ آنان که در نمازهایشان خشوع دارند و از لغو روی میگردانند.»
حضرت آیتالله بهجت رحمهالله علیه میفرمودند:
«اگر اعراض از لغو در انسان پیدا شود، خشوع در نماز نیز حاصل میگردد؛ و اگر خشوع در نماز آمد، کار تمام است؛ یعنی انسان به صلاح و نجات رسیده است.»
امام سجاد علیهالسلام در ادامهی دعا میفرمایند: «وَ لَا نُسْرِعَ بِأَبْصَارِنَا إِلَی لَهْوٍ»؛ یعنی: خدایا، چشمهایم را از نگریستن به لهو بازدار.
اما سوال این است که اما در بین جوارح از گوش شروع می کنند؟
شاید دلیل این امر این باشد که امام علیه السلام از گوش شروع کردند که چون گوش از اعضایی است که شنیدن های آن برخی از موارد غیر ارادی است.
لهو به معنای هر چیزی است که انسان را از حقیقت بازمیدارد؛ مانند سرگرم شدنهای بیثمر، چه در فضای مجازی، چه در تماشای فیلمها و سریالهایی که غالباً ثمرهای برای انسان ندارند. چه بسا انسان در ماه مبارک رمضان، گمان میکند برای رفع خستگی چنین چیزهایی را میبیند، اما در واقع، ساعتها از عمرش را میگیرد و فرصت تقرب به خدا را از او سلب میکند.
سپس امام میفرمایند: «حَتَّی لَا نَبْسُطَ أَیدِینَا إِلَی مَحْظُورٍ،»
خدایا، دستانمان را به سوی حرام دراز نکنیم و
«و لا نُخطُوَ بأقدامِنا إلی المحجور»
و قدمهایمان را به سوی آنچه تو منع فرمودهای حرکت ندهیم.
در اینجا امام سجاد علیهالسلام در واقع تمام مملکت وجودی انسان را سامان میدهند؛ همانگونه که حضرت امام خمینی رحمهالله علیه در کتاب چهل حدیث اشاره کردهاند که اعضا و جوارح انسان در مسیر بندگی باید هماهنگ شوند.
امام در ادامه میفرمایند:
«وَ حَتَّی لَا تَعِی بُطُونُنَا إِلَّا مَا أَحْلَلْتَ،»
خدایا، درون و شکم ما جز از آنچه تو حلال قرار دادهای، پر نشود.
و نیز: «ولا تنطق ألسنتُنا إلاّ بما مثّلتَ»
یعنی خدایا، زبانهای ما جز در آنچه تو به گفتنش امر کردهای، باز نشود.
و نیز میفرمایند:
«وَ لَا نَتَکلَّفَ إِلَّا مَا یدْنِی مِنْ ثَوَابِک»
خدایا، کاری نکنیم مگر آنکه ما را به پاداش تو نزدیک کند. نکوشیم و خود را به رنج نیندازیم در کارهایی که ثمرهای در مسیر بندگی ندارند.
گاه انسان تا نیمههای شب بیدار میماند، اما مشغول اموری است که ثمری در تقرب الیالله ندارد؛ مانند وقتگذرانیهای بیهدف در بازیها یا فضای مجازی. این بیداریها شاید پرزحمت باشند، اما هیچ ثوابی در پی ندارند.
در پایان، امام سجاد علیهالسلام میفرمایند:
«وَ لَا نَتَکلَّفَ إِلَّا مَا یدْنِی مِنْ ثَوَابِک، وَ لَا نَتَعَاطَی إِلَّا الَّذِی یقِی مِنْ عِقَابِک،»
یعنی و جز در کاری که به ثواب تو نزدیک میکند به کوشش برنخیزیم، و جز آنچه از عقوبتت نگاه دارد فرا نگیریم.
خدایا، ما را در کاری وارد مکن مگر آنکه آن کار ما را از کیفر تو بازدارد.
بدیهی است که در این شبها، تلاوت قرآن، ذکر، سجدهی شکر، خواندن دعاهای صحیفهی سجادیه و اقامهی نماز از جمله اموری هستند که این مسیر را برای انسان هموار میکنند.
امام در پایان میفرمایند خدایا، در این ماه، همهی اعضا و وجود من در مسیر بندگی تو باشد؛ انشاءالله چنین باشیم.
نظر شما