حجت الاسلام والمسلمین علی سیفی آملی مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت (عج) در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران در خصوص سیره حکمرانی امام خمینی (ره) و پیوند میان جمهوریت و اسلامیت در اندیشه رهبر کبیر انقلاب اسلامی، اظهار داشت: سیره حکمرانی رهبر کبیر انقلاب اسلامی بر شالوده توحید استوار است؛ اما این امر با اتکا به مبانی اسلام ناب، مذهب تشیع و اعتماد به آحاد مردم محقق شده است.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت (عج) ادامه داد: امام (ره) برخلاف بسیاری از رهبران که با وابستگی به قدرتهای خارج از کشور، کانونهای ثروت، و یا با توسل به شعارهای سکولار و عوامفریبانه به قدرت میرسند، مبنای کار خویش را بر تکیه بر اصول الهی و نقش اجتماعی مردم قرار داده بودند.
وی در همین راستا افزود: امام (ره) به صراحت بیان داشتند که «اسلامیت» به مثابه محتوا و «جمهوریت» به منزله شکل و قالب حکومت است؛ بدین معنا که اسلامیت محتوای نظام و جمهوریت شکل آن را تشکیل میدهد.
هنگامی که مردم خواستار اسلام باشند، با تکیه بر آرای ایشان، محتوای اداره کشور اسلامی خواهد شد
استاد خارج فقه حوزه علمیه تهران ادامه داد: در این الگو، زمانی که نظام سیاسی موروثی نباشد و مسئولان با اتکا به آرای عمومی بر سر کار بیایند، قدرت بهصورت گردشی، مشروط به صلاحیتها و بر اساس زمانبندی مشخص جابهجا میگردد. تمامی این مؤلفهها معرف شکل نظام یعنی «جمهوریت» هستند، در حالی که محتوای نظام بر پایه موازین «اسلامیت» تعریف میشود. بر این اساس، هنگامی که مردم خواستار اسلام باشند، با تکیه بر آرای ایشان، محتوای اداره کشور اسلامی خواهد شد.
وی افزود: حضرت امام (ره) برای مردم نقش مشروعیتبخش قائل بودند (اگرچه در این بحث تفاوت دیدگاههایی وجود دارد) و هرگونه تحمیل بر مردم را نمیپذیرفتند. ایشان از بدو ورود، برای تصویب اصل قانون اساسی، انتخاب اعضای مجلس خبرگان جهت تدوین قانون اساسی و تمامی مسائل حیاتی نظام، به آرای عمومی مراجعه کردند.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام تهران در ادامه با بیان اینکه باید توجه داشت که هیچ رهبر و انقلابی برای پیریزی نظام سیاسی جدید از مردم خود رایگیری نکرده است، اما امام (ره) تاکید داشتند که حتماً باید از مردم رای گرفته شود، یادآور شد: از نظر ایشان، انتخاب مردم واجد اهمیت بنیادین است و فرمودند که مردم در رای دادن به هر گزینهای که میخواهند، آزاد هستند. ایشان تصریح کردند: «من میگویم جمهوری اسلامی، اما مردم آزادند که به محمدرضا پهلوی یا هر گزینه دیگری رای بدهند». در حقیقت، امام (ره) برای مردم «حق» قائل بودند و مقصود از بحث مشروعیت در اینجا، به رسمیت شناختن حق جامعه است.
از دیدگاه رهبر شهید، ماهیت حرکت و سیره حضرت امام (ره)، از سنخ رسالت انبیا بود
وی ادامه داد: از دیدگاه رهبر شهید، ماهیت حرکت و سیره حضرت امام (ره) بیش از آنکه از جنس کار «علما» باشد، از سنخ رسالت «انبیا» بود. اگر بخواهیم این تفاوت را به زبان ساده تبیین کنیم، باید گفت که علما به تشریح و توضیح مفاهیم میپردازند؛ برای مثال، مفهوم توحید را در قالب درس، کلاس، مدرسه و علم تبیین میکنند. اما انبیا، توحید را در مقام «مصداق» آموزش میدهند؛ یعنی در بستر یک رویکرد مصداقی و عینی، توحید را به آحاد جامعه میآموزند.
حجت الاسلام والمسلمین سیفی آملی در ادامه با بیان اینکه حضرت امام (ره) جامعه را در بطن مصادیق و در میدان عمل، موحد بار آوردند، اضافه کرد: ایشان توحید را در رویدادهایی چون دفاع مقدس یا واقعه طبس و در جریان تحقیر قدرت آمریکا، به منصه ظهور رساندند. این رویکرد دیگر از جنسِ محاسبات فردی نبود، بلکه ماهیتی الهی داشت. این رویکردِ توحیدیِ امام (ره) در مصادیق گوناگون برای جامعه تجلی یافت؛ دقیقاً همانگونه که انبیا عمل میکردند.
استاد حوزه علمیه تهران گفت: باید توجه داشت که رسالت انبیا صرفاً به تشکیل کلاسهای درس و بحث محدود نمیشود؛ آنان جامعه را در میدانِ عمل حرکت داده و در بستر مصادیق، موحد بار میآورند. امام (ره) نیز اگرچه از علما بودند و کار بزرگی انجام دادند، اما حرکت ایشان تداومبخش مسیر انبیا بود.
شیوه امام (ره)، روش میدانی در آموزش توحید و الهیات بود
وی در همین راستا افزود: مخاطبان امام خمینی (ره) در سرتاسر جهان، توحید، الهی بودن و بازشناسی خیر و شر را نه از طریق آموزشهای صرفاً تفهیمی و کلاسی، بلکه در بستر مصادیق عینی آموختند. در حقیقت، شیوه امام (ره) همچون انبیا، شیوهای «میدانی» در آموزش توحید و الهیات بود.
استاد خارج فقه گفت: در خصوص موضوع بازخوانی افکار و اندیشههای حضرت امام خمینی (ره)، مسائل بسیار مهمی قابل بررسی است که از نقاط قوت و محورهای کلیدی اندیشه ایشان محسوب میشود. اما یکی از برجستهترین ویژگیها در سیره حضرت امام، مسئله «تکلیفگرایی» است که بسیار قابل توجه مینماید.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت (عج) خاطرنشان کرد: امام (ره) از آغاز نهضت، در مسیر تداوم آن، در مقطع پیروزی انقلاب و در فرآیند نظامسازی تا لحظه رحلت، همواره بر مسئله تکلیفگرایی تاکید داشتند. در حالی که رهبران سیاسی عموماً بر نتیجه کار تمرکز میکنند و وعده پیروزی را ملاک قرار میدهند، حضرت امام (ره) با جدیّت تمام، یاران و جامعه را بر مبنای تکلیفگرایی تربیت کردند؛ بدین معنا که اگر شما به تکالیف خود عمل کنید، پیروز هستید و نتیجه ظاهری کار در اولویت بعدی قرار میگیرد.
وظیفه گرایی جوهر روش تربیتی امام (ره) بود
حجت الاسلام والمسلمین سیفی آملی خاطرنشان کرد: نتیجه قطعاً حائز اهمیت است و دستیابی به آن بخشی از تکلیف محسوب میشود، اما هرگز نباید به خاطر رسیدن به نتیجه، تکلیف را زیر پا گذاشت. لذا از ابتدا، جوهر تربیتِ امام (ره) و نقطه اتکای اصلی در افکار ایشان، مواجهه با جامعهای بود که پیش از هر چیز به این میاندیشد که «وظیفهاش چیست».
وی ادامه داد: چنین جامعهای را نمیتوان در هم کوبید یا شکست داد؛ چرا که جامعهی تکلیفگرا، نگران نتیجه نیست و با جدیّت تمام به دنبال انجام وظیفه است.
استاد حوزه علمیه تهران افزود: این روحیه تکلیفمداری، انسان را به سادگی مأیوس نمیکند، دچار امیدواری واهی نمیسازد و مانع از فروپاشی روحی افراد میگردد؛ زیرا برای چنین فردی، صرفِ انجام تکلیف موضوعیت دارد. او در هر شرایطی به وظیفه خود عمل میکند؛ یک زمان وظیفه او حضور در جنگ است، زمانی دیگر پذیرش قطعنامه و در مقطعی دیگر، تمرکز بر ساخت و ارتقای موشک برای زمان مقتضی؛ تا در «ساعت صفر»، آن موشکها از حیثیت کشور دفاع کنند.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام تهران در پایان با بیان اینکه در فراز و نشیبهای سیاسی، ممکن است عدهای جدا شوند، برخی بههم بریزند و عدهای دیگر عقبنشینی کنند؛ اما فرد تکلیفگرا در هر مقطع تنها به این میاندیشد که در آن لحظه چگونه باید به وظیفه خود عمل کند، گفت: این نقطه، همان محوری است که میتوان بسیار بر روی آن تأمل و کار کرد و آرا و اندیشه های امام راحل و رهبر شهید انقلاب اسلامی را فراگیر کرد.
نظر شما