حجت الاسلام و المسلمین موسی رجایی، از اساتید مدرسه علمیه امام حسن عسکری (ع)، در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به لزوم الگوگیری از سیره عالمان ربانی، علامه نجم الدین حسن زاده آملی (قدّس سرّه) را از بارزترین عالمان ربانی دانست و از ویژگیهای منحصر به فرد، توفیقات علمی و اخلاق کریمانه ایشان در مواجهه با اساتید و طلاب گفت.
تأثیر پذیری از اساتید جامع و «ذو الفنون»
شاگرد علامه حسن زاده آملی (ره) با اشاره به توفیق آن علامه ذو الفنون در یافتنِ اساتید جامع، به عنوان یکی از بارزترین ویژگیهای ایشان اظهار داشت: آن عالم بزرگوار در برابر اساتید خود، به ویژه مرحوم آیت الله شعرانی، نهایت خضوع و تواضع را داشتند. ایشان همواره از جامعیت علمی استاد خود یاد میکردند؛ استادی که نه تنها در فلسفه و عرفان، بلکه در نجوم، ادبیات عرب و فارسی و حتی زبان عبری تخصص داشت و در هر یک از این رشتهها، کلامی استوار و تخصصی داشت. این جامعیت علمی در اساتید، الگوی رشد و تکامل علامه حسنزاده آملی قرار گرفت.
سختکوشی و جبران ضعف با تلاش
استاد مدرسه علمیه امام حسن عسکری (ع) با اشاره به وجوه سختکوشی در زندگی علامه حسن زاده آملی (ره) افزود: ایشان از پرکارترین شخصیتهای علمی دوران خود بودند. در حالی که میانگین فعالیت بسیاری از بزرگان حدود پانزده ساعت در شبانهروز است، حضرت علامه (ره) می گفتند که میانگین تلاش شبانهروزی ایشان هجده ساعت است؛ رقمی که نشاندهنده مجاهدت علمی بیوقفه ایشان در تمام دوران زندگی است.
وی در نکتهای تأملبرانگیز یادآور گردید: علامه ذو الفنون حسن زاده آملی (ره) هرگز به استعداد یا حافظه تکیه نکردند. ایشان صراحتاً اذعان میکردند که حافظه ضعیفی داشته اند؛ اما این ضعف را با «کار فراوان» و تکرار مستمرّ جبران می کردند. نمونه بارز این تلاش، حفظ قرآن کریم بود؛ ایشان نه از طریق روشهای تکراری معمول در مکتبخانهها، بلکه از طریق «خواندن بسیار و مداوم» توانستند قرآن را حفظ نمایند.
پیوند میان تحصیل و عبادت
حجتالاسلام و المسلمین موسی رجایی خاطرنشان کرد: در کنار این تکاپوی علمی، علامه حسنزاده آملی (ره) به مسائل معنوی و بندگی بهای بسیاری میدادند. ایشان اهل عبادت و راز و نیاز بودند و شبهایی را با رکوع و سجدههای طولانی به صبح میرساندند. در واقع، از نظر ایشان، پرداختن به مسائل تحصیلی و علمی، خود بخشی از عبادت و بندگی در پیشگاه خداوند بود.
از امکان تربیت عالمان جامع تا نظم آهنین در تحصیل
وی با تحلیل ویژگیهای شخصیتی علامه حسن زاده آملی (ره)، ایشان را شخصیتی «بینظیر» در محیطهای علمی و حوزوی توصیف کرد و معتقد است که جامعیت ایشان، حاصل مجموعهای از عوامل از جمله توجه ویژه به معنویت، سختکوشی بیحد و بهرهمندی از اساتید مبرّز بوده است.
وی در پاسخ به این پرسش که «آیا در عصر حاضر امکان تربیت مجدد عالِمانی چون علامه حسنزاده آملی (ره) وجود دارد؟»، خاطرنشان کرد: از نظر فلسفی و ذاتی، هر آنچه یک بار در تاریخ رخ داده باشد، با فراهم شدن شرایط مشابه، تکرار آن ممکن است. با این حال، این امر در گرو وجود افرادی است که همت والایی داشته باشند و خود را به تجهیز و کار فراوان مجهز کنند؛ زیرا استعداد به تنهایی کافی نیست و باید با مجاهدت علمی همراه شود.
استاد مدرسه علمیه امام حسن عسکری (ع) برای تبیین این نظم آهنین در تحصیل، نمونهای از سخنان علامه نقل کرد و افزود: ایشان فرمودند در تمام سال تحصیلی، تنها دو روز تعطیل داشتند (روز عاشورا و اول ماه محرم). این سطح از تکاپو در حالی است که در نظام آموزشی امروز، تعطیلات بسیاری وجود دارد. موفقیتهای چشمگیر علامه، نه به دلیل داشتن وقت زیاد، بلکه به دلیل «کار بسیار زیاد» و مدیریت دقیق زمان بوده است.
نظر شما