به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم ابراهیمی، رئیس مرکز هماهنگی پژوهش و آموزش عالی قرآنی و علوم انسانی کشور در آیین رونمایی از کتاب «نظام سیاسی و دولت در قرآن» که با حضور جمعی از قرآنپژوهان، پژوهشگران حوزوی، مسئولان کشوری و استانی، امروز، ۲۷ تیرماه در سالن همایشهای بین المللی غدیر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد، بیان کرد: در ادبیات رایج سیاسی، حکومت برای تأمین امنیت سیاسی، اجتماعی و نظم عمومی تعریف میشود و نهادی برای اعمال قدرت است که جامعه را مدیریت میکند. مدیریت منابع برای ایجاد نظم ضروری است، اما کافی نیست و هدف حکومت نورانی کردن انسان و گسترش عدالت است.
وی با طرح این پرسش که قرآن کریم حکومت را چگونه مطرح میکند و حکومت چگونه دولت تعیین میکند، اظهارکرد: ایجاد نظم ضروری است اما کافی نیست. هدف حکومت تربیت انسان است و هدف اجتماعی قرآن گسترش عدالت است. حکومت باید بتواند مردم را به گونهای تربیت کند که خودشان قیام بالقسط کنند و قوّامون بالقسط باشند.
استاد حوزه علمیه با ذکر مثالی فقهی تصریح کرد: یکی از شرایط عمومی تکلیف این است که انسان عاقل باشد، اما برای کمال عقل، آنچه برای قاضی کافی است، برای شرط عمومی بذل تکلیف کافی نیست. حکومت باید مردم را به گونهای تربیت کند که خودشان قیام بالقسط کنند و از ظلمات جهل و فساد خارج شوند. زمانی از ظلمت خارج میشوند و به کمال میرسند که عدالت در جامعه محقق شود.
حجت الاسلام ابراهیمی با استناد به آیه شریفه «الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ» چهار شاخص حکمرانی قرآنی را برشمرد و گفت: شاخص اول اقامه صلات یعنی رعایت حقالله است. اگر حقوق الهی در این زمینهها رعایت شود، فحشا به شدت کم و ناچیز میشود. شاخص دوم رعایت حقالناس است؛ اگر مردم زکات واجب بدهند، زمینه فقر رها میشود.
وی سومین و مهمترین شاخص را امر به معروف و نهی از منکر دانست و تأکید کرد: مهمترین ویژگی حکمرانی این است که اگر حاکمان بر رفتار مردم نظارت نداشته باشند و اگر مردم بر مردم نظارت نداشته باشند، عدالت ایجاد نمیشود. مردم یا عالم به حکم و موضوع هستند یا جاهل به حکم و موضوع. برای اینکه بتوانیم جامعه را از فساد رها کنیم، باید به دو نکته توجه کنیم.
رئیس مرکز هماهنگی پژوهش و آموزش عالی قرآنی و علوم انسانی کشور با هشداری جدی خطاب به مدیران جامعه تصریح کرد: نکته اول اینکه مواظب باشیم مدیران ما، اگر مردمی که اقتصاد کشور در دست آنهاست به مردم رحم نکنند و مدیران به خوشگذرانی کشیده شوند، برای اینکه مثل امتهای گذشته منقرض نشویم، باید مثل یوسف(ع) عمل کنیم؛ قسمتی از سرزمین مصر که دست یوسف بود، همان بخش را عادلانه تقسیم کرد.
وی در جمعبندی معرفی کتاب گفت: این اثر در حوزه میانرشتهای عالی در اندیشه سیاسی قرآن کریم و تبیین ارکان بر پایه آموزههای وحیانی است و با بهرهگیری از روش موضوعی از مفاهیم قرآنی در قالب نظام سیاسی تحقیق شده است. این کتاب شامل مبانی نظام سیاسی، اهداف و اصول، حقوق و تکالیف، سیاست خارجی و آسیبشناسی آن و غیره است.
حجت الاسلام ابراهیمی یادآور شد: میتوان این اثر را پاسخ به پرسش الهیاتی و سیاستگذاری مبتنی بر آموزههای قرآنی دانست. نویسنده میگوید ظرفیت اراده، اصول و مشترکات اجتماعی میتواند زمینهساز استقرار ارزشهای الهی باشد. این اثر گامی مهم در تبیین نظریه الگوهای سیاستگذاری قرآن است. اگر بخواهیم این منظومه را در جملهای خلاصه کنیم، باید گفت: در اندیشه سیاسی قرآن، حکومت در عدالت است.
وی بیان کرد: برای اینکه بتوانیم جامعه را از فساد و جهل رهایی ببخشیم باید اداره امور اقتصادی هر بخش از جامعه که برعهده یک مسئول یا مردم است را به نحو احسن انجام بدهد و به بهانه گمراه شدن سایر مسئولان در سایر بخشها از مسئولیت خویش سرباز نزند.
حجت الاسلام ابراهیمی تصریح کرد: قرآن کریم کتاب زندگی بشر و راهنمای زندگی در همه عرصههای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است و مبانی آن باید استخراج، تبیین، عرضه، ترویج و در نهایت تحقق یابد و از هر پژوهش و کتابی که با این هدف نگارش و چاپ میشود باید حمایتهای لازم انجام شود. از اینرو، لازم است تا مبانی کتاب «نظام سیاسی و دولت در قرآن» پیادهسازی شود.
در پایان از کتاب «نظام سیاسی و دولت در قرآن» تألیف حجتالاسلام والمسلمین نجف لکزایی با حضور جمعی از قرآنپژوهان، پژوهشگران حوزوی، مسئولان کشوری و استانی در قم رونمایی شد.
نظر شما