خبرگزاری حوزه | زیارت حضرت امام حسین(ع) در فرهنگ شیعه، پیشینهای ریشهدار و جایگاهی بیبدیل دارد. این سنت الهی در سالهای اخیر با شکوهی کمنظیر در قالب پیادهروی اربعین جلوهگر شده و به یکی از بزرگترین اجتماعات دینی جهان تبدیل شده است؛ حرکتی که علاوه بر بُعد معنوی، جلوهای از هویت اجتماعی و سیاسی شیعه را نیز به نمایش میگذارد.
امام حسین(ع) میفرمایند:
«مَنْ زَارَنِی فِی حَیَاتِهِ زُرْتُهُ بَعْدَ وَفَاتِهِ»
هر کس مرا در دوران حیاتش زیارت کند، پس از وفاتش نیز به زیارت او خواهم آمد.
مردان الهی همانگونه که در دوران زندگی، ستونهای دین، عدالت و انسانیتاند، پس از رحلت نیز آرامگاهشان پناهگاه حقطلبان و سرچشمه هدایت است. در میان آنان، بارگاه نورانی امام حسین(ع) از جایگاهی ممتاز برخوردار است.
زیارت امام حسین(ع) سفری معمولی نیست، بلکه سفری برای تحول درونی انسان است. زائری که حق این زیارت را ادا کند، مشمول رحمت الهی شده و از آثار ارزشمند آن بهرهمند میشود. هنگامی که درون انسان دگرگون شود، رفتار او اصلاح میشود و اصلاح رفتار فرد، زمینهساز اصلاح جامعه خواهد بود. ازاینرو، زائر حقیقی امام حسین(ع) باید گواهیهای مطرحشده در زیارت اربعین را نه تنها بر زبان، بلکه در باور و عمل خویش متجلی سازد.
در معارف شیعه، هیچ حقیقتی استوارتر و بنیادیتر از امامت نیست. حقیقتی که خداوند مسیر کمال و هدایت بشر را در پرتو آن قرار داده است. هر جامعهای که با حقیقت امامت پیوند برقرار کند، از حیات طیبه بهرهمند خواهد شد و هرچه این ارتباط عمیقتر باشد، مسیر سعادت برای آن هموارتر خواهد شد.
بر اساس اعتقاد شیعه، برکت امامت منشأ تحول در عالم هستی، رشد عقلها و شکوفایی علم است. از این منظر، اربعین و زیارت امام حسین(ع) بهترین فرصت برای معرفی حقیقت امامت به جهانیان است. حرکت میلیونی عاشقان سیدالشهدا(ع) به سوی کربلا، پیام روشنی دارد و آن، محوریت امامت در حیات امت اسلامی است.
گاهی برخی افراد از روی ناآگاهی، پیادهروی اربعین را مورد پرسش قرار میدهند، در حالی که در روایات اهلبیت(ع) بر زیارت پیاده تأکید فراوان شده و این سنت از گذشتههای دور در میان شیعیان رایج بوده است.
در روایات آمده است که به ازای هر قدم زائر، حسنهای نوشته و گناهی از او پاک میشود. هنگامی که به حائر حسینی میرسد، خداوند مُهر صالحان را بر او مینهد و پس از زیارت، نامش را در شمار رستگاران ثبت میکند. هنگام بازگشت نیز فرشتهای به استقبال او آمده و پیام سلام رسول خدا(ص) را ابلاغ میکند و میگوید: «اعمال خود را از نو آغاز کن؛ زیرا پروردگارت گناهان گذشتهات را آمرزیده است.»
اگرچه زیارت امام حسین(ع) در همه زمانها دارای استحباب مؤکد است، اما در روز اربعین این تأکید جلوهای ویژه مییابد.
از نکات مهمی که در روایات درباره زیارت امام حسین(ع) آمده، نیت و انگیزه زائر است. سفارش شده است که این زیارت از سر محبت به رسول خدا(ص)، امیرالمؤمنین علی(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) انجام شود.
امام صادق(ع) میفرمایند که در روز قیامت ندا داده میشود: «زائران قبر حسین بن علی(ع) کجا هستند؟» سپس از آنان پرسیده میشود: «با چه انگیزهای به زیارت امام حسین(ع) رفتید؟»
ممکن است برخی برای برآورده شدن حاجات، رفع گرفتاریها یا اقامه نماز در حائر حسینی به زیارت آمده باشند که همه این نیتها ارزشمند است؛ اما آنچه در این روایت برجسته شده، زیارت از روی محبت به پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س) است. در این هنگام خطاب میرسد که اینان به خاندان پاک پیامبر(ص) ملحق شوند، تحت پرچم رسول خدا(ص) که در دست امیرالمؤمنین(ع) است قرار گیرند و همراه آنان وارد بهشت شوند.
از مجموع این روایات بهخوبی روشن میشود که ائمه اطهار(ع) خواستهاند شکوه، اقتدار و هویت شیعه با محوریت بارگاه امام حسین(ع) تجلی یابد. از همین رو، زیارت سیدالشهدا(ع) تنها یک عمل عبادی فردی نیست، بلکه دارای ابعاد اجتماعی و سیاسی نیز هست. آنجا که ائمه(ع) مردم را به زیارت امام حسین(ع) دعوت میکنند تا موجب شادی رسول خدا(ص) و خشم دشمنان اهلبیت(ع) شوند، در حقیقت بر همین بُعد تأکید دارند.
همانگونه که کعبه محور توحید و نفی شرک است، مرقد مطهر امام حسین(ع) نیز محور پیوند با رسول خدا(ص)، اهلبیت(ع) و نماد اعلام برائت از دشمنان آنان به شمار میرود. از این منظر، پیادهروی اربعین تنها یک حرکت عبادی نیست؛ بلکه نمایش وحدت، هویت، ولایتمداری و اقتدار شیعه در گستره جهان اسلام است.
حجت الاسلام غلامرضا رضایی تربقان
نظر شما