به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی محققی شب گذشته در موکب رسانهای «امت مبعوث» وابسته به مرکز رسانه و فضای مجازی حوزههای علمیه، به تحول مفهوم جنگ در دهههای اخیر اشاره کرد و گفت: پیشرفتهای ارتباطی موجب شده است که تعریف جنگ دستخوش تغییر شود. در شرایط جدید، اگر شکستی در میدان واقعی رخ دهد اما در رسانهها بازتاب نیابد، گویی اساساً اتفاقی رخ نداده است؛ در مقابل، گاهی با شکلدهی روایت رسانهای میتوان تصویری متفاوت از واقعیت میدان ارائه کرد.
وی با بیان اینکه در نتیجه جنگها چند حالت قابل تصور است، افزود: گاهی یک طرف پیروزی مطلق به دست میآورد و تمامی توان طرف مقابل از بین میرود، اما در بسیاری از موارد جنگها بهصورت متوازن پیش میرود، در چنین شرایطی «جنگ روایتها» به میدان اصلی رقابت تبدیل میشود؛ جایی که هر طرف تلاش میکند خود را در افکار عمومی پیروز نشان دهد.
* جنگ ادراکی؛ تجربهای از جنگ خلیج فارس
مدیرمسئول خبرگزاری رسا با اشاره به شکلگیری مفهوم «جنگ ادراکی» گفت: نخستین نمونه جدی از این نوع جنگ در نسل جدید منازعات، در دوران ریاست جمهوری جرج بوش در جنگ خلیج فارس دیده شد که نیروهای مهاجم به عراق پیش از حضور زمینی گسترده، سالها در حوزه رسانهای و تبلیغاتی کار کرده بودند.
وی توضیح داد: در آن جنگ، حملات گستردهای از سوی ائتلاف به اهدافی در عراق انجام شد، بدون آنکه نیروهای عراقی عملاً با پیادهنظام دشمن مواجه شوند. پس از ۴۸ روز که نیروهای آمریکایی وارد خاک عراق شدند، مقاومت جدی در برابر آنان شکل نگرفت. محققی معتقد است این وضعیت تا حد زیادی نتیجه تصویرسازی رسانهای و القای برتری مطلق نظامی آمریکا بود.
استاد حوزه گفت: هالیوود و رسانههای غربی سالها این تصویر را ساخته بودند که یک سرباز آمریکایی توان مقابله با صدها سرباز دیگر را دارد؛ تصویری که به شکلگیری نوعی خودباختگی در میان نیروهای مقابل انجامید و سقوط حکومت بعث عراق را تسهیل کرد.
* تفاوت تجربه ایران با روایتهای غربی
حجتالاسلام والمسلمین محققی با اشاره به تلاشهای مشابه علیه ایران گفت: همین الگو تلاش کرد در مواجهه با جمهوری اسلامی نیز به کار گرفته شود، اما در عمل با شکست مواجه شد. به گفته او، هم در میدان و هم در عرصه رسانهای، روایتهای شکلگرفته علیه ایران نتوانستند اهداف مورد نظر را محقق کنند.
وی در ادامه به فضای تصمیمگیری در آمریکا اشاره کرد و گفت: امروز در میان سیاستمداران آمریکایی، بهویژه در اطراف دونالد ترامپ، نگرانی جدی درباره درگیری زمینی با ایران وجود دارد. به گفته او، تجربههایی که از مواجهه با مقاومت مردمی و نیروهای داخلی ایران دیده شده، این تردید را تشدید کرده است.
حجتالاسلام والمسلمین محققی اظهار داشت: روایتهایی که از مقاومت مردمی و حضور نیروهای محلی و عشایر منتشر شد، تصویری متفاوت از آنچه دشمن انتظار داشت ایجاد کرد و همین مسئله موجب شد محاسبات آنان درباره امکان حمله نظامی دچار تردید شود.
* دو روایت متضاد از جنگ
مدیرمسئول خبرگزاری رسا با مقایسه روایتهای رسانهای ایران و اسرائیل گفت: در روایت رسانهای رژیم صهیونیستی، تمرکز بر «نقطهزنی» و نمایش توان نظامی است، اما روایت ایران بر بازدارندگی و «جنگ جوانمردانه» تأکید دارد.
وی افزود: دشمنان ایران در حملاتشان، زنان و کودکان را هدف قرار دادند، اما نیروهای مسلح جمهوری اسلامی با وجود آگاهی از محل بسیاری از پناهگاههای دشمن، از اقداماتی که به غیرنظامیان آسیب بزند خودداری کردند، این رویکرد بخشی از روایت ایران از جنگ است؛ روایتی که بر اقتدار همراه با خویشتنداری تأکید دارد.
حجتالاسلام والمسلمین محققی همچنین حضور مردم در صحنه را بخشی از این روایت دانست و گفت: حضور گسترده مردم در خیابانها و نمایش همبستگی اجتماعی، یکی از مهمترین عناصر جنگ رسانهای در این مقطع بود.
* سه «فتح» و لزوم تمرکز بر آنها در جنگ روایتها
وی با اشاره به دستاوردهای ایران در جنگ روایتها، نخستین پیروزی را ناکامی اهداف اعلامی آمریکا و اسرائیل دانست و گفت: یکی از اهداف آنان قطع ارتباط ایران با محور مقاومت بود؛ هدفی که با اقداماتی همچون ترور فرماندهان مقاومت دنبال شد، اما در نهایت به نتیجه نرسید.
مدیرمسئول خبرگزاری رسا افزود: هدف دیگر، تضعیف ساختار رهبری و فرماندهی ایران و حتی تجزیه کشور و واگذاری هر بخش به یک کشور عنوان میشد، اما نهتنها این هدف محقق نشد بلکه ساختار سیاسی و نظامی کشور با سرعت توانست جایگزینی فرماندهان شهید را انجام دهد و انسجام ملی تقویت شد.
وی گفت: دومین دستاورد مهم، مطرح شدن ایران بهعنوان یک قدرت نوظهور در سطح جهانی است. برخی تحلیلگران بینالمللی پس از این تحولات اذعان کردند که ایران به یک قدرت نوظهور تبدیل شده است.
حجتالاسلام والمسلمین محققی در توضیح این موضوع به ویژگیهای قدرتهای بزرگ اشاره کرد و گفت: یکی از شاخصهای ابرقدرتها، تسلط بر مناطق ژئوپلیتیکی و آبراههای مهم است؛ موضوعی که در تنگه هرمز و بابالمندب در دست ایران است و اهمیت ویژهای دارد.
* انسجام اجتماعی و وحدت ملی
مدیرعامل خبرگزاری رسا، سومین پیروزی را حضور گسترده مردم در صحنه اجتماعی دانست و گفت: حضور پرشور مردم در خیابانها و تعاملات فرهنگی شکلگرفته در این فضا، نماد انسجام اجتماعی و وحدت ملی بود.
حجتالاسلام والمسلمین محققی در پایان به دیگر دستاوردهای این دوره اشاره کرد و گفت: انتخاب سریع و شایسته رهبری، بیعت گسترده مردم و همدلی مسئولان برای خدمترسانی بهتر به جامعه، از دیگر نشانههای تقویت انسجام در کشور به شمار میرود که رسانه ها باید به تبیین این دست آوردها همت بیشتری داشته باشند.
انتهای پیام/
نظر شما