به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا زیبایینژاد در موکب رسانهای «امت مبعوث» وابسته به مرکز رسانه و فضای مجازی حوزههای علمیه در قم به تحلیل جایگاه و نقش زنان در تحولات اجتماعی و سیاسی پرداخت و با اشاره به تجربه تاریخی شیعه در مواجهه با بحرانها، اظهار کرد: یکی از ویژگیهای برجسته مکتب تشیع، توانایی تبدیل تهدیدها به فرصتهای تاریخی است؛ مسیری که در طول تاریخ بارها تکرار شده و در بسیاری از این مقاطع، زنان نقشی تعیینکننده ایفا کردهاند.
وی با اشاره به نمونههای تاریخی در صدر اسلام افزود: در تاریخ تشیع، شخصیتهایی مانند حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت زینب(س) نمونههای برجستهای از زنانی هستند که توانستند در شرایط دشوار، مسیر تحولات اجتماعی و دینی را تغییر دهند. خطبهها و روشنگریهای حضرت زهرا(س) در دفاع از ولایت و همچنین نقش بیبدیل حضرت زینب(س) در روایت و تبیین حادثه عاشورا، نمونهای از تبدیل یک تهدید بزرگ به فرصتی برای گسترش پیام اسلام بود.
* پذیرش ولایت الهی همان پذیرش ربوبیت الهی است
مدیر پژوهشکده زن و خانواده با اشاره به استمرار این رویکرد در تاریخ تشیع بیان کرد: پس از حادثه عاشورا نیز ائمه اطهار(ع) با مدیریت شرایط دشوار اجتماعی، مسیر تازهای برای جامعه شیعی گشودند؛ بهگونهای که در دوره امام باقر(ع)، جریان شیعه از وضعیت غربت و فشار سیاسی به جایگاه مرجعیت علمی در جهان اسلام رسید.
وی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه «ولایت الهی» یکی از بنیادیترین مفاهیم در اندیشه شیعی است، تأکید کرد: در نگاه شیعه، ولایت الهی محور اصلی نظام ارزشی محسوب میشود و میتوان آن را ارزشِ ارزشها دانست. پذیرش ولایت الهی در واقع همان پذیرش ربوبیت الهی و پیوند انسان با مسیر هدایت است؛ مسیری که همچون ریسمانی مستحکم، انسان را به مقصد نهایی متصل میکند، حتی اگر در این راه با دشواریها و چالشهای فراوانی روبهرو شود.
* نقش پررنگ زنان در صحنه های اجتماعی
حجتالاسلام والمسلمین زیبایینژاد با اشاره به تحولات اجتماعی سالهای اخیر و حضور زنان در صحنههای اجتماعی گفت: بررسی ترکیب جمعیتی برخی از تجمعها و حرکتهای اجتماعی نشان میدهد که زنان سهم قابل توجهی در این حضور دارند؛ بهگونهای که در برخی موارد، حدود ۷۰ درصد جمعیت حاضر را بانوان تشکیل میدهند و مردان نیز در بسیاری از موارد تحت تأثیر یا همراهی همسران خود در این حرکتها شرکت میکنند.
وی افزود: نکته قابل توجه این است که در میان این جمعیت، افراد با سلیقهها و سبکهای مختلف حضور دارند و حتی زنانی که از نظر ظاهری با الگوهای مرسوم فاصله دارند، با شور و هیجان در این فضاها حضور پیدا میکنند و نمادها و شعارهای دینی را همراهی میکنند. این موضوع نشان میدهد که برخی از نمادهای هویتی جامعه فراتر از مرزبندیهای ظاهری عمل میکنند.
* پرچم ایران اسلامی نمادی از ایمان است
مدیر پژوهشکده زن و خانواده با اشاره به نمادهای هویتی در این حضور اجتماعی تصریح کرد: پرچم جمهوری اسلامی در چنین فضاهایی صرفاً یک نماد ملی تلقی نمیشود، بلکه بسیاری از افراد آن را نمادی از ایمان و پیوند با اهلبیت(ع) میدانند؛ نمادی که میتواند افراد با گرایشهای مختلف را در یک فضای مشترک گرد هم آورد.
حجتالاسلام والمسلمین زیبایینژاد در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگیهایی اشاره کرد که میتواند زنان را به عامل تحولات اجتماعی تبدیل کند و ادامه داد: نخستین مؤلفه شخصیت و کرامت زن است؛ هنگامی که زن از شخصیت و کرامت برخوردار باشد، میتواند همانند الگوهای برجسته تاریخ اسلام با قدرت در عرصههای اجتماعی حضور پیدا کند.
وی دومین عامل را «میدان کنش» دانست و گفت: زنان برای ایفای نقش اجتماعی نیازمند فضایی هستند که بتوانند در آن ایدهها، توانمندیها و ظرفیتهای خود را بروز دهند.
* لزوم بسترسازی برای فعالیت اجتماعی زنان
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به برخی کاستیها در این زمینه تأکید کرد: فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیت اجتماعی زنان میتواند ظرفیتهای قابل توجهی را در جامعه فعال کند.
مدیر پژوهشکده زن و خانواده، سومین مؤلفه مهم در این زمینه را «جهتگیری و هدایت» عنوان کرد و گفت: اگر زن از شخصیت و میدان کنش برخوردار باشد، اما جهت حرکت او در چارچوب ارزشهای الهی قرار نگیرد، ممکن است این ظرفیت اجتماعی به سمت مسیرهای نادرست هدایت شود.
* حضور اجتماعی بانوان موجب پیوند میان نسلهاست
حجتالاسلام والمسلمین زیبایینژاد در ادامه به یکی دیگر از آثار حضور اجتماعی زنان اشاره کرد و گفت: یکی از پیامدهای مهم حضور خانوادگی زنان در فضاهای اجتماعی، ایجاد پیوند میان نسلهاست. در برخی تجمعها، خانوادهها همراه با فرزندان خود حضور پیدا میکنند و فضایی شاد و صمیمی در محیطهای عمومی شکل میگیرد.
وی افزود: در چنین فضاهایی کودکان با خاطرهای مثبت از مشارکت اجتماعی و آرمانهای جمعی روبهرو میشوند. این تجربهها میتواند به انتقال مفاهیم هویتی و ارزشی به نسل جدید کمک کند و فاصلهای را که برخی جامعهشناسان از آن به عنوان «شکاف نسلی» یاد میکنند، کاهش دهد.
* جامعه باید از ظرفیت زنان در تحولات اجتماعی بهره ببرد
مدیر پژوهشکده زن و خانواده در ادامه با بیان اینکه جامعه باید از ظرفیت زنان در تحولات اجتماعی بهره ببرد، تأکید کرد: برای تحقق این هدف، سه مسئله باید مورد توجه قرار گیرد: نخست حفظ و تقویت شخصیت و کرامت زنان، دوم فراهم کردن میدان مناسب برای کنش اجتماعی آنان و سوم جلوگیری از ایجاد سردرگمی در ارزشها و نمادهای هویتی جامعه.
وی خاطرنشان کرد: اگر این سه اصل مورد توجه قرار گیرد، زنان میتوانند همچنان به عنوان یکی از مهمترین نیروهای تحولآفرین در جامعه ایفای نقش کنند و در کنار سایر اقشار، در شکلگیری آینده فرهنگی و اجتماعی کشور سهمی تعیینکننده داشته باشند.
انتهای پیام
نظر شما