به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، حجت الاسلام والمسلمین علی سیفی آملی استاد حوزه و دانشگاه در نشست ائمه جماعات مساجد و جمعی از مبلغان دینی که به مناسبت ایام سوگواری اربعین شهادت امام حسین علیه السلام و شهدای نهضت عاشورا و یادبود شهید حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای قائد امت و اعضای شهید خانواده حضرت آیت الله سید مجتبی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام برگزار شد با تاکید بر لزوم بازخوانی مستمر بیانیه «حوزه پیشرو و سرآمد»، گفت: انقلاب اسلامی فرصت طلایی برای تحول حوزه علمیه به دست داده است و لذا همه باید با عنایت به منشور روحانیت حضرت امام خمینی و بیانیه امام شهید در سال ۱۴۰۴ برای این تحول اقدام کنیم.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه اکتفا به فقه موجود و عدم ورود به عرصههای نوین، ما را از تحولات جهانی عقب میاندازد، گفت: همانطور که رهبر شهید فرمودند، باید با خلاقیت و مطالعه گسترده و چندوجهی، وارد این عرصه شد. ضمن اینکه شناخت عرصههای جدید و تولید نرمافزارهای علوم انسانی توحیدی و مطابق با فطرت بشر باید مدنظر حوزویان باشد.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام تهران در ادامه، حفظ میراث اصیل و و ارزشمند اهل بیت در حوزه ها را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: الگوگیری و حفظ میراث مکتوب، معنوی و روشی حوزه نیز ضروری است. قدمت بیش از هزارساله حوزههای علمیه و اتصال آن به زمان معصومین(ع)، پشتوانه عظیمی است. نباید این میراث ارزشمند در ابعاد روش، محتوا و ساختار علوم را فراموش کرد.
جهاد خستگیناپذیر بزرگان حوزه های علمیه در طول تاریخ پشتوانه تحول است
وی اضافه کرد: جهاد خستگیناپذیر بزرگان در فقه، کلام، فلسفه، اخلاق و عرفان، الگوی ماست. حوزه علمیه قم امروز به بلوغی رسیده که میتواند این روش را با بهرهگیری از رویکردهای نوین، ادامه دهد.
استاد خارج فقه ادامه داد: جهانی اندیشیدن و نشر جهانی معارف. این مهم در قالب «بلاغ مبین» در پیام قائد شهید امت مطرح شده است. شناخت مخاطب جهانی، نیاز روز و ارائه محتوا با ادبیات جدید و جذاب، امری ضروری است. باید از ادبیات گفتاری و عرضه محصولات حوزوی غافل نشد و با ابتکار و بهرهگیری از اندیشمندان حوزوی، این روش را توسعه داد
استاد حوزه علمیه در ادامه با تأکید بر بایسته های فقه امت ساز اظهار داشت: گاهی در بحث تربیت علما و فضلای زبده، تمرکز بر موسسات تخصصی، بدون ورود فنی و عملی به آن تخصص، کار را پیش نمیبرد. فضلایی که بتوانند در مناظرات، مکتوبات و مقالات، اندیشههای خود را به صورت عملی عرضه کنند، مورد نیاز هستند. حوزه علمیه با ظرفیت عظیم خود، باید بتواند چنین فضلایی را تربیت کند تا حوزه علمیه ما در جهان بدرخشد.
معاون رییس دیوان عالی کشور ادامه داد: فرصت انقلاب اسلامی و تبیین حکمرانی اسلامی، زمینهساز فقه امتساز به معنای وسیع آن است؛ یعنی فقه معصوم، فقه اکبر و کلام. حوزههای علمیه، بهویژه قم، دارای فقهایی با درک بالا از مسائل نوپدید هستند.
استاد خارج فقه در ادامه با بیان اینکه با برنامهریزی مبتکرانه و شناخت زمینهها و افراد، میتوان از این فرصت برای رشد فقه امتساز بهره برد و تعریفی جامع از آن ارائه داد که تمام بخشهای جامعه را در تراز جهانی پوشش دهد، اضافه کرد: امروزه جهان به دهکدهای کوچک تبدیل شده و پیامها به سرعت منتقل و مورد نقد و بررسی قرار میگیرند. با تولیدات محتوایی در تراز جهانی و مطابق با خواسته بشر، میتوان مراکز و مجامع جهانی را با محتوای توحیدی احیا کرد.
وی در ادامه با بیان اینکه نیاز به مهارت آموزی در حوزه های علمیه را بیش از پیش ضروری دانست و افزود: مهارتآموزی در ساحتهای مختلف نیز امری ضروری است. تربیت یک فرد جامع در حوزه، نیازمند مهارتهای متعدد است.
ضرورت پاسخگویی به شبهات دینی و اعتقادی
معاون رییس دیوان عالی کشور در ادامه بر لزوم پیشتازی در تولید پاسخ های اقناعی برای شبهات موجود در جامعه تأکید کرد و اظهار داشت: در این بحث، مسئله اصلی ما تولید فکر، تولید اندیشه و تولید علم به صورت فعال است، نه منفعل. گاهی در مواجهه با شبهات، بهجای آنکه پیشدستانه و جریانساز عمل کنیم، منتظر میمانیم شبههای مطرح شود و سپس در مقام پاسخ برآییم.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام تهران خاطرنشان کرد: این شیوه در محاورات اجتماعی و ادبیات ارتباطی، اثرگذاری عمیق و پایداری ندارد. ممکن است در مقطعی ثمربخش باشد، اما اگر همواره در موضع انتظار و واکنش بمانیم، معلوم نیست بتوانیم پاسخهای اقناعی، بهموقع و اثرگذار ارائه کنیم. بنابراین در حوزه تولید فکر و علم، باید رویکرد ما ایجابی و پیشبرنده باشد، نه صرفاً دفاعی و واکنشی.
وی ادامه داد: در همین راستا، کرسیهای آزاداندیشی، کرسیهای نظریهپردازی و دیگر ظرفیتهایی که برای گفتوگو، نوآوری و تولید علم تعریف شدهاند، باید در حوزههای علمیه احیا شوند و جدی گرفته شوند. هر یک از این کرسیها معنا و کارکرد خاص خود را دارند و میتوانند به شکوفایی فکری حوزه کمک کنند.
امام جماعت مسجد جامع امام رضا علیه السلام شهرک اکباتان تهران با بیان اینکه این پرسش جدی مطرح است که این ظرفیتها چه زمانی قرار است در حوزههای علمیه بهصورت واقعی و مؤثر فعال شوند؟، افزود: در عین حال، نباید خود را به برنامهها و الگوهایی محدود کنیم که از بیرون حوزه و از مراکز غیرحوزوی بر ما تحمیل میشوند. حوزه علمیه قم و دیگر حوزهها، خود دارای سبک، منطق و ظرفیت ویژهای در نظریهپردازی و تولید محتوا هستند و باید همین سرمایههای درونی را به کار بگیرند.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: موتور محرکه حوزه، پژوهشهای نو و نظریات جدید است؛ و اگر به این بخش بها داده نشود، حرکت علمی حوزه بهتدریج کند و فرسوده خواهد شد.
وی تأکید کرد: از سوی دیگر، بخش مهمی از این تحول به عرصه اجرا و مدیریت برمیگردد. تمام مباحثی که مطرح شد، در نهایت نیازمند معاونان و مدیران قوی، صاحبفکر، آیندهنگر و اهل تدبیر است.
تاکید رهبر شهید درباره اهمیت تاریخی بلاغ مبین و حکمرانی اسلامی
استاد خارج فقه در ادامه با بیان اینکه ما در بدنه حوزه، با نگاهی وسیع، افراد بسیاری را میتوانیم پیدا کنیم که قادرند مجموعه را از یک مرحله به مرحلهای دیگر منتقل کنند و آن فصل جدیدی را که در پیام رهبر شهید، به ویژه در بازتأسیس حوزه، فقه امتساز، بلاغ مبین و حکمرانی اسلامی مورد تأکید قرار گرفته، محقق سازند، اضافه کرد: برای این کار، باید از ظرفیت مدیرانی بهره گرفت که بتوانند نخبگان را مدیریت کنند، به جریانها خط بدهند و در میدان عمل جریانسازی کنند.
مسئول مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه در این مسیر، هیئتهای اندیشهورز باید فعال شوند و از ظرفیت جوانان و حتی پیشکسوتان و سالخوردگان حوزه که توان گشودن راههای جدید را دارند، بهدرستی استفاده شود؛ هم در معاونتهای مختلف و هم در سایر بخشهای ساختاری حوزه، گفت: متأسفانه اگر در طول این مدت، با وجود همه دغدغهها و مشکلات، بیشتر از چند کار تبلیغی یا چند جلسه مشورتی پیش نرفتهایم، این خود یک هشدار جدی است. نباید اجازه دهیم این مطالبات مهم، مانند برخی پیامهای دیگر، به حاشیه بروند یا به فراموشی سپرده شوند.
استاد خارج فقه در ادامه، فقه امت ساز را در توسعه مسیر تمدن سازی توصیف کرد و ابراز داشت: این مجموعه نکات، علاوه بر اینکه میتواند به توسعه فقه امتساز در مسیر درست و در تراز مطلوب آن کمک کند، در سایر عرصهها نیز اثرگذار است و میتواند فضای حوزه را به سمت پویایی، تولید محتوا و کنشگری علمی فعال سوق دهد.
وی در ادامه با بیان اینکه هرگاه سخن از ابتکار، روشهای نو یا طرحهای جدید به میان میآید، نخستین نکته این است که دچار هیجان و احساسات نشویم، خاطرنشان کرد: هدف آن است که حوزه علمیه کهن را با تدبیر، عقلانیت و درایتی سنجیده به افقهای جدید برسانیم. این کار تنها در صورتی ممکن است که از هیجانزدگی فاصله بگیریم و مسیر را با آرامش، دقت و برنامهریزی پیش ببریم.
استاد حوزه علمیه در ادامه با بیان اینکه موضوع مهم، غنا بخشیدن به پژوهشهای حوزوی و هدایت آنها به سمت پژوهشهای نوین است، گفت: با توجه به آسیبهای طبیعی و شرایطی که در سالهای اخیر رخ داده، باید بخش پژوهشی حوزه بیش از پیش تقویت شود. این تقویت، بدون مدیریت صحیح و بهرهگیری از مدیران کارآمد و صاحبفکر ممکن نیست.
امام جماعت مسجد جامع امام رضا علیه افزود: چرخه پژوهش باید بهدرستی هدایت شود تا تولیدات علمی حوزه در تراز بالاتری قرار گیرد و بتواند پاسخگوی نیازهای واقعی زمانه باشد و روزآمدی و نوآوری ملاک عمل باشد.
روحانیت باید پیشگام تحقق مطالبه امام شهید در زمینه «حوزه پیشرو و سرآمد» باشید
معاون رییس دیوان عالی کشور در پایان با بیان اینکه اگر این مسیر با تدبیر و جدیت دنبال شود، حوزه علمیه میتواند نه تنها در فقه امتساز، بلکه در همه عرصههای علمی و فکری، نقشآفرینی عمیق تر و اثرگذارتری داشته باشد، خطاب به روحانیون و طلاب حاضر در این نشست، خاطرنشان کرد: شما باید پیشگام تحقق مطالبه امام شهید در زمینه «حوزه پیشرو و سرآمد» باشید تا در زمینه پاسخگویی به شبهات دینی موفق باشید.
نظر شما