یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۳۰
منطق «فتح» در اسلام؛ وقتی صلح از جنگ پیروزتر می‌شود

حوزه/ در تفسیر آیه «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا»، صلح حدیبیه نه یک عقب‌نشینی سیاسی، بلکه الگویی روشن از پیروزی راهبردی در منطق اسلام معرفی می‌شود؛ پیروزی‌ای که در آن، بدون درگیری نظامی، مسیر گسترش دین، کاهش دشمنی و جذب حداکثری هموار شد. این نگاه نشان می‌دهد که در سیره نبوی، «فتح» فقط در غلبه نظامی خلاصه نمی‌شود، بلکه هر تدبیری که هدف الهی را مؤثرتر محقق کند، می‌تواند صورت برتر پیروزی باشد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، متن زیر حاصل سلسله جلسات حجت الاسلام والمسلمین کمال الدین مظلومی زاده، استاد عالی حوزه علمیه قم در خبرگزاری حوزه است که قسمت هفتم آن تقدیم حضورتان می‌گردد:

بسم‌الله الرحمن الرحیم.

سؤالی که در ذیل آیه اول مطرح می‌شود که چرا تعبیر به «فتح» شده است: «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا». چرا تعبیر به فتح شده، در حالی که این واقعه صلح است؟ ما در جلسه قبل عرض کردیم که با توجه به قرائن، روایات، و همچنین شواهد خود آیات، متوجه می‌شویم که منظور از این فتح، صلح است. خب، این صلح چرا تعبیر به فتح شده است؟

پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله و سلم به این سؤال پاسخ می‌دهند. وقتی که پیامبر از حدیبیه بازمی‌گشتند و سوره فتح نازل شد، یکی از اصحاب عرض کرد: «یا رسول‌الله، این چه فتحی است که ما را از زیارت خانه خدا باز داشته و جلوی قربانی ما و اعمال عمره ما را گرفته است؟»

پیامبر فرمودند: «بِئْسَ الْکَلَامُ هَذَا»؛ بد سخنی گفتی. «بَلْ هُوَ أَعْظَمُ الْفُتُوحِ»؛ حضرت تعبیر به فتح می‌کنند، آن هم «اعظم الفتوح»؛ بلکه این بزرگ‌ترین پیروزی ماست که مشرکان راضی شدند بدون برخورد خشونت‌آمیز، شما را از سرزمین خود دور کنند و به شما پیشنهاد صلح بدهند.

یعنی آنان یک عقب‌نشینی کرده‌اند. با وجود آن همه ناراحتی که قبلاً دیده بودند، تمایل به ترک تعارض نشان دادند. یعنی آن دشمنی‌هایی که در جنگ‌های قبل داشتند و روحیه انتقام‌گیری نسبت به شما داشتند، دیگر عملیاتی نشد و به فعلیت نرسید.

سپس پیامبر صلی‌الله علیه و آله و سلم ناراحتی‌هایی را که مسلمانان در جنگ بدر و جنگ احزاب تحمل کرده بودند، متذکر شدند و مسلمان‌ها نیز تصدیق کردند که بله، واقعاً این اعظم فتوح است و آن اعتراضی که مطرح کردند، از سر ناآگاهی بوده است.

پیامبر صلی‌الله علیه و آله و سلم در اینجا مبنا و ملاک به ما می‌دهند که هدف این است که دین مبین اسلام در جهان گسترش پیدا کند و ما جذب حداکثری داشته باشیم. این فتح واقعی است که این امر با صلح حدیبیه تحقق پیدا می‌کند.

همین رهبر جامعه، در جای دیگر تشخیص می‌دهد که برای تحقق این هدف، جنگ بدر هم باید باشد و جنگ احزاب هم باید باشد. مهم این است که هدف گم نشود.

مهم این است که هدف گم نشود، این نکته را خوب دقت کنید؛ برای رسیدن به اهداف، نحوه رویارویی با دشمن مهم است. یک زمان باید جنگ تسلیحاتی باشد، جنگ سخت باشد؛ و زمانی دیگر باید با صلح و مذاکره به میدان رویارویی رفت. همه این‌ها در زمره این مراتب قرار می‌گیرد.

والسلام علیکم و رحمة‌الله و برکاته.

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha