«إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا»؛ بشارت امیدآفرین قرآن به پیامبر(ص)

به گزارش خبرگزاری حوزه، متن زیر حاصل سلسله جلسات تفسیر سوره مبارکه فتح از سوی حجت الاسلام والمسلمین کمال الدین مظلومی زاده، استاد عالی حوزه علمیه قم در خبرگزاری حوزه است که قسمت ششم آن تقدیم حضورتان می‌گردد:

بسم الله الرحمن الرحیم

رسیدیم به آیه اول از سوره فتح. در آیه اول، خداوند متعال می‌فرمایند که: «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا». ما برای تو پیروزی آشکار فراهم کردیم.

خداوند متعال در شروع سوره فتح و در نخستین آیه، بشارت بزرگی به پیامبر اکرم، صلوات‌الله و سلام علیه، دادند و اصل امید آفرینی را در همین ابتدای سوره ما مشاهده می‌کنیم؛ اصلی که امام شهیدمون، رضوان خدا بر ایشان باد، بسیار بر آن تأکید می‌کردند و شاید یکی از نکاتی که ایشان تأکید بر خواندن این سوره می‌کردند، همین مطلب اصل امید آفرینی است که یکی از پیام‌های ناب این سوره است.

سوالی که اینجا مطرح می‌شود، اینه که منظور از این فتح چیست که خداوند می‌فرمایند: «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا»؟ منظور از این فتح کدام فتحه؟

میان مفسرین، نظرات مختلف و متعددی را ما مشاهده می‌کنیم. برخی از مفسرین می‌فرمایند که منظور از این فتح، صلح حدیبیه است. برخی از مفسرین، فتح مکه را مصداق این فتح می‌دانند. برخی هم فتح خیبر را مصداقی از این فتح می‌دانند و می‌فرمایند که منظور از فتح در اینجا، فتح خیبر است.

ما قرائن فراوانی در دست داریم که صلح حدیبیه را ترجیح می‌دهد؛ مخصوصاً از ظاهر آیات و سیاق آیات که ان‌شاءالله در آینده خودتان هم مشاهده خواهید کرد. صلح حدیبیه از سیاق و ظاهر این آیات فهمیده می‌شود.

قرائن و روایاتی هم که اشاره به فتح مکه دارد یا اشاره، به فتح خیبر دارد، این‌ها همه قابل توجیه است؛ به این صورت که صلح حدیبیه مقدمه‌ای شد برای فتح خیبر در سال هفتم هجرت و همچنین مقدمه‌ای شد برای فتح مکه در سال هشتم هجرت.

پس ما سه فتح متوالی داریم: صلح حدیبیه، سال ششم هجرت؛ فتح خیبر، سال هفتم هجرت و فتح مکه، سال هشتم هجرت؛ که این صلح حدیبیه زمینه‌ساز فتح الفتوحات آینده می‌شود که فتح خیبر و فتح مکه هست.

و السلام علیکم و رحمت‌الله و برکاته