حجتالاسلام والمسلمین ساداتی معاون تهذیب و تربیت حوزه علمیه مازندران در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری درباره نقش هیئات مذهبی گفت: هیئات مذهبی می بایست پیام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) را به شیوهای جذاب و اثرگذار منتقل کنند. در ادامه متن، کامل این گفتوگو تقدیم میگردد.
به نظر شما فلسفه حضور کودکان در نهضت عاشورا چیست و این حضور چه پیامهایی برای جامعه امروز دارد؟
حضور کودکان در نهضت عاشورا، نشان میدهد که قیام امام حسین (علیهالسلام) صرفاً یک حرکت نظامی یا سیاسی نبود، بلکه نهضتی الهی برای احیای دین، اصلاح جامعه و مقابله با ظلم بود. اگر هدف، تنها یک نبرد نظامی بود، همراه بردن خانواده و کودکان معنایی نداشت؛ اما حضور آنان سبب شد که ابعاد مختلف این نهضت، بهویژه مظلومیت اهلبیت (علیهمالسلام) و حقانیت قیام، برای همیشه در تاریخ ثبت شود.
کودکان کربلا، از جمله حضرت رقیه (سلاماللهعلیها)، حضرت سکینه (سلاماللهعلیها) و حضرت عبدالله رضیع (علیهالسلام)، هر یک به گونهای پیامآور عاشورا شدند. آنان با تحمل سختیهای تشنگی، اسارت و مصیبت، سند زندهای بر مظلومیت خاندان پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) بودند و اجازه ندادند دستگاه تبلیغاتی بنیامیه حقیقت عاشورا را پنهان یا تحریف کند. از این جهت، حضور کودکان در کربلا بخشی از حکمت الهی در ماندگاری این نهضت بود.
این واقعه برای جامعه امروز نیز پیامهای مهمی دارد. نخست اینکه خانواده، در تربیت نسل مؤمن و مسئولیتپذیر، نقش اساسی دارد. کودکان اهلبیت (علیهمالسلام) در محیطی سرشار از ایمان، معرفت و محبت به خدا پرورش یافتند و همین تربیت، آنان را در سختترین شرایط نیز استوار نگه داشت. این موضوع به والدین یادآوری میکند که سرمایهگذاری اصلی باید بر تربیت اعتقادی و اخلاقی فرزندان باشد.
پیام دیگر عاشورا، توجه به جایگاه و حقوق کودکان است. رنجهایی که کودکان کاروان حسینی متحمل شدند، وجدان انسانها را بیدار میکند و به همه جوامع هشدار میدهد که ظلم، جنگ و بیعدالتی، پیش از هر کس، کودکان و خانوادهها را قربانی میکند. از این رو، دفاع از کرامت، امنیت و حقوق کودکان، یکی از آموزههای مهمی است که میتوان از این بخش از تاریخ عاشورا الهام گرفت.
در نهایت، حضور کودکان در نهضت عاشورا به ما میآموزد که انتقال ارزشهای دینی و فرهنگ مقاومت باید از خانواده آغاز شود. اگر نسل جدید با معرفت، محبت اهلبیت (علیهمالسلام)، روحیه حقطلبی و مسئولیتپذیری تربیت شود، میتواند همچون کودکان کاروان حسینی، حتی در سختترین شرایط، از ایمان و ارزشهای الهی خود پاسداری کند و پیام حق را به نسلهای بعد منتقل سازد.
رسانهها، هیئات مذهبی و مراکز فرهنگی برای تبیین صحیح زندگی و شهادت حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) چه وظایفی بر عهده دارند؟
رسانهها، هیئات مذهبی و مراکز فرهنگی، نقش مهمی در انتقال صحیح معارف عاشورا به نسل امروز بر عهده دارند. در مورد حضرت رقیه (سلاماللهعلیها)، نخستین وظیفه آنها، ارائه روایتی مستند، عالمانه و در عین حال اثرگذار از زندگی و مصائب ایشان است. هرچه این روایت بر پایه منابع معتبر تاریخی و پژوهشهای علمی باشد، اعتماد مخاطب، بهویژه نسل جوان، بیشتر جلب خواهد شد.
در کنار استناد تاریخی، نباید از پیامهای تربیتی این واقعه غافل شد. هدف از برگزاری مجالس عزاداری و تولید محتوا، تنها برانگیختن احساسات نیست؛ بلکه باید مخاطب را با فلسفه قیام عاشورا، جایگاه اهلبیت (علیهمالسلام)، مفهوم صبر، عزت، کرامت انسانی و مبارزه با ظلم آشنا کند. اگر اشک و عاطفه با معرفت همراه شود، اثر آن ماندگارتر خواهد بود.
از سوی دیگر، رسانهها باید از انتشار مطالب ضعیف، غیرمستند یا اغراقآمیز که ممکن است موجب تردید یا سوءاستفاده مخالفان شود، پرهیز کنند. امروز فضای مجازی محل طرح پرسشهای فراوان است و پاسخگویی دقیق، مستدل و منطقی به این پرسشها، یکی از مهمترین مسئولیتهای فعالان فرهنگی و دینی است.
هیئات مذهبی نیز میتوانند با استفاده از سخنرانان آگاه، مداحیهای محتوایی، برنامههای ویژه کودکان و نوجوانان، مسابقات فرهنگی، تولید آثار هنری فاخر و روایتهای متناسب با زبان نسل جدید، پیام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) را به شیوهای جذاب و اثرگذار منتقل کنند. همچنین، معرفی شخصیت ایشان باید با تأکید بر ابعاد اخلاقی، تربیتی و معنوی همراه باشد تا نسل جوان احساس کند این معارف، پاسخگوی نیازهای امروز او نیز هست.
در نهایت، اگر رسانهها و مراکز فرهنگی بتوانند میان عاطفه، معرفت و استناد تاریخی تعادل برقرار کنند، نه تنها نام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) زنده خواهد ماند، بلکه فرهنگ عاشورا نیز به عنوان مکتبی برای تربیت انسانهای مؤمن، آزاداندیش، ظلمستیز و ولایتمدار، به نسلهای آینده منتقل خواهد شد.
اگر بخواهید پیام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) را در یک جمله به نسل امروز منتقل کنید، آن پیام چه خواهد بود؟
اگر بخواهم پیام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) را در یک جمله به نسل امروز بیان کنم، میگویم: در هر شرایطی، حق را بشناس، در کنار ولیّ خدا بایست و اجازه نده سختیها تو را از ایمان و حقیقت دور کند.
البته این جمله، خلاصهای از یک پیام بزرگ است. زندگی کوتاه حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) نشان داد که ارزش انسان به سن، موقعیت یا امکانات او نیست؛ بلکه به میزان ایمان، محبت به خدا و اهلبیت (علیهمالسلام) و پایداری بر حق بستگی دارد. ایشان با وجود کودکی، به نمادی از وفاداری، پاکی و دلبستگی به امام حسین (علیهالسلام) تبدیل شدند و نامشان پس از قرنها همچنان در دل میلیونها انسان زنده است.
نسل امروز در معرض انواع هجمههای فرهنگی، رسانهای و فکری قرار دارد و بیش از هر زمان دیگری به الگوهای اصیل نیازمند است. حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) به ما میآموزند که حتی در سختترین شرایط نیز نباید هویت دینی، ارزشهای اخلاقی و پیوند با اهلبیت (علیهمالسلام) را از دست داد. کسی که به حقیقت دل ببندد، ممکن است سختی ببیند، اما هرگز شکست نخواهد خورد.
از سوی دیگر، پیام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) این است که محبت به اهلبیت (علیهمالسلام) تنها یک احساس نیست، بلکه باید در رفتار و سبک زندگی انسان نمود پیدا کند؛ در صداقت، پاکدامنی، احترام به پدر و مادر، دفاع از مظلوم، مقابله با ظلم و عمل به دستورات الهی. این همان مسیری است که امام حسین (علیهالسلام) برای احیای آن قیام کردند.
بنابراین، اگر بخواهیم پیام حضرت رقیه (سلاماللهعلیها) را به نسل امروز منتقل کنیم، باید بگوییم: با ایمان زندگی کنید، با عزت بمانید، حقیقت را فدای منفعت نکنید و پیوند خود را با قرآن، اهلبیت (علیهمالسلام) و ارزشهای الهی حفظ کنید؛ زیرا ماندگاری انسان در همین وفاداری به حق است.
نظر شما