به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، ابوالفضل بهرامپور در صدوهفتادویکمین تجمع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزههای علمیه که در ۴۵ متری صدوق(ره) قم برگزار شد، با اشاره به موضوع «جنگ و جهاد در قرآن» اظهار کرد: یکی از زیرمجموعههای بسیار مهم ایمان به خدا، ایمان به وعدههای الهی است و آنچه در بسیاری از امتحانات الهی، مؤمن را از منافق جدا میکند، همین ایمان به وعدههای خداوند است.
* ایمان به وعدههای الهی در سختترین شرایط
وی با اشاره به ماجرای حفر خندق در زمان رسول خدا(ص) افزود: در جنگ خندق، پیامبر اکرم(ص) همراه مردم خندق میکندند و خود را از آنان جدا نمیدانستند؛ در جریان حفر خندق، به سنگ سختی برخورد کردند و هنگامی که پیامبر(ص) ضربهای به آن وارد کردند، جرقهای برخاست و حضرت وعده فتح امپراتوری ایران را مطرح کردند؛ در ضربه دوم نیز وعده فتح امپراتوری روم را دادند.
مفسر قرآن کریم ادامه داد: برخی در همان شرایط که پیامبر(ص) در محاصره بودند و مردم مشغول حفر خندق بودند، با نگاه مادی و محاسبات ظاهری به این وعدهها نگاه میکردند و میگفتند چگونه کسی که در محاصره قرار دارد و برای حفظ جان خود خندق میکند، از فتح امپراتوریهای بزرگ سخن میگوید؟
وی تصریح کرد: کسانی که چنین سخنانی را مطرح میکردند، خودشان در رکاب پیامبر(ص) حضور داشتند و خندق میکندند؛ بنابراین ایمان به خدا و پیامبر، در مرحلهای مهمتر، ایمان به وعدههای الهی را نیز میطلبد.
بهرامپور با بیان اینکه ایمان به وعدههای الهی همواره محل امتحان و ابتلا بوده است، گفت: اساساً بسیاری از ابتلائات انسانی بر این مبناست که انسان در محاسبات خود برای خدا حساب باز کرده است یا خیر؛ این مسئله هم در امتحانات فردی و هم در امتحانات اجتماعی و حکمرانی مطرح است.
* وعده خدا درباره ازدواج و روزی؛ آزمونی برای ایمان
وی با اشاره به نمونهای از عرصه زندگی فردی انسان بیان کرد: یکی از موضوعاتی که در خطبه عقد نیز به آن اشاره میشود، آیه شریفه «وَأَنْکِحُوا الْأَیَامَی مِنْکُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَإِمَائِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَرَاءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ» است.
استاد بهرامپور افزود: خداوند در این آیه، جامعه و کسانی را که مسئولیت دارند، به فراهم کردن زمینه ازدواج افراد بیهمسر فرمان میدهد و بلافاصله به نگرانی درباره فقر پاسخ میدهد که اگر فقیر باشند، خداوند آنان را از فضل خود بینیاز خواهد کرد؛ این یک وعده الهی است.
وی ادامه داد: گاهی انسان در محاسبات خودش میبیند که ازدواج ممکن نیست؛ کار موقت دارد، اهل کار است و فرد مناسبی نیز پیدا کرده، اما با خود میگوید شرایط اقتصادی اجازه نمیدهد. اینجاست که مشخص میشود ایمان به وعده الهی یا ضعیف شده یا اساساً در این زمینه وجود ندارد.
مفسر قرآن کریم با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) گفت: فردی خدمت امام رضا(ع) رسید و حضرت درباره ازدواج او سؤال کردند. هنگامی که از علت تجرد پرسیدند، مسائل اقتصادی را مطرح کرد. امام(ع) به او فرمودند که خداوند روزی میرساند و سپس با طرح این سؤال که اگر حضرت تضمین کند هزینههای او تأمین خواهد شد، آیا ازدواج میکند، پاسخ مثبت داد.
وی خاطرنشان کرد: امام رضا(ع) در ادامه به او فهماندند که اگر به وعده یک بنده خدا اعتماد میکنی و به وعده الهی اعتماد نداری، ایمان به وعدههای خدا در وجودت چه جایگاهی دارد؟
بهرامپور تأکید کرد: فردی که برای تأمین معاش خود به دزدی یا رشوه روی میآورد، در حقیقت در وعده روزی خداوند مشکل دارد و گمان میکند اگر رشوه نگیرد یا حرامی مرتکب نشود، زندگیاش اداره نخواهد شد؛ بنابراین بخش مهمی از این مشکلات به ضعف ایمان به وعدههای الهی بازمیگردد.
* در محاسبات حکمرانی نیز باید برای خدا حساب باز کرد
وی با بیان اینکه همین مسئله در سطح اجتماعی و حکمرانی نیز وجود دارد، به داستان حضرت موسی(ع) و بنیاسرائیل اشاره کرد و گفت: خداوند به بنیاسرائیل فرمان داد وارد سرزمین مقدسی شوند که برای آنان مقرر کرده است و از آنان خواست نترسند و عقبنشینی نکنند.
استاد بهرامپور افزود: بنیاسرائیل اطلاعات میدانی از آن سرزمین به دست آوردند و مشاهده کردند دشمنانی قدرتمند در آنجا حضور دارند. گزارش آنان نیز به جای تقویت روحیه، مردم را ترساند و در محاسبات مادی آنان، شکست قطعی به نظر رسید.
وی ادامه داد: مشکل اصلی این بود که در این محاسبات، یک عنصر مهم وجود نداشت و آن اینکه خدا با آنان است. قرآن میفرماید: «مَا لَکُمْ لَا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَارًا»؛ چرا برای خدا جایگاهی در محاسبات خود در نظر نمیگیرید؟
این مفسر قرآن کریم تصریح کرد: انسان باید اسباب و امکانات را فراهم کند، اما نباید نصرت را به عده و عُده مستند کند؛ قرآن کریم میفرماید: «وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ»؛ نصرت از جانب خداست و جمعآوری امکانات نیز وظیفه ماست، اما پیروزی را نباید صرفاً محصول امکانات مادی بدانیم.
* وعده پیروزی و مسئله مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی
وی با اشاره به وعدههای الهی درباره آینده امت اسلامی گفت: خداوند برای مؤمنان و جبهه حق وعدههایی قرار داده است و در آخرالزمان نیز برای یاران حق، موفقیت و چیرگی بر اسرائیل را میتوان در چارچوب وعدههای الهی و در پرتو مقاومت و صبر دنبال کرد.
بهرامپور تأکید کرد: این وعدهها بدون شرط نیست؛ شرط آن، همین مقاومتها، صبرها، ایستادگیها و عمل به وظایف الهی است و قرآن کریم نمونههای فراوانی از این قاعده را بیان کرده است.
* داستان طالوت و درسی که برای همه تاریخ در آن وجود دارد
وی در ادامه با اشاره به داستان طالوت و بنیاسرائیل اظهار کرد: بخشی از بنیاسرائیل پس از شکستهای سنگین، غارت سرزمین، اسارت عزیزان و از دست دادن میراث فرهنگی و دینی خود، به پیامبرشان مراجعه کردند و خواستار تعیین فرماندهی الهی برای جهاد شدند.
استاد بهرامپور افزود: هنگامی که طالوت به عنوان فرمانده معرفی شد، بهانههای همیشگی را مطرح کردند و گفتند او از نظر مالی برخوردار نیست و حتی از طبقه و منطقهای نیست که آنان انتظار داشتند؛ اما پیامبر آنان توضیح داد که خداوند او را در علم و توانایی جسمی برگزیده است.
وی ادامه داد: خداوند حتی برای اثبات این انتخاب، نشانهای قرار داد و صندوق و میراث معنوی بنیاسرائیل که از آنان به غارت رفته بود، به صورت اعجازآمیز بازگردانده شد.
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه جهاد، نیرویی با دغدغههای متعارض نمیخواهد، گفت: طالوت در مسیر حرکت، نیروهای خود را نیز مورد آزمایش قرار داد؛ زیرا کسی که قرار است در میدان جنگ حضور پیدا کند، باید یکدل و یکجهت باشد و دغدغه اصلی او جهاد و دفاع از حق باشد.
وی افزود: هنگامی که سپاه طالوت به نهر آب رسید، به آنان دستور داده شد جز مقدار اندکی از آب ننوشند، اما بسیاری از آنان در برابر این آزمون شکست خوردند و کنار گذاشته شدند. در نهایت، گروه اندکی باقی ماندند که آزمونهای سخت را پشت سر گذاشته بودند.
* «کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ»
بهرامپور گفت: همین گروه اندک هنگامی که با سپاه عظیم و مجهز جالوت مواجه شدند، برخی از آنان گفتند: «لَا طَاقَةَ لَنَا الْیَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ»؛ یعنی با محاسبات مادی، توان مقابله با جالوت و سپاهش را نداریم.
وی ادامه داد: اما گروه کوچکتری از مؤمنان گفتند: «کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ»؛ چه بسیار گروههای اندکی که به اذن خدا بر گروههای فراوان پیروز شدهاند.
این مفسر قرآن کریم با طرح این سؤال که چرا خداوند در محاسبات ما حذف میشود، اظهار کرد: اگر برای خدا در محاسبات خود حسابی باز کنیم، بسیاری از معادلات تغییر خواهد کرد؛ همانگونه که در جنگ بدر، سپاه اندک مسلمانان در برابر لشکر مجهز دشمن از نظر محاسبات مادی شانس پیروزی نداشت، اما نصرت الهی وارد میدان شد.
* نصرت الهی پس از اقدام مؤمنانه قابل محاسبه میشود
وی با بیان اینکه مؤمن در لحظه اقدام، باید به خدا تکیه کند، گفت: کسی که در راه خدا حرکت میکند، در همان لحظهای که به سمت دشمن حرکت میکند، همه ابعاد نصرت الهی را نمیداند و نمیتواند آن را در قالب محاسبات مادی پیشبینی کند؛ اما هنگامی که پیروزی حاصل شد و گرد و غبار میدان فرو نشست، میتوان بررسی کرد که نصرت الهی از چه مسیرها و اسبابی وارد شده است.
بهرامپور با اشاره به جنگ بدر خاطرنشان کرد: در بدر، مسلمانان حدود ۳۱۳ نفر بودند و امکانات بسیار محدودی داشتند، در حالی که دشمن از نظر تعداد و تجهیزات برتری داشت. اگر تنها با محاسبات مادی حرکت میکردند، شکست قطعی به نظر میرسید؛ اما آنان با تکیه بر غیب و وعده الهی وارد میدان شدند و پس از پیروزی، اسباب و عوامل نصرت الهی قابل تحلیل شد.
* شهید رئیسی؛ نمونهای از اعتماد به وعدههای الهی
وی در ادامه با گرامیداشت یاد و خاطره شهید آیتالله سیدابراهیم رئیسی اظهار کرد: یکی از ویژگیهای رهبر شهید ما، ایمان عمیق و تا بن دندان او به وعدههای الهی بود.
استاد بهرامپور افزود: در آغاز فعالیت دولت شهید رئیسی، شرایط اقتصادی و بودجهای کشور بسیار دشوار بود و مشکلات فراوانی وجود داشت. در چنین شرایطی، محاسبات ظاهری نشان میداد که اداره امور کشور بسیار دشوار است، اما او با توکل به خدا و اعتقاد به نصرت الهی وارد میدان شد و میگفت خدا با ماست و انشاءالله خداوند مشکلات را حل خواهد کرد.
وی ادامه داد: برخی ممکن بود چنین سخنانی را صرفاً آرمانگرایی و شعار بدانند، اما شهید رئیسی واقعاً به خدا تکیه کرده بود و خودش نیز نمیدانست نصرت الهی از چه مسیری خواهد رسید.
بهرامپور با اشاره به مواضع شهید رئیسی در برابر آمریکا گفت: در یکی از مصاحبهها، خبرنگاری از او پرسید اگر آمریکا تمام خواستههای ایران را بپذیرد، تحریمها را لغو کند و همه شرایط مورد نظر ایران را فراهم کند، آیا حاضر است با رئیسجمهور آمریکا ملاقات کند؟ شهید رئیسی در پاسخ گفت: «خیر.»
وی تصریح کرد: این پاسخ، حاصل یک محاسبه پنهانی نبود؛ او بر اساس ایمان و باور خود تصمیم گرفت. بعدها در عرصه بینالمللی، آثار این رویکرد و تفاوت نگاه دولت او با دولتهای گذشته قابل مشاهده شد و کشورهایی مانند چین و روسیه نیز روابط و همکاریهای گستردهتری با ایران برقرار کردند.
این مفسر قرآن کریم افزود: ورود ایران به روندهایی مانند سازمان همکاری شانگهای و بریکس نیز در همین دوره زمینه بیشتری پیدا کرد و تحولات منطقهای و جهانی نیز شرایط جدیدی ایجاد کرد.
وی تأکید کرد: مقصود این نیست که انسان صرفاً به شرق تکیه کند؛ مسئله این است که وقتی به خدا تکیه میکنید، خداوند میتواند نصرت خود را از مسیری نازل کند که شما در محاسبات اولیه خود پیشبینی نکردهاید.
* ایمان به غیب؛ شرط اعتماد به وعدههای الهی
بهرامپور با اشاره به داستان حضرت ابراهیم(ع) گفت: در ماجرای مأموریت حضرت ابراهیم(ع) برای ذبح حضرت اسماعیل(ع)، ایشان نمیدانستند نتیجه این اقدام چه خواهد بود. کمال عمل در اینجا به این است که انسان در هنگام امتحان الهی، از پشت پرده خبر نداشته باشد.
وی افزود: اگر انسان از ابتدا بداند امتحان الهی چگونه پایان مییابد، دیگر امتحان واقعی معنا ندارد. در میدان امتحان، انسان باید فرمان خدا را اطاعت کند، حتی اگر نتیجه را نداند.
استاد بهرامپور ادامه داد: انسان مؤمن در چنین شرایطی با خدا معامله میکند، نه اینکه به دلیل اطمینان از نتیجه مادی اقدام کند؛ زیرا در آن لحظه، نتیجه در محاسبات او راه ندارد.
* «إِنَّ مَعِیَ رَبِّی سَیَهْدِینِ»؛ وقتی راهی در محاسبات ظاهری وجود ندارد
وی با اشاره به ماجرای خروج حضرت موسی(ع) و بنیاسرائیل از مصر اظهار کرد: حضرت موسی(ع) با وعده نصرت الهی، بنیاسرائیل را از دست فرعونیان خارج کرد. آنان شبانه حرکت کردند و پس از طی مسیر، به دریا رسیدند، در حالی که سپاه فرعون نیز از پشت سر به آنان نزدیک میشد.
بهرامپور افزود: وقتی دو طرف به یکدیگر رسیدند، اصحاب حضرت موسی(ع) دچار ترس شدند و گفتند دشمن از پشت سر و دریا در مقابل ماست و راهی برای نجات وجود ندارد؛ اما حضرت موسی(ع) فرمود: «کَلَّا إِنَّ مَعِیَ رَبِّی سَیَهْدِینِ»؛ هرگز چنین نیست، پروردگارم با من است و مرا هدایت خواهد کرد.
وی تأکید کرد: حضرت موسی(ع) در آن لحظه نمیدانست دریا چگونه شکافته خواهد شد. خداوند به او نگفته بود که قرار است دریا شکافته شود؛ فقط وعده داده بود که نجات خواهد یافت. بنابراین حضرت موسی(ع) به دلیل ایمان به وعده الهی گفت «إِنَّ مَعِیَ رَبِّی»؛ پروردگار من با من است.
* رهبر شهید و تکیه بر وعده خدا
مفسر قرآن کریم در پایان با اشاره به تأکیدات مکرر رهبر شهید بر وعدههای الهی گفت: رهبر شهید ما بارها در انذارها، هشدارها و امیدبخشیهای خود بر آیات الهی و وعدههای خداوند تکیه میکرد و بسیاری از سخنانش مبتنی بر ایمان خالص به وعده الهی بود، البته این به معنای کنار گذاشتن محاسبات و امکانات نیست؛ محاسبات انجام میشود، اما تصمیم نهایی در جایی که پای دفاع از خدا، دین و جبهه حق در میان است، فقط بر اساس محاسبات مادی گرفته نمیشود.
وی افزود: خداوند میفرماید: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ»؛ اگر خدا را یاری کنید، خداوند شما را یاری خواهد کرد. این یک وعده الهی است. وقتی انسان وظیفه خود را انجام میدهد و در مسیر یاری دین خدا حرکت میکند، بر اساس این وعده میتواند به نصرت الهی امیدوار باشد.
بهرامپور خاطرنشان کرد: ایمان به وعدههای الهی سازوکاری است که در هر امتحان فردی، اجتماعی و سیاسی انسان را میآزماید؛ انسان باید در عین فراهم کردن امکانات و انجام محاسبات، خدا را از محاسبات خود حذف نکند.
وی در پایان گفت: در لحظهای که انسان در برابر دشمن قرار میگیرد، اگر از پشت پرده و نتیجه نهایی خبر داشته باشد، دیگر امتحانی وجود ندارد. مؤمن باید در همان شرایطی که نتیجه را نمیداند، به وعده خدا اعتماد کند و حرکت کند؛ سپس هنگامی که نصرت الهی محقق شد، میتوان اسباب و علل آن را در عالم ماده نیز مشاهده و تحلیل کرد.
انتهای پیام/
نظر شما