نخبگان حوزوی؛ پیشران تحولات اجتماعی و مدیریتی هستند

به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده، مسئول حوزه ریاست دفتر مدیر حوزه‌های علمیه، در مراسم تودیع و معارفه مدیر جدید مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه‌های علمیه که در سالن جلسات مدرسه معصومیه قم برگزار شد با تأکید بر ضرورت شناسایی دقیق و حمایت هدفمند از نخبگان حوزوی گفت: نخبه‌پروری در حوزه‌های علمیه نباید صرفاً بر اساس معدل، موفقیت‌های آموزشی یا شاخص‌های معمول علمی تعریف شود؛ بلکه باید نخبگان اجتماعی، تعاملی، مدیریتی، بین‌المللی و جریان‌ساز نیز شناسایی و برای ایفای نقش مؤثر در عرصه‌های مختلف جامعه آماده شوند.

وی با اشاره به شخصیت شیخ ابراهیم زکزاکی اظهار کرد: شیخ زکزاکی نمونه‌ای روشن از یک نخبه دینی و اجتماعی است؛ فردی که تنها چند سال در ایران تحصیل کرده، اما توانسته است در عرصه اجتماعی و بین‌المللی منشأ تحولات بزرگی باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده افزود: سال گذشته در مشهد مقدس خدمت ایشان رسیدیم. در آن دیدار، به دلیل عظمت شخصیت و مجاهدت‌های ایشان، خواستم دستشان را ببوسم، اما اجازه ندادند. به ایشان عرض کردم که شما امتحان بسیار سختی را در مسیر انقلاب اسلامی و مکتب اهل‌بیت(ع) پشت سر گذاشته‌اید.

وی ادامه داد: شیخ زکزاکی با وجود همه سختی‌ها و مصیبت‌هایی که بر او وارد شده، از جمله شهادت چند تن از فرزندانش در راهپیمایی روز قدس و در برابر چشمان او، آرامش و استواری عجیبی دارد. چنین شخصیت‌هایی نشان می‌دهند که نخبه واقعی تنها کسی نیست که در یک شاخص علمی رتبه بالایی کسب کرده باشد؛ بلکه گاهی یک انسان با ایمان، اراده، بصیرت و توانایی ایجاد تحول اجتماعی، می‌تواند تأثیری بسیار گسترده‌تر از بسیاری از افراد داشته باشد.

ضرورت عبور از نگاه محدود به نخبه‌پروری

مسئول حوزه ریاست دفتر مدیر حوزه‌های علمیه با تأکید بر اینکه نگاه به نخبگان باید جامع و چندبعدی باشد، تصریح کرد: نباید نخبه را فقط در معدل، برنامه‌های آموزشی یا شاخص‌های محدود علمی جست‌وجو کنیم. امروز به نخبگانی نیاز داریم که بتوانند با جامعه ارتباط برقرار کنند، تعامل مؤثر داشته باشند، جریان اجتماعی ایجاد کنند و در عرصه‌های مختلف نقش‌آفرین باشند.

وی با اشاره به وجود طلاب نخبه در مدارس و مناطق مختلف کشور گفت: در بازدیدها و دیدارهایی که از مدارس علمیه داشته‌ایم، با طلبه‌هایی مواجه شده‌ایم که ظرفیت‌های بسیار بالایی دارند؛ طلبه‌هایی که شاید در چارچوب‌های معمول شناسایی نخبگان قرار نگیرند، اما از نظر فکری، اجتماعی، مدیریتی و توانایی اثرگذاری، ظرفیت‌های قابل توجهی دارند.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با اشاره به برخی تجربه‌های خود در مدارس علمیه افزود: در برخی مدارس، طلبه‌هایی را مشاهده کرده‌ایم که از نظر توانایی‌های فکری و شخصیتی، واقعاً نخبه هستند. این افراد باید شناسایی شوند و مسیر رشد و نقش‌آفرینی آنان مورد حمایت قرار گیرد.

نقش امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب و شهید مطهری در شناسایی استعدادها

وی با اشاره به سیره امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب و شهید آیت‌الله مرتضی مطهری در توجه به استعدادهای انسانی و فکری گفت: یکی از ویژگی‌های برجسته امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب، توجه ویژه به استعدادهای درخشان و انسان‌های اثرگذار بوده است.

مسئول حوزه ریاست دفتر مدیر حوزه‌های علمیه ادامه داد: شهید مطهری نیز در مسیر انقلاب اسلامی و در عرصه‌های فکری و فرهنگی، نقش بسیار مهمی ایفا کرد و برای ساختن بنیان‌های فکری انقلاب زحمات فراوانی کشید. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که باید افراد مستعد را شناسایی کرد، به آنان میدان داد و از ظرفیت‌هایشان برای پیشبرد اهداف اسلام و انقلاب استفاده کرد.

وی افزود: گاهی یک جوان با استعداد، در یک محیط یا مجموعه خاص قرار می‌گیرد و اگر زمینه رشد و فعالیت برای او فراهم شود، می‌تواند به عنصری جریان‌ساز و تحول‌آفرین تبدیل شود. بنابراین وظیفه ما این است که این استعدادها را پیش از آنکه از دست بروند، شناسایی و هدایت کنیم.

نخبگان اجتماعی و بین‌المللی؛ ظرفیت مهم حوزه‌های علمیه

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با تأکید بر ضرورت توجه به نخبگان اجتماعی و بین‌المللی اظهار کرد: جهان امروز به افرادی نیاز دارد که بتوانند پیام اسلام ناب را به زبان و شیوه‌ای مؤثر به جامعه و جهان منتقل کنند.

وی گفت: امام خمینی(ره) همواره بر اسلام ناب محمدی(ص) تأکید داشتند و امروز نیز باید افرادی را شناسایی کنیم که بتوانند این گفتمان را در عرصه‌های مختلف تبیین و دنبال کنند. برخی طلاب دارای ظرفیت‌های بالای بین‌المللی هستند و می‌توانند در عرصه‌های جهانی، ارتباطات بین‌فرهنگی و تبلیغ بین‌الملل نقش‌آفرین باشند. این ظرفیت‌ها باید شناسایی و برای آن‌ها برنامه‌ریزی شود.

ضرورت تربیت مدیران تحول‌آفرین برای نهادهای کشور

مسئول حوزه ریاست دفتر مدیر حوزه‌های علمیه در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت شناسایی و معرفی طلاب توانمند برای مدیریت مجموعه‌های مختلف کشور تأکید کرد و گفت: یکی از مأموریت‌های مهم در حوزه نخبگان، شناسایی افرادی است که توانایی مدیریت و ایجاد تحول در مجموعه‌های مختلف را دارند.

وی ادامه داد: امروز نهادهای مختلف کشور، از مجموعه‌های نظامی و انتظامی گرفته تا دستگاه قضایی، آموزشی، فرهنگی و اجرایی، به مدیرانی نیاز دارند که علاوه بر دانش و تخصص، توانایی تحول‌آفرینی داشته باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده تصریح کرد: حوزه‌های علمیه می‌توانند در این زمینه نقش مهمی ایفا کنند و نیروهای توانمند و شایسته‌ای را برای حضور مؤثر در نهادهای مختلف نظام معرفی کنند. این موضوع نباید صرفاً به معرفی افراد برای تصدی یک مسئولیت محدود شود؛ بلکه باید به تربیت مدیرانی منجر شود که بتوانند در مجموعه‌های خود تحول ایجاد کنند.

وی افزود: در حوزه‌های علمیه خواهران و برادران نیز ظرفیت‌های ارزشمندی وجود دارد که باید به‌درستی شناسایی و تقویت شوند. امید است در دوره جدید، این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شود و ارتباط حوزه‌های علمیه با نهادهای مختلف نظام برای بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان توسعه یابد.

نخبگان بومی؛ سرمایه‌ای ارزشمند برای مناطق مختلف کشور

وی همچنین بر اهمیت توجه به نخبگان بومی در مناطق مختلف کشور تأکید کرد و گفت: نباید همه ظرفیت‌های نخبگانی را تنها در مراکز بزرگ و شناخته‌شده جست‌وجو کنیم. در بسیاری از مناطق کشور، به‌ویژه مناطق کم‌برخوردار، نخبگان ارزشمندی حضور دارند که باید شناسایی و مورد حمایت قرار گیرند.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با اشاره به ظرفیت‌های استان سیستان و بلوچستان اظهار کرد: در این استان، نخبگان بومی و افراد توانمندی وجود دارند که شناخت دقیق آنان و استفاده از ظرفیت‌هایشان می‌تواند آثار بسیار ارزشمندی به همراه داشته باشد.

وی افزود: حضور افراد بومی و توانمند در مناطق مختلف، به‌ویژه در مناطق قومی و مذهبی، می‌تواند در تقویت ارتباطات اجتماعی، گسترش معارف اسلامی و ایجاد وحدت و همدلی نقش مؤثری داشته باشد.

تجربه‌های موفق بزرگان حوزه در توجه به مناطق دوردست

مسئول حوزه ریاست دفتر مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به سیره و تجربه بزرگان حوزه‌های علمیه گفت: بزرگان و مراجع دینی نیز همواره به این موضوع توجه داشته‌اند که برای مناطق مختلف کشور باید نیروهای توانمند و اثرگذار تربیت و اعزام شوند.

وی افزود: گاهی یک طلبه از یک مرکز علمی بزرگ، مانند حوزه علمیه قم یا نجف یا دیگر حوزه‌های معتبر، به منطقه‌ای دوردست اعزام می‌شود و با حضور خود منشأ برکات فراوانی می‌شود. چنین اقداماتی نشان می‌دهد که گاهی یک فرد توانمند می‌تواند با حضور در یک منطقه، مجموعه‌ای از فعالیت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی را شکل دهد.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده ادامه داد: ممکن است یک طلبه به منطقه‌ای اعزام شود و در آنجا فعالیت‌هایی مانند راه‌اندازی کتابخانه، تقویت مسجد، توسعه فعالیت‌های فرهنگی و ارتباط با مردم را دنبال کند و به‌تدریج یک جریان علمی و اجتماعی پایدار شکل دهد. این ظرفیت‌ها باید دیده و حمایت شوند.

دفتر نخبگان؛ مأموریت مهم در شناسایی و هدایت استعدادها

وی در پایان تأکید کرد: یکی از مأموریت‌های مهم دفتر نخبگان، شناسایی همین ظرفیت‌هاست؛ افرادی که شاید در نگاه نخست در فهرست‌های معمول نخبگان قرار نگیرند، اما از توانایی‌های علمی، اجتماعی، مدیریتی، تبلیغی و بین‌المللی قابل توجهی برخوردارند.

مسئول حوزه ریاست دفتر مدیر حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: باید نخبگان را در همه عرصه‌ها شناسایی کنیم؛ از نخبگان علمی و آموزشی گرفته تا نخبگان اجتماعی، مدیریتی، تعاملی، تبلیغی و بین‌المللی. همچنین باید به نخبگان بومی مناطق مختلف کشور توجه ویژه داشته باشیم و زمینه را برای نقش‌آفرینی آنان فراهم کنیم.

وی گفت: اگر بتوانیم این استعدادها را به‌درستی شناسایی، هدایت و حمایت کنیم، حوزه‌های علمیه می‌توانند نقش بسیار مهم‌تری در تربیت نیروهای اثرگذار و مدیران تحول‌آفرین برای جامعه اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایفا کنند.