حجتالاسلام والمسلمین سید هاشمی، مدرس حوزه و دانشگاه و کارشناس مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، در پاسخ به این پرسش که آیا میتوان پیادهروی اربعین را یک حرکت سیاسی دانست، اظهار داشت: این سؤال از شبههای ناشی میشود که بر اساس آن، برخی میخواهند چنین القا کنند که پیادهروی اربعین صرفاً یک حرکت سیاسی است و ریشه دینی ندارد. منشأ این شبهه، دوگانهانگاری میان دین و سیاست است؛ گویی سیاست از دین جداست و دین نیز از سیاست جداست، در حالی که چنین برداشتی با حقیقت اسلام، بهویژه قرائت شیعی از دین، هیچ سازگاری ندارد.
وی افزود: در مکتب اهلبیت(ع)، بهصورت روشن و صریح بیان شده است که سیاست عین دیانت و دیانت عین سیاست است؛ زیرا دین، مجموعهای از قواعد، احکام، باورها و اعمالی است که سعادت انسان را در همه ابعاد زندگی، اعم از فردی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی تأمین میکند. بنابراین، اسلام تنها به عبادات فردی محدود نمیشود، بلکه برای اداره جامعه، تنظیم روابط اجتماعی و تأمین مصالح عمومی نیز برنامه دارد.
مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: سیاست نیز به معنای تدبیر امور مردم و ساماندهی جامعه به گونهای است که منافع واقعی آنان تأمین شود و این معنا بهطور کامل در آموزههای اسلامی مورد توجه قرار گرفته است؛ ازاینرو، نمیتوان میان دین و سیاست تفکیک قائل شد.
حجتالاسلام والمسلمین سید هاشمی با اشاره به ریشههای پیادهروی اربعین تصریح کرد: منشأ این حرکت، قیام حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است و قیام سیدالشهدا(ع) یک قیام کاملاً دینی بود؛ البته نه دینی که از سیاست جدا باشد، بلکه دینی که سیاست، بخشی از حقیقت آن است. تمام حرکت امام حسین(ع) بر اساس امر الهی، برای برپایی جبهه حق و محکوم کردن جبهه باطل شکل گرفت.
وی افزود: زائرانی که در پیادهروی اربعین شرکت میکنند نیز در امتداد همان مسیر حرکت میکنند؛ یعنی با انگیزهای الهی و دینی، برای تقویت جبهه حق، نمایش اقتدار آن و تشکیل جبههای گسترده در برابر جبهه باطل گام برمیدارند. بنابراین، پیادهروی اربعین، ریشهای کاملاً دینی دارد و در عین حال، کارکردهای سیاسی آن نیز از همین مبانی دینی سرچشمه میگیرد.
کارشناس مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی خاطرنشان کرد: حرکتهای اجتماعی برخاسته از دین، همواره دارای آثار سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هستند و همین مسئله موجب تعالی جامعه اسلامی میشود. ازاینرو، پیادهروی اربعین نیز ضمن آنکه یک عبادت بزرگ الهی است، سبب تقویت جبهه حق در برابر جبهه باطل و نمایش وحدت و اقتدار امت اسلامی خواهد شد.
دستور دینی، حرکت به سوی حرم امام حسین(ع) است، نه آغاز از نقطهای خاص
وی در پاسخ به این پرسش که اگر پیادهروی اربعین بازآفرینی حرکت اهلبیت(ع) به سوی کربلاست، چرا این حرکت از شام آغاز نمیشود، اظهار داشت: نخست باید توجه داشت که در منابع دینی، دستور خاصی مبنی بر آغاز پیادهروی از نقطهای مشخص وجود ندارد. آنچه در روایات مورد سفارش قرار گرفته، حرکت پیاده مؤمن از محل زندگی خود به سوی مرقد مطهر حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است که برای آن ثوابها و فضیلتهای فراوانی بیان شده است.
وی ادامه داد: البته برای اینکه اقتدار، وحدت و اجتماع مؤمنان در برابر جبهه باطل نمود بیشتری پیدا کند، در طول تاریخ مسیرهای مشخصی برای این حرکت مورد توجه قرار گرفته است. امروزه نیز از شهرهای مختلف عراق حرکت به سمت کربلای معلی جریان دارد؛ اما مسیر نجف به کربلا به این دلیل شهرت یافته که از گذشته، علمای ساکن نجف برای اقامه سنت پیادهروی اربعین، این مسیر را طی میکردند و این سنت به مرور استمرار یافته است.
حجتالاسلام والمسلمین سید هاشمی افزود: اینگونه نیست که همه زائران موظف باشند از شام حرکت کنند یا اساساً هدف، بازسازی دقیق همان مسیر تاریخی باشد. چنانکه در منابع تاریخی آمده است، جابر بن عبدالله انصاری از مدینه به سمت کربلا حرکت کرد و در برخی نقلها نیز آمده است که اهلبیت پیامبر(ع) در اربعین پس از شهادت امام حسین(ع) از مدینه برای زیارت آن حضرت راهی کربلا شدند.
وی تصریح کرد: بنابراین، هدف اصلی، بازسازی ظاهری یک مسیر تاریخی نیست، بلکه تحقق اجتماع عظیم شیعیان بر محور ولایت حضرت سیدالشهدا(ع) و حرکت پیاده به سوی حرم مطهر آن حضرت است.
مدرس حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: امروز نیز زائران از مسیرهای گوناگون، از جمله نجف، بصره، بغداد، حله، صور و دیگر شهرهای عراق به سوی کربلا حرکت میکنند و همه این مسیرها به یک مقصد مشترک، یعنی حرم مطهر حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، منتهی میشود.
وی در پایان تأکید کرد: اگرچه بازسازی مسیر تاریخی اهلبیت(ع) نیز میتواند آثار و برکات خاص خود را داشته باشد، اما آنچه در پیادهروی اربعین اصالت دارد، تحقق اجتماع بزرگ مؤمنان، حرکت پیاده به سوی مرقد مطهر امام حسین(ع)، نمایش وحدت امت اسلامی و تقویت جبهه حق در برابر جبهه باطل است.
نظر شما