شهید رئیسی و شاگردی مکتب روح‌الله

خبرگزاری حوزه | یکی از مهم‌ترین معیارِ انقلابی بودن مسئولین نظام جمهوری اسلامی ایران، بررسی میزان پایبندی فکری و عملی آنها با مبانی امام خمینی رحمه‌الله برای تشکیل نظام اسلامی است. بدون شک آیت‌الله شهید سید ابراهیم رئیسی یکی از انقلابی‌ترین مسئولین جمهوری اسلامی شناخته می‌شود. امام شهید دراین‌رابطه می‌فرمایند: «رئیس‌جمهور فقیدمان، شهید خدمت، رئیسی عزیز، به مبانی این انقلاب و این نظام به معنای واقعی کلمه اعتقاد داشت».[۱]

نکته قابل‌توجه در بررسی این معیار، استناد آن به بیانات امام شهید حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رحمه‌الله است که هم ساختار نظام‌سازی امام خمینی برای تشکیل نظام اسلامی و هم ویژگی‌های انقلابی شهید رئیسی، مستند به کلام امام شهید است تا ثابت شود که بدون شک سید ابراهیم هجده‌ساله، با پیروی از مکتب امام عظیم‌الشأن انقلاب، شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی شد. همان‌گونه که امام شهید رحمه‌الله امثال شهید رئیسی را «فتح‌الفتوح» امام بزرگوار می‌دانستند. «امام فتح‌الفتوح را تربیت و تولید مردان ازخودگذشته و کارآمد، به‌وسیلهٔ انقلاب معرّفی کردند؛ این، اتّفاق افتاد.»[۲]

* شاخصه‌های نظام‌سازی امام خمینی رحمه‌الله؛ اسلام‌گرایی

اصلی‌ترین عنصر تشکیل‌دهندۀ نظام اسلامی «اسلام‌گرایی و تکیه بر مبانی مستحکم اسلامی و قرآنی» است:«امام بر روی اسلام تکیه کرد؛ به اسم اسلام قانع نشد؛ بر این اصرار ورزید که باید قوانین اسلامی در تمام گوشه‌وکنار دستگاه‌های دولتی و حکومتی حاکم شود».[۳] و این همان راهی است که شهید رئیسی نیز نه‌تنها اعتقاد راسخی به آن داشت؛ بلکه ایشان نیز اسلام را زندگی کرد و به‌وضوح در رفتار و کردارش دیده می‌شد؛«امام هم این را می‌دانست که در کوتاه‌مدّت، این مقصود تحقّق پیدا نمی‌کند؛ اما راه را باز کرد و حرکت را شروع نمود و جهت را نشان داد و همه فهمیدند که باید به معنای حقیقی کلمه به سمت احکام و تعالیم اسلام و ساخت اسلامی برای نظام و جامعه حرکت کنند تا بتوانند عدالت را تأمین، فقر را برطرف و فساد را ریشه‌کن کنند؛ تا بتوانند دردهای مزمنی را که بر این ملت تحمیل شده است، جبران کنند»[۴]و می‌دانست رئیسی‌هایی خواهند آمد که این راه را ادامه خواهند داد؛ شخصیت بی‌نظیری که:«نگران وظیفهٔ اسلامی است که آیا وظیفه را انجام داد، نداد، این‌جور که انجام شد کافی بود [یا نه]؛ این دغدغهٔ همیشگی او بود. ایشان رئیس قوهٔ قضائیّه شد، فقط برای تکلیف شرعی؛ این را بنده از نزدیک کاملاً می‌دانم. در رقابت‌های ریاست‌جمهوری وارد شد، فقط برای تکلیف شرعی. خیلی‌ها می‌گویند این [احساس تکلیف] را، لکن ما می‌دانیم که ایشان برای تکلیف شرعی وارد شد؛ احساس تکلیف کرد، وارد شد؛ هم آنجا، هم اینجا. دل او این‌جور گرایشی داشت، این‌جور حرکتی داشت. شهید رئیسی دل خاشع و ذاکر داشت، زبان صریح و صادق داشت، عمل خستگی‌ناپذیر و دائم داشت.»[۵]

* مردم‌سالاری

یکی از عناصر اصلی ساختار نظام‌سازی امام خمینی رحمه‌الله مردم می‌باشند که در عرصه‌های مختلفی همچون عرصۀ تکیه نظام به آراء مردم، عرصۀ تکلیف مسئولان در قبال مردم، بهره‌برداری از فکر و عمل مردم در راه اعتلای کشور و لزوم آگاه‌سازی دائمی مردم خود را نشان داد:«وقتی امام بر روی عنصر «مردم» تکیه می‌کرد، لفّاظی نمی‌کرد؛ به معنای حقیقی کلمه به اصالت عنصر «مردم» در نظام اسلامی معتقد بود و مردم را در این عرصه‌ها موردتوجه دقیق و حقیقی خود قرارداد».[۶] بدون شک شهید رئیسی، یکی از مردمی‌ترین مسئول در نظام اسلامی بود. مردمی‌بودن در ساختار نظام‌سازی امام خمینی یعنی پذیرش رأی مردم چه در انتخاباتی که رأی نیاوری و چه رأی بیاوری. مردمی‌بودن یعنی شب‌وروز نشناختن برای مردم یعنی:«یکسره [در حال] کار بود؛ یکسره! شب‌وروز نداشت، خستگی نمی‌شناخت. بنده مکرّر به ایشان می‌گفتم که یک مقداری ملاحظه کنید، ممکن است مزاج طاقت نیاورد، یک‌وقت آدم می‌افتد نمی‌تواند کار کند، ایشان می‌گفت من از کار خسته نمی‌شوم. دائم کار، دائم کار؛ کار باکیفیّت، کار خدمت‌رسانی».[۷]

* قانون‌مداری

سومین عنصر اصلی نظام امام خمینی عنصر نظم و قانون بود:«لذا حتّی قبل از آنکه انقلاب به پیروزی برسد، امام دولت معیّن کرد هنوز از پیروزی انقلاب دو ماه نگذشته بود که امام همه‌پرسی درباره نظام اسلامی را اعلان کرد که مردم به‌نظام جمهوری اسلامی رأی دادند. چند ماه از پیروزی انقلاب نگذشته بود که امام گفت باید قانون اساسی نوشته شود. آن کار هم نه به‌وسیله جمعی که خود امام معیّن کند، بلکه باز به‌وسیله منتخبان مردم صورت گرفت. مردم اعضای مجلس خبرگان را - که منتخبان مردم بودند - انتخاب کردند تا قانون اساسی تدوین شود؛ باز مجدداً همان قانون را به رأی مردم گذاشتند. هنوز یک سال از پیروزی انقلاب نگذشته بود که مردم در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کردند؛ بعد از مدت کوتاهی هم مجلس شورای اسلامی به راه افتاد؛ بنابراین از اوّل، مبنای کارِ انقلاب بر نظم و قانون بود».[۸]

نظم و قانون در محاسبات اداری یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های شهید رئیسی است آن هم در دستگاهی همچون قوۀ قضائیه، جلب رضایت مردم و زنده کردن امید در دل مردم با حرکت جهادی در قوۀ قضائیه خود بیانگر اهتمام ویژۀ ایشان به این امر مهم است. همچنین، پذیرش نتیجۀ انتخابات در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ دلیل واضحی است بر پایبندی شهید عزیز به قانون.

* دشمن‌ستیزی

عنصر اساسی چهارم در ساختار نظام‌سازی امام خمینی رحمه‌الله مسئله دشمن‌ستیزی و سلطه‌ستیزی است. «امام یک‌لحظه نه خود از کید و مکر و حیله دشمن غفلت کرد و نه گذاشت که مسئولان غفلت کنند».[۹] بدون شک یکی از دشمن‌ستیزترین شخصیت‌ها در انقلاب اسلامی شهید رئیسی بود به طور نمونه «در [زمان] ریاست‌جمهوری، در اوّلین مصاحبه‌ای که کرد، خبرنگار از ایشان پرسید که آیا شما با آمریکا مذاکره می‌کنید؟ صریح و بدون هیچ ابهامی گفت: خیر؛ و اجازه نداد که دشمن بتواند بگوید که من با تهدید، با تطمیع، با حیله توانستم ایران را پای میز مذاکره بکشانم؛ نگذاشت. اینکه طرف‌ها اصرار بر مذاکرهٔ مستقیم می‌کنند، به‌خاطر این است؛ یک بخش عمده‌اش این است؛ ایشان اجازه نداد».

همچنین رویکرد سیاست خارجه ایشان و نشان‌دادن اقتدار جمهوری اسلامی ایران در فضای بین‌الملل و بیان صریح مواضع جمهوری اسلامی در مسائل مهم جهانی همچون حمایت از فلسطین نشانه‌هایی از پایبندی شهید رئیسی به عنصری دشمن‌ستیزی‌ای است امام راحل بر آن تأکید داشت. نمونه‌های دیگری زیادی همچون دلخوش نکردن به برجام و ارتباط با چند کشور محدود غربی و تشکیل جلسه فوری امنیت ملی و تأکید بر پاسخ فوری به حمله رژیم صهیونیستی به کنسولگری ایران در سوریه و عملیات وعده صادق یک، از جمله شواهدی است بر اتخاذ راه درست در مقابله با دشمن که شهید رئیسی از امام خود به‌درستی آموخته بود.

* نتیجه

«برادران و خواهران عزیز! جوانان عزیز من! ملت عزیز ایران! اینها چهار نقطه قوّت اساسی است. هم مردم و هم مسئولان باید قدر اینها را بدانند. این چهارعنصر موجب پایداری نظام است. این چهارعنصر موجب آن است که هیچ‌وقت دشمن نتواند به این نظام ضربه بزند. هر جا ما از این چهارعنصر غفلت کردیم، ضربه خوردیم. اگر ضربه اقتصادی خوردیم، اگر عقب‌ماندگی اقتصادی پیدا کردیم، اگر در زمینه‌های سیاسی دچار ضعفی شدیم، بر اثر غفلت از این عناصر بوده است. آنجایی که پیشرفت کردیم، آنجایی که عزّت به دست آوردیم، آنجایی که توانستیم موانع را از سر راه برداریم، آنجایی که دشمن را ناکام کردیم، به‌خاطر تکیه بر این عناصر بوده است. نگذارند و نگذارید این عناصر از دست مردم برود و مورد تهاجم قرار گیرد. نگذارید دشمن به میل خود، راه را برای تسلّط مجدّد بر این کشور هموار کند. هشیاری مسئولان کشور و آحاد مردم لازم است»[۱۰] و اگر شهید رئیسی به چنین جایگاه دنیوی و اخروی رسید و این‌گونه عزیز ملت و خداوند شد به‌خاطر اعتقاد و پایبندی به این عناصر بودن تنها راه سربلندی هر شخص و شخصیتی در نظام جمهوری اسلامی ایران اعتقاد و پایبندی فکری و عملی به راهی است که نتیجه آن را در دیگر شخصیت‌های نظام به‌روشنی می‌توان دید.

حجت الاسلام عقیل یوسفی