به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از اراک، بیش از چهارده قرن از واقعه عاشورا میگذرد، اما حماسه اربعین حسینی نه تنها رو به افول نرفته، بلکه هر سال با شکوهتر و گستردهتر از قبل، میلیونها انسان را از سراسر جهان به سمت کربلا میکشاند.
بر این اساس خبرنگار خبرگزاری حوزه در اراک، با حجتالاسلام احمدی اراکی کارشناس دینی گفتوگویی انجام داده که در ادامه به آن می پردازیم:
راز ماندگاری حرکت عظیم مردم در اربعین حسینی چیست که با وجود همه سختیها، هر سال پررونقتر میشود؟
این موضوع چند راز اصلی دارد که در هم تنیدهاند:
انگیزه الهی و عشق به ولایت: این حرکت برخلاف بسیاری از تجمعات بشری، نه بر اساس منافع مادی و اقتصادی و سیاسیِ مرسوم، که بر پایهٔ «محبت» شکل گرفته است؛ محبتی که از عمق باورهای شیعه به امام حسین(ع) ریشه میگیرد. این عشق، سختیها را شیرین میکند.
تجربه زیسته جهانیشدنِ مذهب: در اربعین حسینی، مرزهای ملی، زبانی، نژادی و طبقاتی به کلی حذف میشوند. زائر در این مسیر «انسان» را در نابترین شکلِ همدلی میبیند و همین وحدتِ تجربهشده، برگشتناپذیر و جذاب است.
مکتب «سختیِ آسانشده» : در جهانی که به دنبال رفاه بیزحمت است، اربعین حسینی نشان میدهد که سختیِ اختیاری در راه یک ارزش متعالی، خود عمیقترین لذت و آزادی است. گویی زائر هر سال میرود تا در این کوره تطهیر، خود را بازیابد.
ظهور ولایت اجتماعی: مردم احساس میکنند این حماسه را خودشان میسازند؛ موکبها مردمی است و خدمت به زائر به یک فرهنگ عامه تبدیل شده که هر سال خود را بازتولید میکند.
چگونه میتوان از ظرفیت عظیم اربعین حسینی برای ترویج معارف دینی و پاسخ به شبهات نسل جوان استفاده کرد؟
برای این کار چند اقدام عملی لازم است:
تغییر رویکرد از سخنرانی به گفتوگو: در طول مسیر، حلقههای گفتوگوی صمیمی و تخصصی با حضور استادان مسلط و جوانحجرهایها تشکیل شود که محور آن «پرسش» جوان، نه «موعظه» یکطرفه باشد.
تبدیل مسیر به موزه زنده معارف: با استفاده از نرمافزارهای واقعیت افزوده، کلیپهای کوتاه، تابلوهای خلاقانه و روایتگری هنری در موکبها، تاریخ و فلسفه قیام عاشورا و امامت را بهویژه برای نسل دیجیتال، محسوس و ملموس کنیم.
تمرکز بر عقلانیت حماسه: پاسخ به شبهات باید در بستر خود راهپیمایی داده شود، مثلاً شبهه «خشونت و عقلانیت» با نمایش عقلانیتِ پشتِ صلح امام حسن(ع) و قیام امام حسین(ع).
شبهه «تکلیفگرایی یا نتیجهگرایی» با توضیح اینکه شکستِ ظاهریِ عاشورا چطور به بزرگترین پیروزی تاریخ تبدیل شد.
زائرِ راوی: هر زائر پیش از سفر آموزشهای کوتاهی ببیند تا خودش برای همسفرانش یک «مُبلّغ هوشمند» و پاسخگو باشد.
به نظر شما مهمترین پیام اربعین حسینی برای جامعه امروز چیست؟
در جامعهای که رقابتهای فردی، بیاعتمادی اجتماعی و ناامیدی از اصلاحات کلان رواج یافته، اربعین حسینی یک پیام عملی دارد، اگر دلها با هم باشد و هر کس به قدر وسعش وسط بیاید، میتوان بزرگترین حماسه تاریخ معاصر را بدون بودجه دولتی، بدون مرزبندی و با امنیت کامل خلق کرد. این یعنی «تمدنسازی از پایین»، بر پایه ایثار نه اجبار.
فرهنگ اربعین حسینی چه ظرفیتهایی برای دیپلماسی عمومی و تقویت جایگاه ایران در جهان اسلام دارد؟
اربعین حسینی تصویر ایران هراسی را در افکار عمومی جهان اسلام خنثی میکند. وقتی عراقیها، اهل سنت، مسیحیان و حتی غیرمسلمانان گرمای خدمت و امنیت را در میزبانی ایرانیها میبینند، گفتمان مقاومت، چهرهای رحمانی و انسانی به خود میگیرد.
این رویداد یک کانال مستحکمِ ارتباط مستقیم میان مردم ایران، عراق و بیش از ۴۰ ملیت است که کاملاً خارج از کنترل قدرتهای جهانی، یک شبکه اعتماد و همکاری میسازد.
ایران میتواند این الگوی «موکبداری و مدیریت مردمی بحران» را به عنوان یک دستاورد تمدنی شیعی به جهان اسلام صادر کند و نشان دهد اربعین حسینی صرفاً یک آیین عبادی نیست، بلکه یک نظام اجتماعی پیشرو است.
چگونه میتوان از ظرفیت اربعین حسینی برای حل مسائل اجتماعی و فرهنگی داخل کشور استفاده کرد؟
فرهنگ اربعین حسینی یک آزمایشگاه موفق اجتماعی است که میتوان نتایج آن را در داخل کشور نهادینه کرد:
حل مسئلهٔ اعتماد عمومی: مدل موکب مردمی را میتوان برای محرومیتزدایی کپی کرد، چرا همانقدر که برای زائر اربعین حسینی موکب میزنیم، برای مناطق محروم کشور «موکب خدمت» دائمی راه نیندازیم؟
ترویج فرهنگ خدمت بیمنت: بزرگترین درس اربعین حسینی این است که خادم و مخدوم یکی هستند، این حس را میتوان در مدیریت شهری، مدارس و ادارات نهادینه کرد تا رابطه عمودی ملت-دولت، به رابطهای افقی و برادرانه تبدیل شود.
بازیابی هویت نسل جوان: به جای دعواهای سیاسی بیحاصل، میتوان انرژی نسل جوان را در بازسازی همین تجربه نابِ همبستگی در داخل کشور تخلیه کرد؛ از طریق اردوهای جهادیِ الهامگرفته از روحیه اربعین حسینی.
انتهای پیام. /
نظر شما