اسلام به ریزترین مسائل اخلاقی اجتماعی توجه ویژه دارد

حجت‌الاسلام والمسلمین حبیب‌الله یوسفی، استاد حوزه علمیه کاشان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کاشان، با اشاره به آیاتی از قرآن کریم، اظهار داشت: اسلام همان‌گون که به مهم‌ترین مسائل زندگی انسان‌ها عنایت دارد به ریزترین مسائل اخلاقی و اجتماعی از جمله آداب تحیت و ورود در مجلس، دعوت به طعام، سخن گفتن با پیامبر(ص)، جا دادن به تازه واردها به خصوص افراد با فضیلت و پیشگام در علم و ایمان، توجه ویژه دارد.

وی افزود: خداوند متعال در قرآن فرموده است، یا أَیُّهَاالَّذِینَ آمَنُوا إِذا قِیلَ لَکُمْ تَفَسَّحُوا فِی الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا یَفْسَحِ اللَّهُ لَکُمْ وَ إِذا قِیلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ «ای مومنین! هنگامی که به شما گفته شود مجلس را وسعت بخشید و به تازه واردها جا بدهید! اطاعت کنید که خداوند( بهشت را، یا امور دنیا، یا هردو را ) برای شما وسعت می‌بخشد و هنگامی که گفته شود برخیزید اطاعت کنید و برخیزید، اگر چنین کنید خداوند آنان را که ایمان آورده اند درجاتی عنایت کند و کسانی را که از علم و ایمان بهره دارند درجات بیشتری می‌بخشد. و خداوند به عملکردهای شما آگاه است.» (مجادله ۱۱)

استاد حوزه با بیان اینکه «تفسح» به معنای وسعت دادن، گشایش و جا دادن است و «انْشُزُوا» به معنای بلند شدن از جای برای احترام به دیگران است، گفت: وسعت بخشیدن الهی ممکن است در دنیا، در روح و فکر، در عمر و زندگی و یا در مال و روزی و امثال آن باشد و یا ممکن است در بهشت و یا هر دو باشد زیرا از فضل خدا تعجب نیست که در برابر یک چنین کار کوچکی چنان پاداش عظیمی قرار دهد که پاداش به قدر کرم او است نه به قدر اعمال ما.

وی تصریح کرد: شأن نزول این آیه بیانگر آن است که در مورد خاصی نازل شده و آن زمانی بود که جمعی از اصحاب بدر به خدمت پیامبر(ص) وارد شدند و چون افراد فاضلی بودند و جایی برای نشستن آنها نبود، پیغمبر(ص) دستور دادند چند نفر برخیزند و به آنان برای نشستن جا بدهند. چون برخی از این کار ناراحت شدند، این آیه نازل شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین یوسفی، ایمان و علم را نزد خداوند بسیار ارزشمند دانست و گفت: اگر انسان‌ها به دستور خدا و پیامبر در مجالس به یکدیگر احترام بگذارند و به خصوص برای اهل علم و ایمان احترام قائل شوند، خداوند در رزق، علم و ایمان آنها وسعت داده و در بهشت جای وسیع‌تری به آنها، عنایت خواهد فرمود.

وی ادامه داد: برخی وقتی در صف جماعت یا مجالس، کسی وارد شده و به‌دنبال جا می‌گردد، گشادتر می‌نشینند که جای آنها تنگ نشود!! بی‌خبر از این که جا دادن به دیگران ضمن رعایت ادب و اخلاق، چه اجر و ثواب بزرگی دارد خصوصا اگر عالم و مومن و یا بزرگسال باشد.

استاد حوزه با قرائت حدیثی از پیامبر(ص) که فرمودند، یشفع یوم‌القیامة ثلاثة: الانبیاء ثم‌العلماء ثم‌الشهداء ، «سه گروه پیامبران، علما و شهیدان در قیامت شفاعت می‌کنند.» یادآور شد: قرآن کریم نیز در آیه ۹ سوره زمر می‌فرماید: «هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ» که در این آیه چند نکته مهم قابل دقت است.

وی گشایش در کار دیگران، موجب گشایش خداوند در امور شماست. «فَافْسَحُوا یَفْسَحِ اللَّهُ لَکُمْ» ، صاحبان علم و دانش، باید در جامعه اسلامی از جایگاه بالا و والایی برخوردار باشند. «وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ» و جا دادن‌ها و بلند شدن‌ها، اگر خالصانه و برای خدا باشد، او می‌داند و پاداش وسیع می‌دهد را از نکات مهم این آیه قرآن کریم بیان کرد.