معصومه احمدیان علیآبادی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در بررسی و تبیین علل بعثت بیش از صد شب مردم ایران عنوان کرد: اگر بخواهیم این پایداری را کالبدشکافی کنیم، از سطح پدیدار یعنی حضور فیزیکی در خیابان میگذریم و به لایههای زیرین یعنی ساختار معنایی و تحول و نگرش اعتقادی نفوذ میکنیم.
وی با اشاره به اینکه این پایداری از سه منظر قابل تحلیل است، افزود: در نگاه اول، آنچه این مردم را در سنگر نگه داشت، معنایی فراتر از بقا بود و نشان دهنده معناداری یک امری مهم تر در زندگی بود.
معاون فرهنگی مدرسه علمیه فاطمه الزهرا (س) اضافه کرد: در قرآن کریم مفهوم ثبات قدم و صبر تنها به معنای تحمل نیست؛ بلکه به معنای ایستادگی بر سر یک حق مطلق است.
وی ادامه داد: وقتی فرد یا جمعی، مبارزه خود را با امر الهی و در مسیر تغییر نظام هستی پیوند میزنند، دچار اضطراب وجودی نمیشوند. در روایات، مفهوم ایثار تنها یک فعل نیست بلکه یک حالت روانی است که در آن مرز میان خود و هدف از بین میرود.
مدرس حوزه علمیه خواهران قم اظهار کرد: این مردم در این صد شب در واقع در حال تجربه یک شهادت زنده بودند؛ یعنی آماده بودند خود را در راه آنچه مقدس می دانستند قربانی کنند. این پیوند با یک امر قدس، نیروی محرکه غیرقابل پیشبینی برای ایستادگی بود.
وی گفت: از نظر روانشناسی، پایداری زمانی رخ میدهد که خود جمعی از خود فردی پیشی بگیرد. در این شبها، ما با پدیدهای به نام خود متعالی روبرو بودیم. وقتی انسان به مرحلهای از شناخت میرسد که هدفش از زیستن، فراتر از امنیت شخصی و رفاه مادی است، سیستم پاداش مغزی او تغییر میکند. در این حالت، رنج نه به عنوان یک عامل بازدارنده بلکه به عنوان نشانه اصالت و حقانیت و اثرگذار ادراک میشود. این یعنی یک بازسازی شناختی رخ داده است و مردم رنج را به جای بیعدالتی به عنوان سنگ بنای شخصیت جدید معنا کردهاند.
احمدیان علیآبادی بیان کرد: خیابان در تمام این لحظات از یک فضای جغرافیایی به یک فضای تمدنی تبدیل شده است. در این شب ها خیابان یک مکان گذار است؛ جایی که قوانین قدیمی جامعه از کار افتاد و قوانین جدید یعنی قانون همبستگی، ایثار و عدالت حاکم شد. این انسجام اجتماعی، برخاسته از یک اراده جمعی برای بازسازی جهان است. مردم در سنگر، نه برای تخریب بلکه برای ساختن یک نظم جدید ایستادهاند.
وی گفت: تبدیل انرژی اجتماعات به ساختارهایی هدفمند و کاربردی برای تمدن سازی دشوارترین مرحله در فرآیند گذار از مبارزه به ساختن است. تاریخ نشان داده که بسیاری از جنبشها در مرحله انرژی هیجانی متلاشی شدهاند؛ زیرا نتوانستند آن را به ساختار اجتماعی تبدیل کنند. برای هدفمند کردن این اجتماعات، سه گام استراتژیک می توان برداشت.
مدرس حوزه علمیه خواهران قم مرحله اول را گذار از کنش واکنشی به کنش ساختاری دانست و افزود: بسیاری از این اجتماعات واکنشی هستند، یعنی در برابر یک ظلم یا یک اتفاق شکل میگیرند. برای کاربردی شدن باید این انرژی به کنشگری پیشدستانه تبدیل شود؛ یعنی باید از تجمعات خیابانی به سمت نهادهای مدنی و فکری حرکت کنیم.
وی ادامه داد: ما نیاز به ساختن بنیانهای فکری داریم که بتوانند خواستههای خیابان را به برنامههای عملیاتی و حقوقی ترجمه کنند؛ یعنی باید اندیشهپردازانی در کنار مبارزان به طراحی نقشه راه تمدنی بپردازند که ما در این مرحله از وجود پر برکت رهبر شهید انقلاب و رهبر معظم انقلاب بهره میبریم.
پژوهشگر حوزوی با اشاره به اینکه دومین مرحله ایجاد زیرساختهای معرفتی و شناختی است، اظهار کرد: نباید اجازه دهیم این اجتماعات تنها با احساسات هدایت شوند. این گروهها برای هدفمند شدن نیاز به آموزش و خودآگاهی دارند که همان فرمایشات رهبر شهید انقلاب یعنی جهاد تبیین است. باید دانش تمدنی در دل این اجتماعات تزریق شود؛ یعنی فردی که در سنگر است بداند که فردا در کجای این ساختار جدید قرار میگیرد و چه وظیفه علمی یا تخصصی بر عهده دارد. ما باید نخبگان میدان یعنی کسانی که هم زبان مردم و هم زبان علم و مدیریت میفهمند را پرورش دهیم.
وی سومین گام را تبدیل ارزش ها به تمدن سازی دانست و گفت: ارزشهایی که در این صد شب در خیابان جاری است (مانند عدالت، صداقت، همدلی و ایثار)، نباید فقط در شعارها باقی بماند. این ارزشها باید به قوانین رفتاری و ساختارهای اقتصادی-اجتماعی، برای کاربردی شدن تبدیل شوند؛ به عبارتی ما باید فرهنگ سنگر را به فرهنگ تمدن تبدیل کنیم.
معاون فرهنگی مدرسه علمیه فاطمه الزهرا (س) ادامه داد: این به معنای طراحی مدلهای جدید زندگی است، یعنی مدلهای اقتصادی که بر پایه عدالت (و نه فقط سود) و مدلهای آموزشی که بر پایه حقیقت و مهارت بنا شده باشند.
وی در پایان یادآور شد: ما باید حرارت آتش خیابان را با منطق شعلههای چراغ دانش، بینش و مهارتها مهار کنیم تا از این آتش گرمای خانههای تمدن ساخته شود. ما به معمارانی نیاز داریم که بتوانند از سنگرهای مقاومت، ستونهای تمدن را بنا کنند.
انتهای پیام
نظر شما