به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام و المسلمین سیدعلی اصغر علوی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی امروز دوشنبه ۱۲ اردیبهشت ماه در نشست علمی «بعثت مردم خوانش فقهی - سیاسی» که در سالن کوثر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، به تشریح مفهوم "امنیت مردمی یا مردمپایه" در جنگ تحمیلی سوم پرداخت و بیان داشت: از دیدگاه قرآن کریم، اعطای امنیت به عنوان یک نعمت الهی مورد تاکید قرار گرفته است. خداوند در سوره مبارکه قریش میفرماید که همان کسی که آنها را از گرسنگی غذا داد و از بیم، امنیتشان بخشید.
وی با اشاره به اینکه تکیه بر مردم از هنرهای برجسته امام راحل (ره) بوده است، تصریح کرد: حضور گسترده و اثرگذار مردم در دفاع از کشور، مقابله با بحرانها و همچنین در انتخابات، مدیون اندیشه و عمل امام خمینی (ره) است. ایشان با به صحنه آوردن مردم، تأثیرگذاری آنان را در سرنوشت کشور افزایش دادند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در ادامه به مفهوم "امنیت مردمپایه" که در جنگ رمضان تجلی پیدا کرد، اشاره کرد و آن را در تقابل با پارادایم دولتمحور امنیت دانست و گفت: امنیت مردمپایه مفهومی است که کانون امنیت را از دولت به مردم منتقل میکند.
وی، همبستگی ملی و انسجام اجتماعی را اساسیترین مولفه امنیت مردمپایه عنوان کرد و گفت: جامعهای که اعضای آن به یکدیگر اعتماد دارند و خود را بخشی از یک کل واحد میدانند، علیرغم اختلافات احتمالی مذهبی یا قبیلهای، با تأکید بر هویت ایرانی، فرهنگ و تمدن مشترک، قادر به برقراری امنیت پایدار است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، به شعارهای ایجابی مردم در تجمعات اخیر اشاره کرد که نماد مقاومت و ایستادگی در برابر ظالم و استکبار ستیزی بود و در مقابل، شعارهای "هیهات منا الذله" را نشاندهنده بیزاری مردم از ذلت و تسلیمناپذیری آنان در برابر دشمن دانست.
حجت الاسلام علوی برای تقویت همبستگی ملی دو راهکار را مورد عنایت قرار داد و گفت: اول، اخذ و برجستهسازی اشتراکات ملی مانند نماد پرچم و شعارهای مشترک؛ دوم، دوری از اختلافات و پرهیز از دستهبندیهای سیاسی و جناحی و در شرایط کنونی، مردم از سلایق مختلف سیاسی تحت عنوان "ایرانی انقلابی" به صحنه آمدهاند و حتی این وحدت در میان مسئولین با سلیقههای سیاسی متفاوت نیز مشاهده شده که با انتشار توییتهای یکدیگر، بر همبستگی ملی تأکید کردهاند. این وحدت و امنیت مردمپایه، قدرت چانهزنی کشور را در عرصه بینالمللی افزایش میدهد.
وی با استناد به کلمات "قائد شهید" و امام راحل (ره)، اتحاد را امری مقدس دانست و هرگونه قلم، سخن یا اقدامی که موجب اختلاف و دودستگی در جبهه اسلام شود را نامقدس خواند و از همگان خواست از آن اجتناب کنند.
استاد حوزه و دانشگاه، به اهمیت همبستگی ملی، بسیج مردمی و احساس مسئولیت اجتماعی در تأمین امنیت کشور در شبهای حساس و حضور در میدانها پرداخت و تاکید کرد: این مولفهها نقش اساسی در امنیت مردمی و حفظ انسجام اجتماعی دارند و نمونههای عینی از این منظر در جریان تجمعات و فعالیتهای اخیر دیده میشود.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به بیانات مرحوم علامه کاشف الغطا، که بنیان اسلام بر دو کلمه توحید و وحدت استوار است، تصریح کرد: وحدت در حقیقت، مقولهای است امنیتساز که ارتباط مستقیم با اتحاد مسلمین و مردم دارد و در فرهنگ اسلامی، و بهویژه در فقه سیاسی، چنین وحدتی پایهای برای امنیت و سلامت اجتماعی است.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: در دورههای مختلف، نظریههای متعددی درباره وحدت و انسجام ملی در فقه شیعه وجود دارد، از جمله روایاتی که بر وجوب دفاع و دفع ضرر تأکید دارند. در فقه، دفاع از سرزمین و سلامت مردم شرط ندارد، بلکه تنها توانایی و قدرت، شرط حفظ امنیت است.
وی در بخش دیگری از سخنانش به نقش مردم در شبهای اخیر اشاره کرد و گفت: بسیج عمومی در این شبها، شاخصی عینی از امنیت مردمی است. نمونه آن، حضور مردم در مقابل تهدیدهای دشمن مانند حمله به زیرساختها، نیروگاهها و پلها است که نشان میدهد مردم ظرفیت ایجاد امنیت خود و کشور را دارند.
حجت الاسلام علوی افزود: اعتماد به نقش مردمی در بسیج عمومی و حضور فعال در پویشهایی مانند "جان فدا" که بیش از سی میلیون نفر در آن ثبتنام کردهاند، نشاندهنده اهمیت و اثرگذاری این مشارکت است. این اقدامات مورد توجه جهانیان قرار گرفته و بازتاب مناسبی در رسانههای خارجی داشته است.
وی با استناد به مستندات فقه سیاسی، بر اهمیت روایاتی مانند وجوب دفاع، قاعدهی دفع ضرر و ادله وجوب امر به معروف و نهی از منکر تأکید کرد و گفت: مردم نقش فعال و مسئولانهای در تامین امنیت دارند و این نقش، مبتنی بر احساس مسئولیت مدنی و نظارت همگانی است.
حجت الاسلام علوی اظهار داشت: در دورههایی که دشمنان دست به عملیات روانی و شایعهسازی میزنند، حضور و آگاهیبخشی نخبگان و مردم سبب میشود تا امنیت روانی حفظ شده و فتنهگریهای دشمن نقش بر آب شود.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، افزود: روایتهای تاریخی و سیره پیغمبر اسلام در جنگهای متعددی نشان میدهد که اطلاعرسانی، شفافسازی و هوشیاری عمومی چه نقش مهمی در جهت تثبیت امنیت ملی دارد.
حجت الاسلام علوی بر ضرورت تبیین و عملیاتی کردن قاعده لاضرر و دیگر اصول فقهی در فضای اجتماعی تأکید کرد و گفت: مردم باید احساس مسئولیت مدنی و نظارت همگانی داشته باشند و این مهم، پشتوانهای قوی برای امنیت پایدار کشور است.
نظر شما