جمعه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۲۲:۲۱
هزینه‌ها و برکات دفاع مقدس در قرآن؛ از سختی‌های میدان نبرد تا آشکار شدن منافقان

حوزه/ استاد جامعه الزهرا(س) گفت: هرچند جنگ با خسارت‌ها و سختی‌های فراوان همراه است، اما قرآن آن را یکی از میدان‌های رشد جامعه اسلامی می‌داند؛ میدانی که در آن علاوه بر آزمون ایمان مؤمنان، صفوف حق و باطل نیز آشکار می‌شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حوریه سادات حسینی در موکب رسانه‌ای «امت مبعوث» وابسته به مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه در قم با اشاره به آیات قرآن کریم به بررسی هزینه‌ها و برکات جنگ از منظر قرآن پرداخت و گفت: قرآن کریم در آیات مختلفی به موضوع جنگ پرداخته و علاوه بر بیان سختی‌ها و هزینه‌های آن، به آثار و برکات اجتماعی، معنوی و تربیتی این پدیده نیز اشاره کرده است.

وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به حضور گسترده مردم در میدان گفت: بی‌تردید حفظ این جبهه و استمرار مقاومت، زمینه‌ساز پیروزی خواهد بود و همان‌گونه که شهیدان وعده داده‌اند، پیروزی در نهایت نصیب ملت‌های مقاوم خواهد شد.

* جنگ در قرآن؛ واقعیتی ناگزیر در مسیر جامعه

استاد جامعه الزهرا(س) با اشاره به آیه ۲۱۶ سوره بقره گفت: خداوند در این آیه می‌فرماید: «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ کُرْهٌ لَکُمْ»، یعنی جنگ بر شما مقرر شده در حالی که آن را ناخوشایند می‌دانید. این آیه به روشنی نشان می‌دهد که جنگ در سرنوشت جوامع انسانی، به‌ویژه جامعه‌ای که در برابر ظلم و سلطه ایستادگی می‌کند، امری گریزناپذیر است.

وی افزود: قرآن در همین آیه به یک واقعیت روان‌شناختی نیز اشاره می‌کند و آن اینکه انسان‌ها به طور طبیعی از جنگ گریزان هستند. دلیل این مسئله نیز روشن است؛ زیرا جنگ با خسارت‌ها و هزینه‌های فراوانی همراه است. هنگامی که جامعه‌ای وارد جنگ می‌شود، ممکن است بخشی از سرمایه‌های انسانی خود را از دست بدهد، زیرساخت‌ها آسیب ببینند و فشارهای اقتصادی و اجتماعی بر مردم وارد شود.

حسینی ادامه داد: با وجود همه این دشواری‌ها، قرآن جنگ را گاه به عنوان مسیری برای هدایت و رشد جامعه مطرح می‌کند. به بیان دیگر، هرچند جنگ سخت و ناخوشایند است، اما می‌تواند تحولات بزرگی در جامعه ایجاد کند؛ تحولاتی که شاید در شرایط عادی هرگز رخ ندهند.

* آزمایش‌های سخت؛ سنت الهی در مسیر پیروزی

وی در ادامه با اشاره به آیه ۲۱۴ سوره بقره اظهار کرد: قرآن کریم در این آیه به مؤمنان یادآور می‌شود که «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا یَأْتِکُمْ مَثَلُ الَّذِینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِکُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّی یَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَی نَصْرُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِیبٌ» تصور نکنند بدون مواجهه با سختی‌ها و آزمایش‌ها به پیروزی یا نعمت‌های الهی دست خواهند یافت. خداوند در این آیه می‌فرماید که پیش از شما نیز امت‌های گذشته با سختی‌ها، فشارها و خسارت‌های سنگین روبه‌رو شدند.

استاد جامعه الزهرا(س) توضیح داد: قرآن از واژه‌هایی مانند «بأساء» و «ضرّاء» استفاده می‌کند که نشان‌دهنده سختی‌های شدید، خسارت‌ها و فشارهایی است که در چنین شرایطی بر جامعه وارد می‌شود. حتی در ادامه آیه اشاره می‌شود که این سختی‌ها گاهی آن‌قدر شدید می‌شود که جامعه دچار تزلزل و اضطراب می‌گردد.

وی گفت: قرآن در این شرایط تصویری از شدت فشارها ارائه می‌دهد؛ تا جایی که حتی مؤمنان از شدت سختی‌ها می‌پرسند: «مَتَی نَصْرُ اللّهِ؟»؛ یعنی یاری خداوند چه زمانی فرا خواهد رسید؟

حسینی افزود: پاسخ قرآن به این پرسش بسیار امیدبخش است؛ «أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِیبٌ». یعنی درست در لحظه‌ای که فشارها به اوج خود می‌رسد و انسان گمان می‌کند دیگر توان ادامه دادن ندارد، نصرت الهی فرا می‌رسد.

* نقش انفاق در میدان جنگ

استاد جامعه الزهرا (س) در ادامه سخنان خود با اشاره به آیه ۲۱۵ سوره بقره گفت: در میان آیات مربوط به جنگ، قرآن ناگهان به مسئله «انفاق» اشاره می‌کند و می‌فرماید: «یسْأَلُونَکَ مَاذَا یُنفِقُونَ…». این مسئله نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین هزینه‌های جنگ، انفاق و فداکاری در راه خداست.

وی توضیح داد: در نگاه رایج، انفاق اغلب به کمک مالی یا صدقه دادن محدود می‌شود، اما در ادبیات قرآنی مفهوم انفاق بسیار گسترده‌تر است. انفاق به معنای کاستن از دارایی‌ها و امکانات شخصی برای پر کردن خلأهای جامعه است.

حسینی تأکید کرد: این انفاق می‌تواند اشکال گوناگونی داشته باشد؛ از مال و دارایی گرفته تا زمان، توانایی، تخصص و حتی جان انسان. قرآن نیز در آیه ۹۲ سوره آل عمران تصریح می‌کند: «لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّی تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ»، یعنی انسان‌ها تا زمانی که از آنچه دوست دارند در راه خدا انفاق نکنند، به مقام نیکی و رستگاری دست نمی‌یابند.

وی با بیان اینکه گاه انسان چیزی را که بیش از هر چیز دوست دارد در راه خدا می‌دهد، افزود: برخی افراد از مال خود می‌گذرند، برخی از وقت و آسایش خود و برخی نیز عزیزترین دارایی خود یعنی جان را در راه خدا تقدیم می‌کنند.

* ضرورت آمادگی دفاعی

استاد جامعه الزهرا (س) در بخش دیگری از سخنان خود به آیه ۶۰ سوره انفال اشاره کرد و گفت: خداوند در این آیه مؤمنان را به آمادگی کامل در برابر دشمنان فرا می‌خواند و می‌فرماید: «وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ».

وی افزود: مفهوم «قُوَّةٍ» در این آیه محدود به ابزار خاصی نیست، بلکه هر آنچه که موجب قدرت و بازدارندگی در برابر دشمن می‌شود را شامل می‌شود. در زمان‌های گذشته این آمادگی می‌توانست به معنای تجهیز اسب‌ها و امکانات نظامی آن دوران باشد و در عصر حاضر نیز به معنای بهره‌گیری از فناوری‌ها و تجهیزات دفاعی پیشرفته است.

حسینی خاطرنشان کرد: هدف از این آمادگی آن است که دشمنان جرئت تعرض به جامعه اسلامی را پیدا نکنند و نوعی بازدارندگی در برابر تهدیدها ایجاد شود.

* جنگ؛ میدان آشکار شدن منافقان

وی در ادامه گفت: یکی از مهم‌ترین آثار جنگ در جامعه اسلامی، آشکار شدن چهره منافقان است. در شرایط عادی ممکن است برخی افراد با ظاهری همراه با جامعه اسلامی زندگی کنند، اما در شرایط دشوار مانند جنگ، مواضع واقعی آنان آشکار می‌شود.

استاد جامعه الزهرا (س) با اشاره به آیات مختلف سوره توبه اظهار کرد: قرآن گروه‌هایی را معرفی می‌کند که در شرایط جنگی تلاش می‌کنند با بزرگ‌نمایی مشکلات و خسارت‌ها، روحیه مردم را تضعیف کنند و جامعه را دچار تردید و ناامیدی سازند.

وی ادامه داد: قرآن در این آیات به افرادی اشاره می‌کند که هزینه‌های جنگ را بهانه‌ای برای ایجاد نارضایتی در جامعه قرار می‌دهند و حتی گاه خود را طلبکار از جامعه اسلامی معرفی می‌کنند، در حالی که هدف اصلی آنان بهره‌برداری از شرایط و ایجاد شکاف در جامعه است.

* بزرگ‌نمایی هزینه‌ها؛ یکی از روش‌های جریان نفاق

حسینی با اشاره به مضمون سوره منافقون گفت: در این سوره به گروهی اشاره می‌شود که تلاش می‌کنند با ایجاد فشار روانی و اقتصادی، جامعه مؤمنان را دچار تردید کنند و انسجام اجتماعی را از بین ببرند.

وی افزود: این افراد تلاش می‌کنند هزینه‌های جنگ را بزرگ‌نمایی کنند و با ایجاد نگرانی‌های اقتصادی یا اجتماعی، مردم را نسبت به مسیر مقاومت بدبین سازند. در حالی که قرآن کریم تأکید می‌کند چنین رفتارهایی بخشی از جریان نفاق در جامعه است.

* وعده‌های الهی فراتر از محاسبات مادی

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به آیه «وَلِلَّهِ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» گفت: قرآن کریم یادآور می‌شود که منابع و خزائن جهان در اختیار خداوند است و پیروزی و گشایش تنها به محاسبات مادی محدود نمی‌شود.

وی تصریح کرد: منافقان تصور می‌کنند که همه چیز صرفاً بر اساس محاسبات مادی پیش می‌رود، در حالی که قرآن تأکید دارد نصرت الهی می‌تواند از مسیرهایی تحقق یابد که حتی در محاسبات انسانی قابل پیش‌بینی نیست.

* جنگ به مثابه آزمون بزرگ اجتماعی

حسینی در ادامه تأکید کرد: قرآن کریم جنگ را صرفاً یک درگیری نظامی نمی‌داند، بلکه آن را یک آزمون بزرگ اجتماعی و ایمانی معرفی می‌کند؛ آزمونی که در آن میزان ایمان، فداکاری و پایبندی افراد به ارزش‌ها آشکار می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: هرچند جنگ با سختی‌ها، خسارت‌ها و فشارهای فراوان همراه است، اما در نگاه قرآن می‌تواند زمینه‌ساز رشد جامعه، تقویت روحیه ایثار و فداکاری و آشکار شدن صفوف حق و باطل باشد؛ امری که در نهایت زمینه تحقق نصرت الهی را فراهم می‌کند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha