خبرگزاری حوزه | امیر خانزاده بازیگر سینما و تلویزیون در گفتگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه پرداختن به شخصیت حضرت رسول اکرم(ص) در هنر و آثار نمایشی یک ضرورت فرهنگی و اعتقادی است، اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) شخصیتی متعلق به همه انسانهاست و آموزهها و سیره ایشان محدود به یک دوره تاریخی یا جغرافیای خاص نیست. وقتی درباره پیامبر اسلام(ص) سخن میگوییم، در حقیقت درباره انسانی صحبت میکنیم که اخلاق، مهربانی، عدالت، گذشت، کرامت انسانی و احترام به دیگران را در عالیترین شکل به نمایش گذاشت. به همین دلیل سینما، تلویزیون، تئاتر و سایر هنرها میتوانند با زبان خود این ویژگیها را به نسل امروز معرفی کنند. هنر اگر بتواند بخشی از این سیره نورانی را به شکلی درست، جذاب و هنرمندانه به مخاطب منتقل کند، بدون تردید در شناخت بهتر شخصیت پیامبر(ص) مؤثر خواهد بود.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای هنر این است که میتواند مفاهیم بزرگ و گاهی پیچیده را برای مخاطب قابل لمس کند. بسیاری از مخاطبان ممکن است فرصت مطالعه کتابهای متعدد تاریخی و دینی را نداشته باشند، اما یک فیلم، سریال یا نمایش میتواند آنها را با بخشی از زندگی و شخصیت پیامبر اکرم(ص) آشنا کند. البته این اتفاق زمانی ارزشمند است که اثر هنری از نظر تحقیق و محتوا قابل اعتماد باشد و سازندگان آن با دقت و حساسیت به موضوع نگاه کنند. نمیتوان درباره شخصیتی با عظمت پیامبر اسلام(ص) بدون مطالعه و شناخت کافی کار کرد. هر تصویر، دیالوگ و روایتی که درباره ایشان ارائه میشود، میتواند در ذهن مخاطب ماندگار شود و به همین دلیل مسئولیت هنرمند در این زمینه بسیار سنگین است.
خانزاده با تأکید بر اینکه برای معرفی پیامبر اکرم(ص) نباید تنها به بیان وقایع تاریخی اکتفا کرد، اظهار کرد: اگر قرار است درباره پیامبر(ص) اثر نمایشی ساخته شود، باید به ابعاد انسانی و اخلاقی شخصیت ایشان توجه بیشتری داشته باشیم. مخاطب امروز نیاز دارد بداند چرا پیامبر اسلام(ص) برای انسانها الگوست و چه ویژگیهایی باعث شده است شخصیت ایشان پس از قرنها همچنان مورد توجه قرار گیرد. مهربانی با مردم، احترام به انسانها، توجه به محرومان، صبر در برابر سختیها، گذشت در برابر خطاها و تلاش برای برقراری عدالت، موضوعاتی هستند که میتوانند در یک اثر نمایشی بهخوبی روایت شوند. اگر هنرمند بتواند این مفاهیم را از حالت شعار خارج کرده و در قالب داستان و شخصیتپردازی ارائه دهد، مخاطب نیز ارتباط عمیقتری با اثر برقرار خواهد کرد.
این بازیگر سینما و تلویزیون درباره دشواریهای به تصویر کشیدن شخصیت پیامبر اکرم(ص) بیان کرد: طبیعی است که ساخت آثار نمایشی درباره پیامبر(ص) بسیار دشوارتر از بسیاری از موضوعات دیگر باشد، زیرا سازندگان با شخصیتی مواجه هستند که جایگاه ویژهای در اعتقادات مسلمانان دارد. بنابراین نمیتوان با نگاه صرفاً سرگرمی به چنین موضوعی نزدیک شد. در عین حال نباید تصور کنیم که پرداختن به پیامبر(ص) الزاماً به معنای ساخت اثری سنگین و غیرقابل ارتباط با مخاطب است. میتوان با استفاده از فیلمنامهای قدرتمند، شخصیتهای مکمل مناسب، طراحی صحنه و لباس دقیق و بازیهای باورپذیر، اثری ساخت که هم شأن موضوع را حفظ کند و هم برای مخاطب جذاب باشد. اینجا است که توانایی هنرمند و دانش گروه تولید اهمیت پیدا میکند.
وی افزود: به اعتقاد من یکی از مشکلات ما این است که گاهی در تولید آثار دینی میان مفهوم دینی و زبان هنر فاصله ایجاد میشود. وقتی مخاطب احساس کند قرار است تنها یک پیام مستقیم و آموزشی دریافت کند، ممکن است ارتباطش با اثر کاهش پیدا کند. هنر باید اجازه دهد مخاطب خودش با شخصیتها همراه شود، موقعیتها را تجربه کند و در نهایت به نتیجه برسد. اگر بخواهیم مهربانی پیامبر(ص) را نشان دهیم، بهتر است آن را در رفتار و کنش شخصیتها ببینیم، نه اینکه صرفاً چند جمله درباره مهربانی ایشان بیان کنیم. سینما و تلویزیون زمانی موفق خواهند بود که مفاهیم ارزشمند دینی را در دل قصه و درام قرار دهند و اجازه دهند این مفاهیم به شکل طبیعی با مخاطب ارتباط برقرار کنند.
خانزاده با اشاره به ظرفیت بالای سینما برای معرفی چهره رحمانی پیامبر اسلام(ص) گفت: سینما میتواند چهرهای از پیامبر اکرم(ص) را به جهانیان معرفی کند که بر پایه رحمت، اخلاق و انساندوستی استوار است. امروز مخاطب جهانی بیش از هر زمان دیگری از طریق تصویر با فرهنگها و تمدنهای مختلف آشنا میشود. بنابراین اگر بتوانیم آثار سینمایی و تلویزیونی با کیفیتی درباره پیامبر(ص) تولید کنیم، این آثار میتوانند فراتر از مرزهای ایران و حتی جهان اسلام دیده شوند. لازم نیست همه آثار الزاماً روایت مستقیم زندگی پیامبر(ص) باشند؛ گاهی میتوان با روایت داستانهایی درباره سیره، اخلاق و آموزههای ایشان، مخاطب را با شخصیت پیامبر اسلام(ص) آشنا کرد. چنین رویکردی میتواند زمینه شناخت بهتر اسلام و فرهنگ نبوی را نیز فراهم کند.
وی درباره نقش بازیگران در تولید آثار مرتبط با پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: بازیگر در چنین پروژههایی باید بیش از هر چیز به مطالعه و شناخت شخصیتها توجه کند. وقتی بازیگر قرار است نقشی مرتبط با یک موضوع دینی و تاریخی را ایفا کند، نمیتواند صرفاً به حفظ کردن دیالوگها اکتفا کند. باید فضای تاریخی، فرهنگی و اعتقادی آن دوره را بشناسد و بداند شخصیتی که قرار است آن را بازی کند، چه جهانبینی و چه انگیزههایی داشته است. حتی اگر بازیگر مستقیماً نقش یک شخصیت مقدس را ایفا نکند، باز هم باید نسبت خود را با موضوع اصلی اثر درک کند. این شناخت به بازیگر کمک میکند از اجرای سطحی فاصله بگیرد و نقشی ارائه دهد که برای مخاطب باورپذیر باشد.
این هنرمند ادامه داد: مسئله دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، استفاده از ظرفیت جوانان و هنرمندان نسل جدید برای تولید آثار دینی است. نسل جوان اگر با ادبیات و زبان خودش وارد این عرصه شود، میتواند ایدههای تازهای ارائه دهد. نباید تصور کنیم که موضوعات دینی فقط در قالبهای قدیمی قابلیت روایت دارند. پیامبر اکرم(ص) متعلق به همه نسلهاست و بنابراین میتوان با حفظ اصول و حرمتهای اعتقادی، از شیوههای جدید روایت، فناوریهای نوین و زبان تصویری روز برای معرفی ایشان استفاده کرد. البته نوآوری نباید به قیمت تحریف محتوا تمام شود. آنچه اهمیت دارد، ایجاد تعادل میان اصالت، دقت تاریخی و زبان هنری معاصر است.
خانزاده با تأکید بر ضرورت حمایت از تولید آثار فاخر درباره پیامبر اسلام(ص) گفت: ساخت یک اثر تاریخی و دینی با کیفیت به سرمایه، زمان و امکانات قابل توجهی نیاز دارد و نمیتوان انتظار داشت تهیهکننده به تنهایی همه این هزینهها را تأمین کند. اگر مسئولان فرهنگی واقعاً معتقدند که هنر میتواند در معرفی شخصیت پیامبر اکرم(ص) نقشآفرین باشد، باید زمینه تولید چنین آثاری را فراهم کنند. حمایت فقط به معنای اختصاص بودجه نیست؛ فراهم کردن امکانات تولید، حمایت از فیلمنامهنویسان، ایجاد فرصت برای پژوهش و در اختیار قرار دادن امکانات فنی نیز بخشی از این حمایت است. وقتی یک پروژه از مرحله تحقیق و نگارش فیلمنامه تا تولید و عرضه بینالمللی به شکل حرفهای حمایت شود، احتمال اینکه اثری ماندگار شکل بگیرد، بسیار بیشتر خواهد بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: در کنار سینما و تلویزیون، نباید ظرفیت تئاتر، هنرهای تجسمی، موسیقی، ادبیات، پویانمایی و حتی قالبهای جدید رسانهای را نادیده گرفت. هر کدام از این هنرها زبان خاص خود را دارند و میتوانند بخشی از شخصیت و سیره پیامبر اکرم(ص) را به مخاطب معرفی کنند. بهخصوص پویانمایی و آثار مناسب کودکان و نوجوانان اهمیت بسیاری دارند، زیرا آشنایی نسل جدید با شخصیت پیامبر(ص) باید از سنین پایین و با زبان قابل فهم برای آنان آغاز شود. اگر کودکان با داستانهای اخلاقی و انسانی زندگی پیامبر(ص) آشنا شوند، این مفاهیم میتواند در شکلگیری شخصیت و نگاه آنان به زندگی اثرگذار باشد. هنر میتواند محبت به پیامبر(ص) را از یک مفهوم ذهنی به تجربهای شیرین و ماندگار برای نسل جدید تبدیل کند.
خانزاده در پایان اظهار کرد: معتقدم پرداختن به حضرت رسول اکرم(ص) تنها یک وظیفه برای هنرمندان مسلمان نیست، بلکه فرصتی بزرگ برای معرفی حقیقت اسلام و ارزشهای انسانی آن به شمار میرود. اگر آثار نمایشی ما بتوانند پیامبر(ص) را با همان ویژگیهایی که ایشان را برای بشریت الگو کرده است، یعنی رحمت، اخلاق، صبوری، عدالت، کرامت و مهربانی معرفی کنند، مخاطب میتواند ارتباطی عمیقتر با این شخصیت برقرار کند. ما باید تلاش کنیم آثاری بسازیم که مخاطب پس از تماشای آنها احساس کند با یک شخصیت تاریخی صرف مواجه نبوده، بلکه با انسانی روبهرو شده است که آموزههایش برای زندگی امروز نیز کاربرد دارد. هنر میتواند زبان مشترکی برای معرفی پیامبر رحمت به جهانیان باشد و امیدوارم در آینده شاهد تولید آثار بیشتری باشیم که با کیفیت هنری بالا و نگاه دقیق پژوهشی، شخصیت پیامبر اکرم(ص) و سیره ایشان را به نسل امروز و مخاطبان سراسر جهان معرفی کنند.
انتهای پیام
نظر شما