سید محسن میرباقری، استاد علوم قرآن و حدیث و خادم قرآنی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، به مناسبت روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی، با اشاره به تأکید دین مبین اسلام بر حفظ حرمت انسانها اظهار داشت: اسلام توجه ویژهای به حقوق بشر و کرامت انسانی دارد و این مسئله در آموزههای قرآن کریم، روایات اهلبیت(ع) و سیره پیامبر اکرم(ص) بهروشنی دیده میشود.
وی با اشاره به خاطرهای از زندگی امام رضا(ع) افزود: در کتاب «سبک زندگی» که هدیهای از آستان قدس رضوی دریافت کرده بودم، داستانی درباره حضرت رضا(ع) نقل شده بود که ایشان از تعیین نشدن مزد یک فرد ناراحت شده بودند؛ این مسئله نشان میدهد که دین اسلام و اهلبیت(ع) تا چه اندازه برای حرمت انسانها اهمیت قائل بودهاند.
میرباقری ادامه داد: پیامبر مهربانیها نیز هیچ تفاوتی میان انسانها از نظر رنگ، زبان، زمان، بیسوادی یا باسواد بودن قائل نبودند و همه انسانها را محترم میشمردند.
این استاد علوم قرآن و حدیث با بیان اینکه کرامت انسانی در قرآن کریم در دو حوزه مطرح شده است، گفت: یک بخش مربوط به اصل خلقت انسان و بخش دیگر مربوط به حقوقی است که انسانها در برابر یکدیگر دارند. خداوند در قرآن کریم میفرماید: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ»؛ یعنی ما انسان را در بهترین ساختار آفریدیم. انسان در مقایسه با دیگر موجودات محسوس، از جمله حیوانات، نباتات و جمادات، دارای جایگاهی متفاوت و برتر است.
میرباقری ادامه داد: درباره اینکه آیا این مقام شامل مقایسه انسان با ملائکه نیز میشود یا خیر، برخی از علما دیدگاه مثبتی دارند و معتقدند انسان به دلیل داشتن ظرفیت عبادتی ویژه، حتی میتواند جایگاهی بالاتر داشته باشد؛ چراکه در وجود انسان میلها و غرایز مختلف قرار داده شده و او با مبارزه با هواهای نفسانی و انتخاب مسیر بندگی خداوند به کمال میرسد.
وی گفت: خداوند صفاتی مانند کینه و حسد را در وجود انسان قرار داده، اما از انسان خواسته است با این ویژگیهای منفی مبارزه کند و همین مبارزه با نفس، زمینه رشد و تعالی انسان را فراهم میکند.
استاد علوم قرآن و حدیث با اشاره به آیه «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ» در سوره اسراء اظهار داشت: خداوند پس از آفرینش انسان، عنایات دیگری نیز به او داشته است؛ به این معنا که به فرزندان آدم توانمندیهایی داده که میتوانند در خشکی و دریا حرکت کنند، از روزیهای پاکیزه بهرهمند شوند و بر بسیاری از مخلوقات دیگر برتری یابند.
وی افزود: حتی اینکه خداوند برای انسان رزقهای پاکیزه قرار داده، خود نوعی کرامت است؛ چراکه بسیاری از موجودات از آلودگیها تغذیه میکنند، اما انسان به واسطه فطرت خود به پاکی و طیب بودن گرایش دارد و خداوند نیز او را به سوی حلال و پاکی هدایت کرده است.
میرباقری با بیان اینکه مسیر کرامت انسانی یک حرکت دو سویه است، گفت: اگر انسان به سمت صفات منفی حرکت کند، سقوط میکند، اما اگر ایمان و عمل صالح را انتخاب کند، ظرفیت رشد بسیار بالایی دارد. همه پیامبران الهی نیز آمدهاند تا انسان را به بندگی خدا دعوت کنند، زیرا نزدیک شدن به خداوند، انسان را به نور الهی نزدیکتر میکند.
وی این مسیر را راه رسیدن به کرامت واقعی دانست و اظهار داشت: همانگونه که وقتی یک لیوان آب را به یک منبع نور نزدیک میکنیم، شدت روشنایی آن بیشتر میشود، انسان نیز هرچه به خداوند نزدیکتر شود، نور الهی در وجود او بیشتر آشکار میشود.
میرباقری در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت حقوق انسانها در اسلام اشاره کرد و گفت: خداوند برای حقوق انسانها اهمیت فراوانی قائل شده است. این موضوع هم در روایات، هم در دعاها و هم در احکام فقهی مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: در نگاه اسلامی، حقوق انسانها به دو بخش تقسیم میشود؛ بخشی «حقالله» است که شامل بندگی خدا، نماز، روزه و اجرای دستورات الهی میشود و بخش دیگر «حقالناس» است که مربوط به حقوق افراد در روابط اجتماعی است. حقالناس در اسلام اهمیت بسیار زیادی دارد و انسان باید مراقب باشد حقوق دیگران بر گردن او باقی نماند؛ چراکه حتی بزرگان دین نیز همواره تلاش میکردند کوچکترین حقی از دیگران بر عهده آنان باقی نماند.
این خادم قرآنی با اشاره به آیهای از قرآن کریم درباره داستان هابیل و قابیل گفت: خداوند در قرآن میفرماید هرکس انسانی را بدون دلیل و از روی ظلم بکشد، مانند آن است که همه مردم را کشته است. این آیه نشان میدهد کرامت انسان در نگاه قرآن تا چه اندازه اهمیت دارد، اما امروز شاهد جنایتهایی هستیم که در آنها هیچ نشانی از احترام به انسان و کرامت او دیده نمیشود.
وی با انتقاد از جنایتهای رژیم صهیونیستی علیه غیرنظامیان و کودکان اظهار داشت: چگونه ممکن است انسان این همه کودککشی و ظلم را ببیند و همچنان ادعای دفاع از حقوق بشر داشته باشد؟ کسانی که مدعی پیروی از پیامبران الهی هستند، باید بدانند که پیامبران همواره مدافع کرامت انسانها بودهاند.
میرباقری همچنین با اشاره به حمایت آمریکا از رژیم صهیونیستی گفت: کسانی که خود را مدافع حقوق بشر معرفی میکنند، امروز در برابر کشتار انسانها و کودکان سکوت کرده یا از آن حمایت میکنند و این نشان داد که ادعاهای آنان درباره حقوق بشر تا چه اندازه با واقعیت فاصله دارد.
میرباقری با اشاره به کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» رهبر شهید انقلاب، اظهار داشت: اگر زندگی امامان معصوم(ع) را در یک امتداد واحد ببینیم، دورهای نورانی از ۲۵۰ سال امامت اهلبیت(ع) در کنار ۲۳ سال رسالت پیامبر اکرم(ص) شکل میگیرد که دورهای از رحمت و هدایت الهی برای بشریت است.
وی با بیان اینکه مفهوم «نور» در قرآن کریم جایگاه ویژهای دارد، افزود: قرآن، کتابهای آسمانی پیشین، پیامبر اکرم(ص) و دین الهی را با مفهوم نور معرفی کرده است. خداوند در قرآن میفرماید دشمنان میخواهند نور الهی را خاموش کنند، اما خداوند اراده کرده است که این نور کامل شود.
میرباقری با اشاره به آیه ۳۵ سوره نور اظهار داشت: در این آیه خداوند خود را «نور آسمانها و زمین» معرفی میکند و سپس مثال نور الهی را بیان میکند.
استاد علوم قرآن و حدیث در پایان خاطرنشان کرد: اهلبیت(ع) همان نور الهی هستند که در خانههایی قرار دارند که خداوند اجازه داده است رفعت یابند و نام او در آنها برده شود؛ این رفعت هم ظاهری و هم باطنی است و زیارت حرمهای اهلبیت(ع) نیز ارتباط انسان با همین مسیر نورانی را زنده نگه میدارد.
انتهای پیام/
نظر شما