خبرگزاری حوزه | جواد مزدآبادی کارگردان سینما و تلویزیون در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه شخصیت پیامبر اکرم(ص) یکی از گستردهترین و ارزشمندترین ظرفیتهای فرهنگی، اخلاقی و دراماتیک برای سینما و تلویزیون است، اظهار کرد: پرداختن به زندگی و سیره پیامبر اسلام(ص) نباید تنها به بازنمایی مقطعی از حوادث تاریخی یا روایت چند واقعه مشهور محدود شود، بلکه باید ابعاد مختلف شخصیت ایشان از جمله رحمت، مهربانی، رافت، عدالت، صبوری، مردمداری و شیوه برخورد با انسانها مورد توجه فیلمسازان قرار گیرد. سینما و تلویزیون میتوانند با استفاده از زبان هنر، تصویری انسانی، تاثیرگذار و در عین حال متناسب با شأن پیامبر رحمت به مخاطب ارائه دهند.
وی افزود: یکی از مهمترین ویژگیهای پیامبر اسلام(ص) که قابلیت فراوانی برای تبدیل شدن به یک روایت سینمایی دارد، رافت و مهربانی ایشان است. پیامبر اکرم(ص) در مواجهه با مردم تنها یک رهبر سیاسی یا دینی نبودند، بلکه با انسانها با محبت و دلسوزی رفتار میکردند و حتی در برابر بسیاری از مخالفان و کسانی که با ایشان دشمنی داشتند، از مسیر اخلاق و رحمت خارج نمیشدند. همین ویژگی میتواند پایه شکلگیری مجموعهای از فیلمها و سریالهای تاثیرگذار باشد؛ آثاری که به جای ارائه تصویری صرفا تاریخی، مخاطب امروز را با منش انسانی پیامبر(ص) مواجه کنند.
مزدآبادی ادامه داد: سینما برای پرداختن به شخصیت پیامبر اسلام(ص) باید از تکرار روایتهای کلیشهای فاصله بگیرد. مخاطب امروز با حجم گستردهای از آثار تصویری در جهان مواجه است و نمیتوان انتظار داشت تنها با بازگویی اطلاعات تاریخی بتوان توجه وی را جلب کرد. آنچه یک اثر درباره پیامبر(ص) را ماندگار میکند، قدرت روایت، شخصیتپردازی، فضاسازی، کیفیت بازیها و توانایی فیلمساز در ایجاد ارتباط میان یک حقیقت تاریخی و دغدغههای انسان امروز است. اگر این ارتباط بهدرستی شکل بگیرد، مخاطب میتواند پیام اخلاقی و انسانی اثر را با زندگی خود پیوند دهد.
این کارگردان سینما و تلویزیون با اشاره به ظرفیت داستانی زندگی پیامبر اکرم(ص) بیان کرد: زندگی حضرت محمد(ص) سرشار از موقعیتهایی است که میتوانند دستمایه آثار سینمایی و تلویزیونی قرار گیرند. دوران کودکی، جوانی، زندگی خانوادگی، ارتباط با مردم، مواجهه با محرومان، برخورد با مخالفان، هجرت، شکلگیری جامعه اسلامی و بسیاری از اتفاقات دوران رسالت، هر کدام میتوانند موضوع یک فیلم یا سریال مستقل باشند. البته این موضوعات باید با تحقیق دقیق تاریخی و نگاه هنرمندانه مورد استفاده قرار گیرند تا نتیجه کار از یک بازسازی ساده تاریخی فراتر برود.
وی با تاکید بر اهمیت نمایش رافت پیامبر(ص) در آثار تصویری گفت: به نظر من یکی از موضوعاتی که میتواند برای مخاطب امروز بسیار جذاب باشد، نمایش رابطه پیامبر اکرم(ص) با مردم است. در بسیاری از آثار تاریخی، تمرکز اصلی بر حوادث بزرگ و شخصیتهای مشهور قرار میگیرد، در حالی که گاهی یک رفتار ساده و انسانی میتواند تاثیر بسیار عمیقتری بر مخاطب بگذارد. نحوه گفتوگو با مردم، توجه به کودکان، احترام به سالمندان، حمایت از محرومان و برخورد کریمانه با انسانها میتواند تصویری از پیامبر رحمت ارائه کند که برای نسل امروز قابل لمس باشد.
مزدآبادی تصریح کرد: فیلمساز باید در چنین آثاری به این نکته توجه کند که مخاطب قرار نیست صرفا اطلاعات تاریخی دریافت کند. سینما زبان احساس و تصویر است و باید بتواند مفاهیم دینی را از مسیر داستان و شخصیت به مخاطب منتقل کند. اگر رافت، گذشت و مهربانی پیامبر(ص) صرفا در دیالوگهای شعاری بیان شود، تاثیر لازم را نخواهد داشت؛ اما اگر مخاطب این ویژگیها را در رفتار شخصیتها و موقعیتهای داستانی مشاهده کند، مفهوم مورد نظر بسیار عمیقتر منتقل خواهد شد.
وی افزود: یکی دیگر از ظرفیتهای مهم، پرداختن به جایگاه خانواده در سیره پیامبر اسلام(ص) است. خانواده یکی از مهمترین عرصههایی است که میتوان از طریق آن مخاطب امروز را با شخصیت پیامبر(ص) نزدیک کرد. رفتار ایشان با همسر، فرزندان و اطرافیان و همچنین توجه به کرامت اعضای خانواده میتواند زمینهساز تولید آثاری باشد که علاوه بر ارزش دینی، از نظر اجتماعی نیز اهمیت داشته باشند. در شرایطی که خانواده با مسائل مختلفی روبهرو است، بازنمایی الگوی رفتاری پیامبر(ص) میتواند برای سینما و تلویزیون موضوعی جدی و قابل تامل باشد.
این کارگردان درباره ضرورت توجه به کیفیت تولید آثار دینی اظهار کرد: ساخت فیلم و سریال درباره پیامبر اکرم(ص) نیازمند برنامهریزی بلندمدت است. نمیتوان چنین پروژههایی را با عجله و صرفا برای پر کردن جدول تولید ساخت. اثری که قرار است درباره بزرگترین شخصیت تاریخ اسلام تولید شود، به پژوهش تاریخی، فیلمنامه دقیق، طراحی تولید گسترده، گروه حرفهای و امکانات فنی مناسب نیاز دارد. اگر این مقدمات فراهم شود، میتوان انتظار داشت که اثر تولیدشده نهتنها در داخل کشور، بلکه در سطح جهان اسلام نیز مخاطب پیدا کند.
مزدآبادی ادامه داد: ما باید برای تولید آثار مرتبط با پیامبر اسلام(ص) نگاه مجموعهای داشته باشیم. به جای اینکه هر چند سال یکبار یک پروژه بزرگ تولید شود و پس از آن موضوع کنار گذاشته شود، بهتر است مجموعهای از فیلمهای سینمایی، سریالهای تلویزیونی، آثار کوتاه و حتی انیمیشن تولید شود. هر قالب میتواند بخشی از شخصیت و سیره پیامبر(ص) را به تصویر بکشد. این تنوع به ما اجازه میدهد که برای گروههای سنی و مخاطبان مختلف، روایتهای متناسب داشته باشیم.
وی با اشاره به ظرفیت انیمیشن و آثار ویژه نوجوانان و کودکان گفت: نباید مخاطب کودک و نوجوان را در این زمینه فراموش کنیم. نسل جدید باید از سنین پایین با مفاهیم اخلاقی و انسانی سیره پیامبر(ص) آشنا شود و بهترین راه برای این کار استفاده از زبان هنر است. انیمیشن و آثار نمایشی کودک میتوانند بدون ورود مستقیم به روایتهای پیچیده تاریخی، مفاهیمی مانند مهربانی، راستگویی، گذشت، کمک به دیگران و احترام به انسانها را از طریق داستانهای جذاب منتقل کنند.
این کارگردان با بیان اینکه تولید آثار درباره پیامبر(ص) نیازمند پرهیز از نگاه شعاری است، گفت: اگر قرار باشد یک اثر تنها مجموعهای از شعارها و جملات مستقیم باشد، نمیتواند با مخاطب ارتباط پایدار برقرار کند. سینما باید اجازه دهد شخصیتها در موقعیتهای داستانی زندگی کنند و مخاطب از رفتار آنها به معنا برسد. درباره پیامبر اکرم(ص) نیز باید از ظرفیت درام استفاده کنیم تا مخاطب بتواند عظمت شخصیت ایشان را در رفتار، انتخابها و مواجهه با انسانها درک کند.
مزدآبادی در پایان بیان کرد: سینما و تلویزیون ظرفیت بسیار بزرگی برای معرفی پیامبر اسلام(ص) به نسل امروز و حتی مخاطبان غیرمسلمان دارند. اگر بتوانیم رافت، رحمت، عدالت و اخلاق پیامبر اکرم(ص) را با زبان درست سینما و بدون شعارزدگی روایت کنیم، میتوانیم آثاری بسازیم که علاوه بر ارزش هنری، نقش مهمی در معرفی اسلام واقعی داشته باشند. پیامبر اسلام(ص) برای همه انسانها پیام رحمت و اخلاق به همراه داشتند و سینما میتواند این حقیقت را با زبانی جهانی به تصویر بکشد.
نظر شما