به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، امروز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشتماه، در آیین افتتاحیه طرح ملی شهید سعید کاظمی آشتیانی و آغاز دوره مقدماتی توانمندسازی اساتید جوان دانشگاه، ویژه اعضای هیئت علمی جوان دانشگاههای منتخب کشور، که در سالن همایش شهید سلیمانی مجتمع شهدای سلامت مشهد و با حضور جمعی از اساتید جوان دانشگاه فردوسی برگزار شد، با تبیین جایگاه تربیتی استاد در نظام آموزش عالی، بر ضرورت ایفای نقش فعال استادان در هدایت فکری، فرهنگی و اجتماعی دانشجویان تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت فرصت حضور استاد در برابر دانشجو اظهار داشت: آنچه از استاد در ذهن دانشجو باقی میماند، صرفاً محتوای علمی و آموزشی نیست، بلکه نوع نگاه، منش، سبک زندگی، مسئولیتپذیری و رفتار استاد است که در شخصیت دانشجو اثر ماندگار بر جای میگذارد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها افزود: ممکن است دانشجو سالها بعد بسیاری از جزئیات دروس تخصصی را فراموش کند، اما نوع مواجهه استاد با زندگی، اخلاق حرفهای، ادب، دلسوزی و نورانیتی که در رفتار او وجود داشته است، در ذهن و روح دانشجو ماندگار خواهد بود.
کلاس درس تنها محل انتقال دانش تخصصی نیست
حجتالاسلام والمسلمین رستمی با بیان اینکه کلاس درس تنها محل انتقال مفاهیم علمی و تخصصی نیست، تصریح کرد: استاد دانشگاه در برابر دانشجو صرفاً نقش معلم علمی را ندارد، بلکه بخشی از شخصیت، هویت و آینده دانشجو نیز در فضای دانشگاه و در تعامل با استاد شکل میگیرد.
وی ادامه داد: اگر استاد احساس کند زمانی که دانشجو در کلاس او حضور دارد، یک فرصت الهی و امانتی ارزشمند در اختیارش قرار گرفته است، نوع رفتار، گفتار و حتی نحوه تدریس او متفاوت خواهد شد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها خاطرنشان کرد: روزی از استاد سؤال خواهد شد که در قبال دانشجویی که ساعتها در اختیار او قرار گرفته، چه مسئولیتی انجام داده و چه نقشی در رشد علمی، اخلاقی و انسانی او ایفا کرده است.
وی با اشاره به فضای معنوی شهر مشهد و مجاورت دانشگاهیان با حرم مطهر رضوی گفت: اساتیدی که در جوار بارگاه امام رضا(ع) زندگی و فعالیت علمی میکنند، مسئولیتی سنگینتر دارند و باید از این فرصت برای اثرگذاری عمیقتر بر فضای علمی و تربیتی دانشگاه بهره بگیرند.
نگاه معنوی به علم و آموزش، عامل اثرگذاری استاد است
حجتالاسلام والمسلمین رستمی در ادامه با اشاره به خاطرهای از دکتر مرتضی بهاروند، دانشمند برجسته حوزه سلولهای بنیادی کشور، اظهار داشت: وی در یکی از نشستهای علمی مرتبط با جایزه مصطفی(ص) عنوان کرده بود که استاد راهنمای حقیقی او امام رضا(ع) است و همین نگاه معنوی، در نوع فعالیت علمی و مسئولیتپذیری انسان اثر میگذارد.
وی افزود: اگر استاد دانشگاه خود را در محضر اهلبیت(ع) و در برابر خداوند مسئول بداند، فضای ارتباط او با دانشجو تغییر خواهد کرد و آموزش از یک فعالیت صرفاً اداری و شغلی، به یک مسئولیت تمدنی و انسانی تبدیل میشود.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با بیان اینکه استاد میتواند مسیر زندگی یک دانشجو را تغییر دهد، تصریح کرد: گاهی یک جمله، یک رفتار یا یک نوع مواجهه استاد با دانشجو، آینده فرد را متحول میکند و به همین دلیل جایگاه استاد، جایگاهی کمنظیر و اثرگذار است.
وی با اشاره به تغییرات اجتماعی و فرهنگی نسل جوان گفت: بخشی از ساختارهای سنتی تربیتی در جامعه تضعیف شده و بسیاری از جوانان امروز، برخلاف نسلهای گذشته، فرصت کافی برای یادگیری مهارتهای زندگی، تعامل اجتماعی، مسئولیتپذیری و مدیریت روابط انسانی را پیدا نکردهاند.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی ادامه داد: در گذشته خانواده، مسجد، مدرسه، محله و ارتباطات اجتماعی نقش مهمی در تربیت نسل جوان داشتند، اما امروز بخش زیادی از این کارکردها تضعیف شده و فضای مجازی و رسانهها جایگزین بسیاری از ارتباطات واقعی شدهاند.
وی افزود: بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان مستعد کشور، تمام دوران نوجوانی و جوانی خود را صرف رقابتهای آموزشی، کنکور، کلاسهای فشرده، آزمونها و کسب رتبه کردهاند، اما در کنار این موفقیت علمی، مهارتهای ضروری زندگی را بهدرستی نیاموختهاند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به تجربه شخصی خود در مدارس استعدادهای درخشان اظهار داشت: گاهی فضای آموزشی آنچنان بر رقابت علمی متمرکز میشود که فرصت تربیت اجتماعی، مهارتآموزی و تجربه زندگی از دانشآموز گرفته میشود.
وی تصریح کرد: ممکن است دانشجویی تا مقاطع عالی تحصیلی پیش برود و از نظر علمی در شمار نخبگان کشور قرار گیرد، اما در مدیریت زندگی شخصی، روابط خانوادگی یا تعاملات اجتماعی دچار ضعف جدی باشد.
استاد دانشگاه باید نقش تربیتی خود را بازتعریف کند
حجتالاسلام والمسلمین رستمی با تأکید بر اینکه استاد نباید نقش خود را صرفاً به ارائه محتوای درسی محدود کند، خاطرنشان کرد: اگر استاد نسبت به وضعیت روحی، فکری، اجتماعی و حتی خانوادگی دانشجو احساس مسئولیت نداشته باشد، عملاً بخش مهمی از مأموریت دانشگاه نادیده گرفته شده است.
وی افزود: در برخی موارد، دانشجویان نخبه و ممتاز علمی، در ابتداییترین مسائل زندگی دچار سردرگمی هستند و این مسئله نشان میدهد که نظام آموزشی نیازمند توجه بیشتر به ابعاد انسانی و تربیتی است.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به تجربه گفتوگو با یکی از دانشجویان دکتری دانشگاه شریف گفت: این دانشجو از نظر علمی در سطح ممتاز قرار داشت، اما در مسائل مرتبط با زندگی مشترک و روابط خانوادگی دچار مشکلات جدی بود و این مسئله نشان میدهد که موفقیت علمی بهتنهایی برای ساختن یک زندگی موفق کافی نیست.
وی تأکید کرد: دانشگاه نباید تنها کارخانه تولید مدرک و متخصص باشد، بلکه باید محیطی برای تربیت انسانهای مسئول، متعهد، توانمند و دارای قدرت حل مسئله در عرصههای مختلف زندگی باشد.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی با اشاره به جایگاه اعتماد خانوادهها به دانشگاه اظهار داشت: بسیاری از خانوادهها همه امید، سرمایه و آینده خود را در فرزندشان میبینند و زمانی که دانشجو وارد دانشگاه میشود، در حقیقت او را به استادان و فضای دانشگاهی میسپارند.
وی افزود: استاد باید بداند که با یک انسان، یک خانواده و آینده یک جامعه مواجه است و کوچکترین رفتار یا بیتفاوتی او میتواند آثار مثبت یا منفی گستردهای به همراه داشته باشد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها تصریح کرد: هیچ مجموعهای به اندازه استاد دانشگاه امکان ارتباط مستقیم، مستمر و اثرگذار با نسل جوان را ندارد و این ظرفیت باید بهدرستی شناخته شود.
وی در ادامه با اشاره به برخی تحولات اجتماعی سالهای اخیر گفت: بخشی از مشکلات اجتماعی ناشی از ضعف ارتباط با نسل جوان، کمتوجهی به مسائل هویتی و کاهش گفتوگو با دانشجویان است.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی افزود: دانشگاه اگر صرفاً به آموزش تخصصی محدود شود و نسبت به مسائل فکری، فرهنگی و اجتماعی دانشجویان بیتفاوت بماند، در انجام مأموریت خود موفق نخواهد بود.
وی با اشاره به حوادث سال ۱۴۰۱ در برخی دانشگاهها اظهار داشت: در همان شرایط نیز بسیاری از استادان با حضور مسئولانه، گفتوگو با دانشجویان و حفظ ارتباط انسانی، اجازه ندادند فضای ناامیدی و التهاب بر محیط دانشگاه غلبه پیدا کند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها خاطرنشان کرد: دانشجو باید احساس کند استاد او شنونده، همراه و دلسوز است و دانشگاه صرفاً یک محیط خشک اداری و آموزشی نیست.
اقتدار علمی و راهبردی کشور حاصل مجاهدت علمی است
وی با اشاره به شرایط منطقه و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در معادلات جهانی اظهار داشت: کشور امروز در یکی از حساسترین و سرنوشتسازترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد و بخش مهمی از آینده ایران به تلاش نخبگان، دانشگاهیان و پژوهشگران وابسته است.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی تصریح کرد: اقتدار امروز جمهوری اسلامی ایران در حوزههای مختلف علمی، فناوری و دفاعی، نتیجه سالها مجاهدت علمی، تلاش مستمر و حضور شبانهروزی دانشمندان و نخبگان کشور است.
وی افزود: موفقیتهای علمی کشور صرفاً با آرزو و شعار به دست نیامده، بلکه حاصل سالها مطالعه، آزمایش، شکست، تجربه و استمرار در مسیر علم بوده است.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به نقش شهید حسن تهرانیمقدم در پیشرفت توان موشکی کشور گفت: پیشرفتهای راهبردی جمهوری اسلامی ایران نتیجه روحیه جهادی، کار علمی دقیق و خستگیناپذیری دانشمندان کشور است و این مسیر باید توسط نسل جدید دانشگاهیان ادامه پیدا کند.
وی با تأکید بر اینکه کشور در حوزههای مختلف با مسائل و چالشهای متعددی روبهروست، اظهار داشت: مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، محیطزیستی و علمی کشور بدون نقشآفرینی دانشگاهیان و نخبگان قابل حل نیست.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی ادامه داد: دانشگاه باید مسئلهمحور باشد و استاد و دانشجو نسبت به مشکلات واقعی جامعه احساس مسئولیت کنند.
وی افزود: ایران از ظرفیتهای عظیم انسانی، جغرافیایی، فرهنگی و علمی برخوردار است و اگر این ظرفیتها بهدرستی فعال شوند، کشور میتواند در بسیاری از عرصهها در جایگاه ممتاز جهانی قرار گیرد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به افقهای علمی کشور خاطرنشان کرد: روزی تصور دستیابی ایران به بسیاری از فناوریهای پیشرفته دور از ذهن بود، اما امروز جوانان و دانشمندان ایرانی در حوزههای مختلف علمی در سطح جهانی نقشآفرین هستند.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر ضرورت حفظ روحیه آرمانخواهی در میان اعضای هیئت علمی جوان گفت: یکی از آسیبهای محیطهای دانشگاهی این است که گاهی افراد پس از ورود به ساختار رسمی دانشگاه، بهتدریج دچار روزمرگی، محافظهکاری و فاصله گرفتن از انگیزههای اولیه میشوند.
وی افزود: اساتید جوان باید ضمن استفاده از تجربه پیشکسوتان، روحیه تحولخواهی، انگیزه، خلاقیت، نوآوری و دغدغهمندی خود را حفظ کنند و اجازه ندهند فضای اداری و تکرار، آنها را از اهداف بلند علمی و فرهنگی دور کند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها تصریح کرد: ارتباط، همافزایی و تشکیل شبکه میان اساتید جوان دانشگاههای کشور میتواند زمینهساز شکلگیری جریانهای علمی و فرهنگی مؤثر در آینده آموزش عالی باشد.
انتهای پیام/
نظر شما