به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی در مراسم عزاداری روز اربعین حسینی که امروز در دفتر آیتاللهالعظمی نوریهمدانی برگزار شد، با اشاره به جایگاه برخی اعداد در معارف اسلامی اظهار داشت: در متون دینی، اعدادی مانند هفت، دوازده و چهل (اربعین) جایگاه ویژهای دارند و بارها در آیات قرآن کریم و روایات اهلبیت(ع) مورد توجه قرار گرفتهاند، اما باید میان «اصل توجه دین به این اعداد» و «علت و فلسفه این توجه» تفاوت قائل شد.
وی افزود: آنچه با اطمینان میتوان گفت این است که قرآن و روایات به این اعداد عنایت خاصی داشتهاند، اما اینکه راز و حکمت این توجه چیست، از اموری است که تاکنون حقیقت آن برای ما روشن نشده و هیچیک از علمای بزرگ نیز مدعی کشف کامل آن نبودهاند.
کاربرد گسترده عدد هفت در قرآن و مناسک عبادی
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه عدد هفت از پرتکرارترین اعداد در معارف اسلامی است، گفت: در قرآن کریم بارها از آسمانهای هفتگانه یاد شده است؛ همانگونه که در دعاها نیز تعبیر «رب السماوات السبع و رب الارضین السبع» به چشم میخورد.
وی ادامه داد: بسیاری از اعمال عبادی نیز بر محور این عدد شکل گرفته است؛ از جمله هفت دور طواف خانه خدا، هفت مرتبه سعی بین صفا و مروه و هفت سنگ در رمی جمرات. با این حال، علت اختصاص این اعمال به عدد هفت، از اسراری است که حقیقت آن برای ما روشن نیست.
عدد دوازده؛ از ماههای سال تا امامان معصوم(ع)
حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی در ادامه به جایگاه عدد دوازده اشاره کرد و گفت: قرآن کریم میفرماید: «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا»؛ یعنی شمار ماهها نزد خداوند دوازده ماه است. همچنین تعداد امامان معصوم(ع) نیز دوازده نفر است.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: البته نباید صرف تقدس یک عدد را دلیل اثبات حقانیت یک عقیده دانست؛ زیرا بزرگان شیعه نیز تصریح کردهاند که برای اثبات امامت ائمه اثناعشر(ع) نیازی به استناد به قداست عدد دوازده وجود ندارد. همانگونه که فرقههای دیگر نیز ممکن است از تقدس برخی اعداد برای اثبات دیدگاه خود استفاده کنند، در حالی که معیار حقانیت، ادله معتبر دینی است.
عدد چهل؛ عددی پرکاربرد در قرآن کریم
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه عدد چهل جایگاه برجستهای در قرآن دارد، اظهار کرد: در ماجرای حضرت موسی(ع)، خداوند میفرماید: «وَ واعَدْنا مُوسی ثَلاثینَ لَیْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعینَ لَیْلَةً»؛ یعنی میقات حضرت موسی(ع) چهل شب به طول انجامید.
وی افزود: قرآن کریم همچنین درباره رشد و بلوغ انسان میفرماید: «حَتّی إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعینَ سَنَةً»، که نشاندهنده جایگاه ویژه چهلسالگی در رسیدن انسان به مرحله کمال عقل و پختگی است.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی همچنین به آیه مربوط به سرگردانی بنیاسرائیل اشاره کرد و گفت: قرآن کریم از محرومیت چهلساله آنان از ورود به سرزمین مقدس نیز سخن گفته است که نمونه دیگری از کاربرد این عدد در آیات الهی به شمار میرود.
بیش از هزار روایت درباره «اربعین» در منابع حدیثی
وی با اشاره به گستردگی روایات مرتبط با عدد چهل تصریح کرد: امروزه با استفاده از نرمافزارهای حدیثی بهراحتی میتوان مشاهده کرد که تنها در کتاب «بحارالانوار» بیش از هزار مورد واژه «اربعین» به کار رفته است که حتی پس از حذف موارد تکراری نیز شمار فراوانی از روایات باقی میماند.
این استاد حوزه علمیه با استناد به روایتی از امام صادق(ع) که در کتابهای «کافی» و «امالی شیخ صدوق» نقل شده است، اظهار داشت: بر اساس این روایت، انسان تا چهلسالگی از فرصت ویژهای برای بازگشت و توبه برخوردار است و اگر پس از رسیدن به این سن همچنان از توبه غفلت کند، در روایت با تعبیر بسیار تکاندهندهای نسبت به سرنوشت او هشدار داده شده است.
بعثت پیامبر(ص) در چهلسالگی بر اساس حکمت الهی
حجتالاسلام حسینی قمی با اشاره به روایتی از کتاب «کافی» گفت: پیامبر اکرم(ص) پیش از بعثت، به عبادت خداوند مشغول بودند و اموال حاصل از تجارت خود را در راه خدا انفاق کردند. هنگامی که به چهلسالگی رسیدند، خداوند قلب ایشان را برترین، مطیعترین، خاشعترین و پاکترین قلب یافت و در همان زمان، ایشان را به مقام رسالت برگزید.
وی افزود: این روایات نشان میدهد که بعثت پیامبر اسلام(ص) در چهلسالگی، کاملاً بر اساس حکمت و سنت الهی بوده و هیچیک از افعال الهی بدون حساب و حکمت نیست.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به روایت دیگری از امام صادق(ع) بیان کرد: خداوند پیامبر اکرم(ص) را تحت تربیت مستقیم خویش قرار داد و پس از آنکه آن حضرت به چهلسالگی رسید، وحی الهی بر ایشان نازل شد؛ همان حقیقتی که امیرالمؤمنین(ع) نیز از آن با تعبیر «پیامبر، تربیتیافته پروردگار است» یاد کردهاند.
جایگاه ویژه عدد چهل در روایات اهلبیت(ع)
حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به نمونههای متعدد از کاربرد عدد چهل در روایات گفت: حفظ چهل حدیث، اخلاص چهلروزه برای خدا، قرائت دعای عهد به مدت چهل صبح، دعا برای چهل مؤمن، حضور چهل مؤمن بر جنازه مؤمن، اجتماع چهل نفر برای دعا و آثار معنوی آن، همگی از مواردی است که در احادیث اهلبیت(ع) مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: علامه مجلسی در شرح حدیث «حفظ چهل حدیث» تأکید میکند که مراد از حفظ، تنها از بر کردن الفاظ نیست، بلکه نوشتن، فهم دقیق معانی، تدبر در مفاهیم و عمل به آنها نیز از مراتب حقیقی حفظ حدیث به شمار میرود.
وی با اشاره به روایتی از «امالی شیخ طوسی» گفت: بر اساس این روایت، اگر انسان ابتدا برای چهل مؤمن دعا کند و سپس برای خود دعا نماید، دعای او به اجابت نزدیکتر خواهد بود.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی همچنین به روایت دیگری از امام صادق(ع) اشاره کرد و افزود: اگر چهل مؤمن برای دعا گرد هم آیند، خداوند دعای آنان را مستجاب میکند. حتی اگر چنین جمعی فراهم نباشد، چهار نفر میتوانند هر کدام ده بار دعا کنند و اگر انسان تنها باشد، سفارش شده است همان دعا را چهل مرتبه تکرار کند.
اربعین؛ عددی دارای جایگاه ویژه، اما با فلسفهای ناشناخته
این استاد حوزه علمیه در ادامه تأکید کرد: آنچه از مجموع آیات و روایات به دست میآید، توجه ویژه اسلام به برخی اعداد، بهویژه عدد چهل است؛ اما این توجه به معنای قداست ذاتی اعداد یا امکان استدلال اعتقادی صرف بر پایه آنها نیست، بلکه باید پذیرفت که فلسفه کامل این موضوع از اسرار الهی است و آنچه برای ما مسلم است، جایگاه برجسته این اعداد در قرآن کریم و میراث روایی اهلبیت(ع) است.
این خطیب مذهبی خاطرنشان کرد: امام محمدباقر علیهالسلام در بیانی نورانی میفرمایند: «لو یعلم الناس ما فی زیارة قبرالحسین علیهالسلام من الفضل، لماتوا شوقاً؛» اگر مردم می دانستند که چه فضیلتی در زیارت مرقد امام حسین(ع) است، از شوق زیارت می مردند. این روایت نشاندهنده عظمت زیارت حضرت سیدالشهدا(ع) است.
وی در پایان گفت: یکی از نشانههای مومن، زیارت امام حسین(ع) در روز اربعین است. از حضرت امام حسن عسکری(ع) روایت شده است که «علامتهای مؤمن پنج چیز است، پنجاه و یک رکعت نماز فریضه و نافله در شبانه روز، زیارت اربعین، انگشتر به دست راست کردن، پیشانی بر خاک نهادن در سجده و بسم الله را بلند گفتن» بنابراین اهلبیت علیهمالسلام یکی از وظایف شیعیان را اهتمام به زیارت اربعین دانستند.
انتهای پیام/
نظر شما