به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، آیتالله غلامرضا فیاضی رئیس انجمن حکمت و فلسفه ایران در اختتامیه بیستمین نشست رسالات که به همت جامعه ایمانی مشعر در مجتمع یاوران حضرت مهدی(عج) قم برگزار شد؛ به تبیین دیدگاههای فلسفی و قرآنی درباره حقیقت انسان، جایگاه عقل، مراتب وجودی انسانها و مسئله تولی و تبری پرداخت.
رئیس انجمن حکمت و فلسفه ایران با اشاره به دیدگاه مشهور فلاسفه اسلامی از جمله ابنسینا اظهار کرد: در فلسفه مشائی مشهور بود که همه انسانها دارای حقیقت واحد هستند و به همین دلیل در کتابهای منطقی، انسان را مثال نوع میآورند؛ اما صدرالمتألهین شیرازی این دیدگاه را دگرگون کرد و معتقد بود انسانها دارای حقیقت واحد نیستند.
وی افزود: ملاصدرا انسان را نه یک نوع واحد، بلکه جنسی متوسط میدانست که زیرمجموعه آن چهار گروه قرار میگیرند؛ گروهی که در مرتبه فرشتگاناند، گروهی که حقیقتی شیطانی دارند، گروهی که درندهخو هستند و گروهی نیز در مرتبه بهائم قرار میگیرند. به گفته ملاصدرا، تفاوت در معلومات، مهارتها، نیات و اعمال، موجب تفاوت در حقیقت انسانها میشود.
آیتالله فیاضی ادامه داد: ملاصدرا در آثار فلسفی خود بیان میکند که انسان در آغاز تولد دارای حقیقتی واحد است، اما بر اثر اعمال و نیات خود در یکی از این چهار دسته قرار میگیرد؛ هرچند در آثار تفسیری خویش، با استناد به قرآن کریم و روایات اهلبیت(ع)، تصریح میکند که انسانها از آغاز خلقت نیز دارای تفاوتهای وجودی هستند.
وی با اشاره به دیدگاه امام خمینی (ره) گفت: حضرت امام معتقد بودند انسانها تنها در چهار جنس خلاصه نمیشوند، بلکه برخی انسانها برتر از فرشتگان و برخی پستتر از هر حیوانی هستند و این دیدگاه ریشه در آیات قرآن کریم دارد.
رئیس مجمع عالی حکمت اسلامی با استناد به آیات قرآن کریم اظهار داشت: خداوند انسان را «احسن تقویم» معرفی کرده و این نشان میدهد که انسان دارای ظرفیتها و قابلیتهایی است که در هیچ موجود دیگری وجود ندارد. در عین حال، انسان در ادراکات حسی، تمایلات و برخی ویژگیها با حیوانات مشترک است، اما آنچه انسان را ممتاز میکند، قدرت تعقل و تفکر اوست.
وی خاطرنشان کرد: انسان با نیروی عقل میتواند مجهولات را کشف کند و مسیر پیشرفت را طی کند. استعدادهای عظیم انسانی در طول تاریخ بارها توسط دشمنان اسلام و وابستگان آنان سرکوب شده است، در حالی که ملت ایران ظرفیتهای فراوان علمی و تمدنی دارد.
آیتالله فیاضی با انتقاد از جریانهای وابسته به غرب، تصریح کرد: دشمنان اسلام و فرهنگ ایرانی تلاش میکنند استعدادهای ملت ایران شکوفا نشود و وابستگان داخلی آنان نیز در همین مسیر حرکت میکنند.
وی با اشاره به مسئله «تبری» گفت: رهبر شهید انقلاب اسلامی سالها پیش فرمودند "تبری یک واجب فراموششده است". جامعه شیعی در مسئله تولی پیشرفت خوبی داشته، اما در مسئله تبری نیازمند توجه و تبیین بیشتری است.
رئیس انجمن حکمت و فلسفه ایران افزود: پس از توجه به این فرمایش رهبر معظم انقلاب، به بررسی آیات قرآن درباره تبری پرداختم و برخلاف تصور اولیه که گمان میکردم تعداد این آیات محدود باشد، بیش از ۷۰۰ آیه در این زمینه یافتم.
وی با اشاره به آیاتی درباره منافقان و دشمنان اسلام تصریح کرد: قرآن کریم کسانی را که کفار را به جای مؤمنان به دوستی میگیرند، مورد نکوهش قرار داده و منافقان را در پایینترین درجات جهنم معرفی میکند.
آیتالله فیاضی با تبیین جایگاه انسان کامل اظهار داشت: برخی انسانها برتر از ملائکه هستند؛ چنانکه قرآن کریم مؤمنانی را که اهل ایمان و عمل صالحاند، «خیرالبریه» معرفی میکند. این مقام اختصاص به انبیا و اولیا ندارد، بلکه هر انسانی که در تمام لحظات زندگی بر اساس رضای الهی عمل کند، میتواند به این مرتبه برسد.
وی با اشاره به سیره آیتالله بهجت و نقل خاطرهای از ایشان درباره امام خمینی(ره) گفت: مرحوم آیتالله بهجت(ره) درباره تعبیر امام(ره) در وصیتنامهشان «با دلی آرام و قلبی مطمئن» فرمودند این حالت برای کسی است که در تمام عمر خود کاری برای غیر رضای خدا انجام نداده باشد.
رئیس انجمن حکمت و فلسفه ایران در پایان تأکید کرد: عقل انسان را به شناخت خدا، ضرورت نبوت و معاد رهنمون میکند و سپس انسان را به پیروی از انبیا و اولیای الهی فرا میخواند. امیدواریم همه ما در مسیر رضایت الهی حرکت کنیم و زندگی خود را بر اساس بندگی خداوند سامان دهیم.
انتهای خبر/
نظر شما