به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از اصفهان، ۲۸ اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به عنوان روز ازدواج نامگذاری شده است؛ روزی که میتواند فرصتی برای بازخوانی یکی از مهمترین سنتهای الهی و اجتماعی در اسلام باشد.
ازدواج در فرهنگ دینی ما تنها یک قرارداد خانوادگی یا نیاز طبیعی نیست، بلکه آغاز یک مسیر مقدس، مسئولیتپذیر، انسانساز و تمدنساز است؛ مسیری که اگر با ایمان، عقل، محبت، تقوا و سادهزیستی همراه شود، میتواند پایهگذار آرامش فردی، سلامت روانی، استحکام اجتماعی و شکوفایی نسل آینده باشد.
در آموزههای قرآن کریم، ازدواج یکی از نشانههای روشن حکمت و رحمت الهی معرفی شده است. خداوند متعال در آیه ۲۱ سوره روم میفرماید: وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً؛ از نشانههای او این است که از جنس خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و میان شما مهر و رحمت قرار داد. این آیه، بنیان نگاه اسلام به ازدواج را بهخوبی روشن میکند: ازدواج قبل از هر چیز، مایه سکونت قلب، مودت و رحمت است و صرفاً پاسخ به یک نیاز مادی یا غریزی نیست.
از همین منظر، اسلام ازدواج را نهتنها امری پسندیده، بلکه از مهمترین راههای حفظ ایمان، تکامل اخلاق، تقویت عفاف و ساماندهی زندگی فردی و اجتماعی میداند. در روایات اهلبیت علیهمالسلام نیز ازدواج جایگاهی بلند دارد و به عنوان سنت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله مورد تأکید فراوان قرار گرفته است. پیامبر اسلام فرمودهاند:
النکاح سنتی؛ ازدواج سنت من است. این تعبیر، نشان میدهد که ازدواج تنها یک انتخاب شخصی نیست، بلکه تبعیت از یک سیره الهی و نبوی است.
ازدواج در منطق اسلام، راهی برای تکامل است. انسان در پرتو زندگی مشترک، از خودمحوری فاصله میگیرد، صبر، گذشت، مسئولیتپذیری، وفاداری، مهربانی و همدلی را تمرین میکند و به مرحلهای بالاتر از بلوغ اخلاقی میرسد. خانوادهای که بر پایه ایمان و اخلاق شکل بگیرد، مدرسهای برای پرورش انسانهای سالم، مؤمن، متعهد و مفید برای جامعه خواهد بود. از همین رو، بزرگان دین همواره خانواده را کانون اصلی تربیت و مهمترین نهاد اجتماعی دانستهاند.
امام جمعه بافق در گفتوگو با رسانه ها با اشاره به فرا رسیدن ماه ذیالحجه و سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س)، از سختگیریهای خانوادهها در امر ازدواج انتقاد کرد و یادآور شد: تحمیل هزینههای سنگین برای جهیزیههایی که شاید تا ۱۰ یا ۱۵ سال استفاده نشوند، چشمهمچشمی، برگزاری مراسم پرهزینه در تالارها و تعیین مهریههای سنگین، مغایر با فرهنگ اسلامی و سیره اهلبیت(ع) است.
وی تأکید کرد: مهریه سنگین مانع طلاق نیست و جوانان و خانوادهها باید به رزاقیت خداوند و وعده نصرت الهی در امر ازدواج ایمان داشته باشند.
با این حال، در جامعه امروز، مسئله ازدواج با چالشهای متعددی روبهرو است. بالا رفتن هزینهها، تجملگرایی، توقعات سنگین، مهریههای نامتعارف، چشموهمچشمی، بیکاری، ناامنی اقتصادی، ضعف مهارتهای ارتباطی و گاه تغییر سبک زندگی، سبب شده است بسیاری از جوانان در آغاز زندگی مشترک با موانع جدی مواجه شوند. این در حالی است که اسلام همواره بر آسانگیری در ازدواج، سادهزیستی و پرهیز از سختگیریهای بیدلیل تأکید داشته است.
یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی امروز، به تأخیر افتادن ازدواج جوانان است. این تأخیر، پیامدهای گستردهای در حوزه اخلاق، سلامت روان، جمعیت، تحکیم خانواده و آینده جامعه دارد. هر چه ازدواج به تأخیر بیفتد، زمینه برخی آسیبهای اخلاقی، اضطرابهای روانی، تنهایی مزمن، ناامیدی و ناهنجاریهای رفتاری بیشتر میشود. از نگاه دینی، جامعهای که در آن راه ازدواج آسان نباشد، عملاً بخشی از مسیر رشد طبیعی انسانها را دشوار کرده است.
اسلام در برابر این دشواریها، راهحل روشن از جمله تسهیل ازدواج، کمک به جوانان، کاهش تشریفات، تقویت فرهنگ قناعت، و بازگشت به معیارهای اصیل انسانی و ایمانی دارد. در فرهنگ دینی، همسر خوب نه به ثروت، بلکه به ایمان، اخلاق، اصالت و تفاهم شناخته میشود. پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله فرمودهاند: اگر کسی با دینی و اخلاقی پسندیده به خواستگاری آمد، با او ازدواج کنید. این روایت، بهروشنی نشان میدهد که ملاک اصلی در ازدواج، شخصیت، دینداری و اخلاق است.
از سوی دیگر، ازدواج موفق فقط با آغاز ساده محقق نمیشود، بلکه نیازمند استمرار عقلانی و ایمانی است. زوجین باید بدانند که زندگی مشترک میدان مسابقه نیست، میدان همکاری است. در خانواده اسلامی، مرد و زن هر دو دارای کرامت، مسئولیت و نقشاند. احترام متقابل، گفتوگو، حسنخلق، صبوری، گذشت، مشورت و وفاداری از ارکان اصلی دوام زندگی به شمار میروند. اگر زوجین با نیت الهی وارد زندگی شوند و هدفشان فقط لذت یا ظاهر زندگی نباشد، بسیاری از اختلافها قابل مدیریت خواهد بود.
در نگاه قرآن و عترت، خانواده فقط محل سکونت نیست و محل رشد است. خانهای که در آن یاد خدا، محبت، صداقت، حیا و مهربانی جریان داشته باشد، به کانون آرامش تبدیل میشود. در چنین خانهای، فرزندان نیز در محیطی سالم رشد میکنند و نسل آینده از سرمایه تربیتی ارزشمندی برخوردار میشود. بنابراین، ازدواج سالم، تنها یک امر شخصی برای دو نفر نیست، بلکه سرمایهای برای جامعه و ضامن سلامت فرهنگی کشور است.
نکته مهم دیگر، نقش حاکمیت و نهادهای فرهنگی در تسهیل ازدواج است. اگر سیاستگذاریها، آموزشها و برنامههای فرهنگی به سمت کاهش موانع ازدواج، تقویت مهارتهای زندگی، حمایت اقتصادی از جوانان و ترویج سبک زندگی اسلامی حرکت کند، بسیاری از مشکلات کاهش خواهد یافت. رسانهها، مدارس، دانشگاهها، روحانیت، خانوادهها و نهادهای اجتماعی همه در این زمینه مسئولاند. ترویج الگوی صحیح ازدواج، مقابله با تجملگرایی، فرهنگسازی برای سادهزیستی و آموزش مهارتهای همسرداری باید به یک مطالبه عمومی تبدیل شود.
نرجس شکرزاده، کارشناس فرهنگی، اظهار داشت: از نظر خانوادگی، نگرانی پدر و مادر برای عدم استقلال فرزندان به خصوص از نظر مالی میتواند یکی از علل اصلی باشد، چه آن که هر چند در بسیاری از موارد دختر و پسر رضایت برای ازدواج دارند اما این خانواده ها هستند که به نوعی مانع ازدواج آن ها می شوند به طوری که یا به خاطر مسائل اقتصادی، یا به خاطر توقعات فزاینده طرفین، سن ازدواج جوان ها سال به سال بیشتر می شود.
وی بیان داشت: گرچه قبول داریم که دولت و حاکمیت باید زمینه های تسهیل در امر ازدواج جوانان و تأمین شغل و مسکن آن ها را فراهم کند، اما از آن سو و بر اساس آموزه های اسلامی تأکید می کنیم که حل مشکلات در این باره و تسهیل در ازدواج دختران و پسران نیازمند تغییر نگاه و رویکرد خانواده هاست به این که از حجم تشریفات و تجملات زائد و دست و پاگیر در حد توان بکاهند.
روز ازدواج، در حقیقت روز یادآوری یک حقیقت بزرگ است، جامعهای که ازدواج را آسان بگیرد، خانواده را تکریم کند و تقوا را بر ظواهر ترجیح دهد، جامعهای زنده، بانشاط و آیندهدار خواهد بود. برعکس، جامعهای که ازدواج را دشوار، پرهزینه و همراه با معیارهای غیرواقعی کند، ناخواسته مسیر آسیبهای اجتماعی را هموار میسازد.
از این رو، ۲۸ اردیبهشت میتواند فرصتی باشد برای بازگشت به ریشهها؛ برای تأمل دوباره در ارزش خانواده؛ برای حمایت از جوانان؛ برای اصلاح نگاهها؛ و برای یادآوری این حقیقت که ازدواج در اسلام، آغاز رحمت است نه آغاز سختی. اگر نگاه ما به ازدواج، نگاهی الهی، عقلانی و مردمی باشد، بسیاری از بحرانهای فردی و اجتماعی نیز قابل حل خواهد بود.
ازدواج، پیمان عشق و ایمان، مدرسه مسئولیت، کانون آرامش و سنگبنای جامعه اسلامی است. بزرگداشت روز ازدواج، تنها گرامیداشت یک تاریخ نیست؛ بلکه پاسداشت یکی از عمیقترین سنتهای الهی و نبوی است. روزی که یادآور میشود خانواده هنوز هم مهمترین پناه انسان در برابر آشوبهای زندگی است و جامعه بدون خانواده سالم، به آرامش و تعالی نخواهد رسید.
گزارش از حدیثه وهابی
نظر شما