خبرگزاری حوزه، تهران: حجت الاسلام والمسلمین فرهاد قاسمی معاون آموزش موسسه اسرا تهران و معاون مدرسه علمیه امام حسن عسکری علیه السلام تهران در یادداشتی به تبیین مهم ترین کارکردهای مراسم اربعین حسینی در شرایط امروز کشور، منطقه و جهان و نقش آن در تقویت جبهه مقاومت پرداخت. متن این یادداشت به شرح زیر است.
بسم الله الرحمن الرحیم
در دل تاریخ، همواره نبردی پنهان و آشکار میان حق و باطل جریان داشته است. در عصر حاضر که به «عصر جنگ نرم» نامگذاری شده، هجمههای فرهنگی دشمن همچون تیرهای زهرآگینی، بیصدا قلب و روح جوامع، بهویژه نسل جوان را نشانه میروند. هدف این تهاجم، تهیسازی انسان از هویت، ایمان و معنویت، و تبدیل او به موجودی مصرفگرا و بیهویت است. در این وانفسای غبارآلود فتنهها، پدیده شگفتانگیز «اربعین حسینی» نه صرفاً یک مناسک مذهبی، که یک مانور عظیم تمدنی، رسانهای فراگیر و پادزهری فرهنگی در برابر این هجمههای ویرانگر است. برکات اربعین در این مصاف نابرابر، چنان عمیق است که میتوان آن را یک احیای تمدنی و دانشگاه انسانساز تحلیل کرد.
نخستین برکت اربعین، احیای هویت فراموششده در طوفان تهاجم فرهنگی است. دشمن تلاش میکند انسان مسلمان را از پیشینه پرافتخارش شرمنده کند و دینداری را تحجر، و پایبندی به ارزشها را محدودیت معرفی کند. در نتیجه، جوان ممکن است دچار بحران هویت شده و به پوسته بیرمق سبک زندگی غربی پناه ببرد. اما راهپیمایی اربعین، کلاس درس عظیم تاریخ است که در آن، هویت شیعی نه در کتابها، که در بطن زندگی جاری میشود. زائر در مسیر خود با پرچمها و موکبهایی به نام قهرمانان کربلا مواجه میشود و با تجربهای زنده از وفاداری، شجاعت و ایثار آشنا میگردد. این تجربه، هویت شیعی را از یک برچسب تاریخی به سلوکی پرافتخار تبدیل میکند.
در برابر تصویر جعلی رسانههای دشمن از یک مسلمان خشن، اربعین انسانی را نشان میدهد که گرسنگی میکشد تا دیگری را سیر کند. این نمایش عینی از «امت واحده»، هویت مخدوش را ترمیم و فرد را به خانواده بزرگ معنوی پیوند میدهد و بزرگترین سنگر در برابر ازخودبیگانگی میشود.
دومین برکت، احیای معنویت و عقلانیت در قلب زندگی مدرن است. هسته تهاجم فرهنگی، ترویج مادیگرایی افراطی و سکولاریسمی است که دین را به امری شخصی و بیارتباط با اجتماع تقلیل میدهد. نتیجه، انسانی ازخودبیگانه است که در اوج رفاه از خلأ روحی رنج میبرد. اربعین نسخه عملی درمان این درد است. میلیونها انسان، آسایش خانه، مقام و شغل را رها میکنند تا در مسیری گام بردارند که ظاهراً سود مادی ندارد. این انتخاب آگاهانه، ضربهای به بنیان تفکر مادیگراست. زائر با پای پیاده رفتن اعلام میکند که انسان تنها برای مصرف و لذت آفریده نشده است.
موکبهای میلیونی که همه چیز را رایگان عرضه میکنند، در تضاد کامل با منطق سرمایهداری و سود محض هستند
موکبهای میلیونی که همه چیز را رایگان عرضه میکنند، در تضاد کامل با منطق سرمایهداری و سود محض هستند. در این بازار عجیب، همه به دنبال اجر معنویاند. این نمایش عملی از اقتصاد مبتنی بر ایثار، ذهنها را از اسارت مصرفگرایی رها میکند و پنجرهای به سوی سبک زندگی الهی میگشاید؛ عقلانیتی که فراتر از محاسبات مادی، قرب الهی را هدف غایی میبیند.
راهبردیترین برکت اربعین، خلق یک رسانه فراگیر و بدون سانسور توسط خود مردم است
اما راهبردیترین برکت اربعین، خلق یک رسانه فراگیر و بدون سانسور توسط خود مردم است. در دنیایی که ابرشرکتهای رسانهای روایتها را میسازند و با سانسور افکار عمومی را مدیریت میکنند، اربعین یک انقلاب رسانهای است. میلیونها زائر، هر یک خبرنگار و راوی میشوند و از طریق تلفنهای همراه، تصاویر انبوه جمعیت، ایثار و خدمت را منتشر میکنند. این سیل محتوای مردمی، دیوار سانسور را فرو میریزد. وقتی شهروند غربی تصویر این گردهمایی عظیم را در رسانههای رسمی خود نمیبیند اما با پستهای میلیونی مواجه میشود، به راستیِ رسانههایش شک میکند. روایت دشمن، اسلامِ خشونت است، اما میلیونها پیام تصویری از اربعین، روایت عشق، صلح و کرامت انسانی را فریاد میزند. کودکی که از پزشک مسیحی آب میگیرد، یا زن مسلمانی که زائر اهل سنت را باد میزند، تصاویری هزار بار قویتر از بیانیههای سیاسی است. این رسانه عظیم مردمی، قدرت انحصاری روایتسازی را از دشمن گرفته و به مردم بازمیگرداند.
سرانجام، اربعین کارگاه عملی تربیت «انسان تمدنساز» است. هجمه فرهنگی به دنبال پرورش انسانهایی منفعل، تنبل و بیتفاوت است، اما اربعین کارخانه انسانسازی است. در این مسیر، مردم خودجوش، عظیمترین عملیات لجستیک جهان را مدیریت میکنند؛ آشپزخانههای میلیونی، پزشکان داوطلب و جوانانی که کفش زائران را واکس میزنند، همگی تمرین کار تشکیلاتی، روحیه جهادی و خدمت بیمنت میآموزند. این تجربه عملی ماندگار، انسان را در برابر شبهات فرهنگی مقاوم میسازد. زائری که از مکتب اربعین فارغالتحصیل شده، ایمانش را خالص کرده، هویتش را بازیافته و از پوسته فردیت خارج شده است. این انسان، نه یک مهره منفعل، که یک «قرارگاه فرهنگی» سیار است که ایمان، امید و عمل صالح را در جامعه منتشر میکند.
اربعین فقط یک پیادهروی آیینی نیست؛ بیانیهای تمدنی و مانوری فرهنگی است که گفتمان عشق بر منطق زور پیروز میشود. در میدان نبردی که هدف آن نابودی هویت و ایمان است، اربعین حسینی کشتی نجات نوح(ع) است که هرکس بدان پناه آورد، از طوفان فتنهها رهایی یافته و به احیاگر تمدن نوین اسلامی بدل میشود. برکات این پدیده آسمانی، آن را به شاهکلید مقابله با هجمههای فرهنگی دشمن در عصر حاضر بدل ساخته است.
حجت الاسلام والمسلمین فرهاد قاسمی معاون آموزش موسسه اسرا تهران و معاون آموزش مدرسه علمیه امام حسن عسکری علیه السلام تهران
نظر شما